Според најновите извештаи, преговорите за учеството на Турција во новиот одбранбен сојуз со Саудиска Арабија и Пакистан се во „напредна фаза“, а договорот се смета за многу веројатен. Овој потег би претставувал значителна промена во регионалната безбедносна архитектура на Блискиот Исток и Јужна Азија.
Договорот, кој првично го потпишаа Ријад и Исламабад во септември 2025 година, содржи клаузула според која „секоја агресија“ против една членка се смета за напад врз сите – директна паралела со Членот 5 од Северноатлантскиот договор (НАТО). Анкара го гледа пактот како дополнителен механизам за зајакнување на сопствената безбедност и одвраќање од потенцијални закани, особено во услови на растечка неизвесност околу посветеноста на администрацијата на Доналд Трамп кон НАТО.
Што носи секоја земја во потенцијалната алијанса? Според Нихат Али Озџан, стратег од Институтот ТЕПАВ во Анкара, трите земји би имале комплементарни придонеси:
- Саудиска Арабија – огромни финансиски ресурси благодарение на нафтените резерви
- Пакистан – единствената исламска земја со нуклеарно оружје, балистички ракети и голема постојана армија
- Турција – војска со богато борбено искуство и високо развиена домашна одбранбена индустрија, особено во производство на беспилотни летала (Bayraktar и слични системи)
„Промената на регионалната динамика ги охрабрува земјите да бараат нови механизми за дефинирање на безбедносните партнерства“, објаснува Озџан.
Затворање на стари поглавја Потенцијалното приклучување на Турција означува нова фаза во односите меѓу Анкара и Ријад. Од Арапската пролет во 2011 година, Турција имаше блиски врски со Катар и поддршка за Муслиманското братство, што предизвика долготрајни тензии со Саудиска Арабија (која го прогласи Братството за терористичка организација во 2014 година). Односите го допреа дното за време на блокадата на Катар во 2017 година, предводена од Ријад.
Во последните години, меѓутоа, дојде до значително затоплување. Во знак на зближување, турското Министерство за одбрана оваа недела потврди дека саудиската и турската војска ја одржаа својата прва заедничка поморска средба во Анкара.
За Пакистан, кој долго време одржува воена соработка и со Турција и со Саудиска Арабија, алијансата доаѓа во клучен момент. Исламабад бара посилни партнери по кратките судири со Индија во мај 2025 година и тензиите со талибанската влада во Авганистан во октомври. Пакистан ги обвинува Индија и Авганистан за поддршка на пакистанскиот огранок на талибанците (ТТП), кој неодамна ги засили нападите, вклучително и самоубиствени напади врз суд во Исламабад.
Овој потенцијален трилатерален пакт би можел значително да ја преобликува регионалната рамнотежа на сили, особено во контекст на зголемените геополитички тензии и прашањата за доверба во традиционалните западни алијанси.
Turkey wants to join Defence Alliance recently signed between Saudi Arabia and Islamic Republic of Pakistan.
According to the sources, negotiations have entered an advanced stage and agreement is likely to be reached very soon between Islamabad, Ankara and Riyadh about… pic.twitter.com/psEdEUB3q0
— South Asia Index (@SouthAsiaIndex) January 9, 2026