Кога бил дете и растел во северна Германија, Хенрик Ленкајт често патувал со своите родители да ја посетат бабата од мајчина страна на југот на земјата. Таа била топла и насмеана жена, која секогаш го пречекувала со чоколади и нежност. Починала во 1994 година, а Ленкајт, кој тогаш имал седумнаесет години, присуствувал на нејзиниот погреб. Но сè уште се сеќава на чудното чувство како да немало вистинска тага меѓу присутните. „Размислував колку е необично што никој не плаче“, ќе каже тој подоцна.
Минатиот август, кога веќе имал 49 години и работел како советник за парови во јужна Шпанија, Ленкајт сосема случајно дознал зошто. На едно жешко попладне, уморен по работа, започнал да гледа документарец со наслов „Кој беше Химлер?“. Заинтригиран, решил да пребара повеќе информации на интернет.
Тогаш, меѓу старите фотографии, одеднаш го препознал лицето на својата баба. Хедвиг Потхаст нежната жена што ја знаел како „Мути“ била љубовница на Хајнрих Химлер, шефот на Гестапо и еден од главните архитекти на Холокаустот. Од таа врска таа родила две деца, едното од нив мајката на Ленкајт. Мажот кој тој целиот живот го сметал за свој дедо, всушност немал никаква крвна врска со него. Мајка му починала во 2019 година, никогаш не откривајќи ја вистината.
„Се почувствував како да ми се отворило дно под нозете“, вели тој. Наједноставната семејна приказна што тој ја знаел се распаднала.
Почнал да истражува подлабоко. Врската на Потхаст со Химлер не била тајна во историските извори: постојат писма што Химлер ѝ ги испраќал, во кои понекогаш ѝ пишувал со ладна обичност, како: „Одам во Аушвиц. Бакнежи, твојот Хајни“. Се појавиле и темни приказни и гласини некои од нив толку грозни што Ленкајт одбивал да поверува, но самата близина до Химлер и неговата власт му била повеќе од доволна за да ја разбере длабочината на молкот во семејството.
Најтешкиот дел било искуството на личната вина, вина која тој свесно знае дека не е негова, но која сепак се населува длабоко. „Целиот мој живот изгледаше како измама“, вели. „Сите чувства на гнев, тага, страв, доаѓаат во бранови.“
Обидувајќи се да го разбере семејното наследство, Ленкајт се соочил и со ѕид на молк. Чичко му одбил да разговара со него. Неговите браќа и сестри, исто така. Тишината продолжила да живее таму каде што некогаш живеела вистината.
Но неговата сопруга и верата му помогнале да не потоне. Денес тој работи и како пастор и се обидува да ја пренесе мислата дека човек не ја избира својата крвна линија. „Важно е да се каже: Химлер можеби е наш предок, но тоа не значи дека ние сме него.“
Тој чувствува дека е потребно германските семејства да проговорат за своите тајни. Дека нацистичкото минато не е само национална историја, туку и семејна и дека вистинското исцелување започнува дури тогаш кога молкот конечно ќе се прекине.
Денес, Ленкајт ја пишува својата книга. По поттик на сопругата, за да се обиде да го разбере товарот што му е оставен.
Иако товарот, признава тој, и понатаму е тежок.