Покраинските избори во Берлин и во Мекленбург–Западна Померанија покажаа дека германската политичка сцена забрзано се менува. Додека традиционалните партии губат поддршка, гласачите сè почесто се свртуваат кон партиите од крајната десница и левица. Левицата победи во Берлин со 25,3 отсто од гласовите, додека Алтернатива за Германија (АфД) освои околу 38 отсто во Мекленбург–Западна Померанија. Најголемиот пораз го претрпе Христијанско-демократската унија (ЦДУ) на канцеларот Фридрих Мерц, која во оваа источна покраина освои само 4,9 отсто и првпат остана без претставници во еден покраински парламент.
Резултатите испратија пет важни пораки за иднината на Германија.
1. АфД станува доминантна сила во источна Германија
Победата во Мекленбург–Западна Померанија потврди дека АфД веќе не е само протестна партија, туку водечка политичка сила во голем дел од источна Германија. Партијата добива поддршка од гласачите незадоволни од економската состојба, миграцијата и политиките на федералната влада. Сепак, нејзината изборна победа не значи автоматски и преземање на власта, бидејќи останатите партии засега ја исклучуваат можноста за коалиција со АфД.
2. Левицата се враќа преку социјалните и станбените прашања
Убедливата победа на Левицата во Берлин покажа дека темите како високите кирии, недостигот од достапни станови и растечките животни трошоци можат да мобилизираат голем број гласачи. Главната кандидатка Елиф Ералп ја водеше кампањата со ветување дека ќе ја ограничи шпекулацијата со недвижности и ќе се заложи за префрлање на дел од големите приватни станбени фондови под јавна контрола. Доколку успее да состави мнозинство, Ералп би можела да стане првата градоначалничка на Берлин од турско потекло.
3. ЦДУ и Фридрих Мерц се соочуваат со историски пораз
Резултатот од 4,9 отсто во Мекленбург–Западна Померанија е најлош во историјата на ЦДУ. Партијата на канцеларот Мерц таму остана под изборниот праг, додека во Берлин го загуби првото место. Мерц го нарече резултатот „катастрофа“, но најави дека ќе остане на функцијата и ќе продолжи со реформите во даночниот, пензискиот и здравствениот систем. Сепак, притисокот врз него во партијата и во владејачката коалиција ќе продолжи да расте.
4. Традиционалните партии повеќе не можат да сметаат на верни гласачи
ЦДУ и Социјалдемократската партија со децении беа двата главни столба на германскиот политички систем. Новите резултати покажуваат дека оваа стабилност исчезнува. Гласачите полесно ги менуваат партиите, додека регионалните, економските и генерациските разлики стануваат сè поизразени. Наместо натпревар меѓу две големи партии, Германија добива фрагментиран систем со повеќе средни и помали политички сили.
5. Составувањето влади ќе биде сè потешко
И покрај победите на АфД и Левицата, ниту една од нив нема да може самостојно да владее. Во Берлин се очекуваат разговори меѓу Левицата, Социјалдемократите и Зелените, додека во Мекленбург–Западна Померанија останатите партии ќе се обидат да формираат мнозинство без победничката АфД. Таквата политичка изолација на АфД може да доведе до создавање широки и идеолошки разнородни коалиции, кои потешко ќе постигнуваат согласност за важните економски, социјални и безбедносни прашања.
Двата изборни резултати се предупредување и за федералната влада. Продолжувањето на економската стагнација, растечките трошоци и незадоволството од миграциската политика можат дополнително да ги зајакнат политичките крајности. Промените во Германија ќе имаат последици и врз Европската Унија, бидејќи политички ослабен Берлин потешко ќе може да презема водечка улога во носењето на клучните европски одлуки.