Македонија

Важни вести за Македонија од Брисел: „Политико“ јавува за „планот за двостепена ЕУ“ и „отежнување на правото да се користи ветото“!

„ Новите предлози ќе понудат можност да се стане членка на ЕУ, но ќе се ограничат некои права за донесување одлуки – а можните членки се поделени. Земјите што чекаа со години да се приклучат кон ЕУ се поделени околу плановите, што се изготвуваат во Брисел, за да им се дозволи да станат членки без вообичаеното полноправно право на глас. Меѓу малкуте земји во Источна Европа и Западен Балкан, кои се во ред за пристапување кон блокот, се појавува поделба околу условите поврзани со нивните апликации. Некои инсистираат дека треба да ги добијат сите придобивки од блокот, додека други се среќни само што се на масата.“ – објави денес аналитичкиот магазин за европски прашања „Политико“ од Брисел за моментните расправи, кои се водат во Брисел за планот за „двостепена ЕУ“, што може да има соодветно значење за евроинтеграцијата на Македонија.

Во информацијата со наслов „Земјите се поделени околу плановите за двостепена ЕУ“, натаму „Политико“ пишува: За да ги смири загриженостите на постојните членки дека поголема ЕУ би го отежнала донесувањето едногласни одлуки, Европската комисија размислува да им даде на новите членки целосни права на глас, само откако ЕУ ќе го преиспита начинот како таа функционира. Ова би им го отежнало на поединечните земји правото на вето и би спречило извртување на политиките. Во моментов, новите членки веднаш добиваат целосни права на глас, како што се случи кога најновата земја што се приклучи на ЕУ, Хрватска, влезе во 2013 година. Меѓу овластувањата, што првично би можеле да бидат ограничени, е правото на новите учесници да ги блокираат санкциите, меѓу другите прашања што во моментов бараат секоја земја од ЕУ да биде приклучена. Справувањето со заканите за вето од популистичките влади во Унгарија и Словачка се покажа како одземање многу време за лидерите.

Изгледите за приклучување без целосно право на глас предизвикуваат мешани реакции од земјите-кандидатки. Еди Рама, премиер на Албанија – која сега ги отвори сите таканаречени преговарачки кластери, низ кои ќе мора да работи – изјави за „Политико“ дека мерките се „добра идеја“ и оти неговата земја дури би прифатила за одреден временски период да нема свој комесар во Брисел. Албанија, рече тој, „не сакаше да ја оспори волјата на големите основачки членки како што се Франција и Германија“. „На крајот на краиштата, тие се возрасните во семејството кои ги носат важните одлуки“, рече тој, додавајќи дека „една предност за помалите членки на ЕУ е што ако поголемите земји „зае*аат нешто, тоа не е вина на новите членки“.

Висок молдавски функционер на Молдавија, кој побара анонимност за да зборува, изјави: „Полноправното членство со еднакви права и целосно учество во донесувањето одлуки во ЕУ мора да остане јасна и крајна цел.“ Црна Гора, најнапредната земја-кандидат на нејзиниот пат кон пристапување, исто така инсистира дека нема потреба да се преиспитуваат условите, под кои ќе ѝ биде доделено членство, искажувајќи очекување да заврши процесот на проверка оваа година.

Планот во врска со намалените права на глас беше предложен кон крајот на минатата година од страна на функционери и проевропски влади, за да се внесе живот во процесот на проширување, кој исто така е блокиран од Унгарија и неколку други престолнини, поради страв дека може да донесе несакана конкуренција за локалните пазари, или да ги компромитира безбедносните интереси. Унгарија постојано се закануваше дека ќе стави вето на приклучувањето на Украина кон ЕУ. Комесарот за проширување на ЕУ, Марта Кос, изјави за „Политико“ дека конкретни предлози ќе бидат изнесени „во февруари или март“.

Таа додаде дека „целосно нов елемент“ поттикнува ново чувство на итност: „Имаме надворешни деструктивни сили кои би сакале да не видат како пропаѓаме – тие работат против нашите земји-кандидатки, но ние сме главната цел“. Планот ќе треба детално да го развие Европската комисија пред да им биде презентиран на националните лидери и веројатно да се расправа за него на идните самити на Европскиот совет, како и да биде оценет од правници за да се види како се вклопува во основните договори на ЕУ. – објави денес „Политико“.

 

 

Најнови вести од: Македонија

Неуспешните обиди на Бугарите да ги спречат Кажимјеж Фелешко и други полски македонисти во меѓународната афирмација на самобитноста на македонскиот јазик

Денес, на 3 јули 2026 година се навршуваат 25 години од смртта на истакнатиот полски славист и македонист Кажимјеж Фелешко, еден од големата низа полски македонисти, кој има дадено драгоцен придонес кон меѓународните студии на македонскиот јазик, третиран како засебен јазик во семејството на јужнословенските јазици. Оваа годишнина е повод за осврнувањето на научното творештво негово, но и на цела една голема низа други исто така истакнати полски македонисти, кои повеќе децении во континуитет се вклучени во студиите за македонскиот јазик, во македонистиката во Полска, а со тоа и во широката меѓународна афирмација за македонскиот јазик. Во овој контекст е посебно за истакнување и една од најголемите полски македонистки и членка на Македонската академија на науки и уметности Зузана Тополинска, која во 2020 година ќе изнесе шокантно сведоштво во интервју за „360 степени“ дека Бугарите ѝ нуделе дури и пари да се откаже од македонистиката и македонскиот јазик. „Бугарите се циркус, поради својата несигурност во врска со поради македонскиот јазик!“ – ќе каже академик Тополинска во тоа свое интервју. Во 2005 година професорката Лилјана Минова – Ѓуркова ќе изнесе уште еден вџашувачки момент: при доделувањето на почесниот докторат на науки на Станислав Гајда, полски филолог и македонист, од страна на Универзитетот УКИМ, Бугарите им упатувале и ултиматуми не само на група македонски македонисти, туку и на самиот Гајда, „да се откажат од Македонците и македонските дијалекти во Бугарија“! Ова Ѓуркова го напишала во соодветно полско списание во статија посветена на доделувањето на почесниот докторат на науки на Гајда, инаку полски филолог-македонист, како и член на Полската академија на науки.    

Ошлис: Македонецот Наум Охридски е европски просветител, но и дипломат, а Европа ако ја изгуби Македонија, набргу ќе се изгуби и саматата себеси! (3)

Големиот германски македонист проф.д-р Волф Ошлис силно ја застапува македонската историска перспектива и нагласува дека дејноста и традицијата на Свети Наум Охридски е дел од македонското јазично-културно и просветителско наследство. Во своите истапувања на Меѓународниот семинар за македонски јазик и култура во Охрид во изминатите години Ошлис ја ја аргументирал повеќе пати својата констатација дека Наум е еден од основноположниците на македонската култура, јазик, религија и наука, без никаква врска со други народи во Балканот. Во својот научен труд со наслов „Македонецот Наум Охридски и Германецот Регино фон Прим како европски дипломати“ Ошлис, дури, го означува македонскиот просветител и како еден од првите и тоа врвни европски дипломати, поради развиените контакти, што ги имал со тогашните владетели и видните личности од нивните царски дворови, во рамки на своето учество во тогашната Моравска мисија на македонските и сесловенски просветители Кирил и Методиј, започната во 863 година меѓу народите во Средна Европа.

„СДК“: На „Маркова нога“ ќе се обнови спомен-плочата за седумте младинци од Лерин, ѕверски убиени на 17.1.1944 од бугарскиот фашистички окупатор

„На седумте младинци борци од Лерин, ѕверски убиени на 17 јануари 1944 година од бугарскиот фашистички окупатор“, пишува на спомен-плочата на граничниот премин Маркова Нога. Повторното отворање на граничниот премин Маркова Нога во Преспа ќе нема само политичко, и економско начење. Преминот ќе биде и место за историско сеќавање бидејќи непосредно до него, на македонската страна, се наоѓа спомен-плочата за седумте младинци од Лерин кои беа измачувани и убиени од фашистичките сили за време на Втората светска војна, објави информативниот портал „СДК“.

Монах Амвросиј: Свети Наум ја градеше душата на древниот македонски народ, кој стои со својот идентитет во темелите на европската цивилизација! (2)

„Во тишината на бреговите на Охридското Езеро манастирот ‘Свети Наум’ со векови ја чува духовната светлина на македонскиот народ.  За да ја разбереме духовната мисија на манастирот ‘Свети Наум’ денес мораме да погледнеме во длабочината на нашиот историски и духовен континуитет. Кога Свети Наум го основал овој манастир во 905 година на брегот на Охридското Езеро, тој не градел само ѕидови, туку ја градел душата на еден народ. Ова свето место не е само нем споменик од минатото, туку жива лулка, во која пулсираат македонскиот идентитет и нашата национална меморија. Манастирот ‘Свети Наум’ е жива историска енциклопедија, во која е впишан целиот македонски национален и духовен код. Овде не се вкрстувале само патиштата на обичните луѓе, туку овде се кршеле копјата на најголемите империи, а манастирот секогаш останувал исправен како светилник на нашата самобитност. Затоа, манастирот ‘Свети Наум’ не е само историја. Тој е жив доказ дека еден народ, што го изградил својот идентитет врз писменост, вера и манастирска непокорност, никогаш не може да биде избришан од мапата на светот!“ – нагласува во интервју за „Нова Македонија“ монахот Амвросиј, жител на ова свето место и моментно студент на Московската духовна академија.

Мицкоски: Очекувам во јунскиот извештај на ЕУ да бидеме најдобри исто како во декемврискиот, има уште време за разговори со опозицијата за изборниот закон

Премиерот Христијан Мицкоски денеска повтори дека очекува во јунскиот извештај на ЕУ да бидеме најдобри исто како и во декемврискиот. Тој уште еднаш повика на разговори со опозицијата за Изборниот законик, за што кажа дека се уште има шанса да биде донесен и да биде исполнет и десетиот чекор од зададениот грејс период.

To top