Светската здравствена организација (СЗО) повторно повикува на зголемување на даноците врз засладените пијалоци и алкохолните пијалоци, бидејќи смета дека тие се премногу евтини поради недоволно оданочување. Според СЗО, ова доведува до повисоки стапки на дебелина, дијабетес тип 2, кардиоваскуларни болести, болести на црниот дроб и други хронични заболувања.
Децата и адолесцентите се особено ранливи, бидејќи често консумираат големи количини засладени пијалоци, вклучително газирани, енергетски пијалоци, засладени чаеви и млечни производи со додаден шеќер.
Главни препораки на СЗО:
Да се воведат или значително зголемат здравствените даноци (т.н. „sugar tax“ и „alcohol excise duties“) врз засладените пијалоци и алкохолот.
Повисоката цена би довела до намалена потрошувачка (особено кај младите), а истовремено би се собрале дополнителни средства за здравствените системи.
Да се прошири даночниот опфат и на производи што често се исклучени:
– 100% овошни сокови
– засладени млечни пијалоци (млечни шејкови, чоколадни млека и сл.)
– инстант кафиња и чаеви со шеќер
– енергетски пијалоци и други со висока содржина на шеќер или стимуланси.
Генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, изјави:
„Здравствените даноци се едни од најмоќните алатки што ги имаме за да го промовираме здравјето и да спречиме болести.“
Алкохолните пијалоци – различен третман во Европа
Најмалку 25 земји (претежно во Европа, вклучително и Германија) немаат посебен данок на вино.
Силните алкохолни пијалоци (вотка, виски, бренди, коњак) се оданочени со висок данок на алкохол.
Пиво се оданочува со посебен данок на пиво.
Виното често е исклучено или има многу ниска даночна стапка, иако консумирањето алкохол е поврзано со сериозни ризици: рак, цироза, насилство, сообраќајни несреќи, повреди и ментални нарушувања.
Директорот на програмата за намалување на штетата од алкохол во СЗО, Етјен Круг, рече:
„Додека индустријата остварува профит, јавноста често ги сноси здравствените последици, а општеството ги сноси економските трошоци.“
Според СЗО, досега 116 земји во светот вовеле некаков вид данок на засладени безалкохолни пијалоци, но многу држави сè уште не ги опфаќаат сите категории со висок шеќер.
Оваа препорака на СЗО доаѓа во време кога многу европски земји (вклучително и некои од Западен Балкан) размислуваат за нови или повисоки даноци на шеќер и алкохол како дел од националните стратегии за намалување на хроничните болести и финансирање на здравството.