Цените на европскиот природен гас скокнаа драматично денеска поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток која го натера Катар да го запре производството на течен природен гас (LNG) во најголемата светска фабрика.
Референтната цена на европскиот гас, со која се тргуваше на холандскиот TTF центар, се зголеми за дури 45% на околу 46 евра за мегават-час во раните попладневни часови на тргување.
Цените на природниот гас во Велика Британија, исто така, скокнаа, при што референтниот NBP нагло се искачи заедно со континенталните пазари.
Високата нестабилност на пазарот предизвикааат остри промени од минута во минута.
Наглиот пораст следи по нападите на САД и Израел врз Иран, кои ги зголемија тензиите во регион критичен за глобалните енергетски текови.
QatarEnergy објави денеска дека го запре производството на течен природен гас поврзан со гигантскиот резервоар за гас North Field по нападот врз неговите објекти, но не даде дополнителни детали за степенот на влијание врз работењето.
Прекинот на сообраќај во Ормутскиот теснец предизвикува глобални загрижености
Голем дел од светското снабдување со енергија доаѓа од Блискиот Исток, а пред објавата од Катар, транспортот на нафта и гас по море беше во центарот на стравувањата на пазарот.
Ормутскиот теснец, тесен поморски премин во голема мера контролиран од Иран, е еден од најважните енергетски премини во светот за нафта и течен природен гас (LNG), вклучително и извозот од Катар.
Иран презеде чекори кон блокирање на сообраќајот низ теснецот по нападите, предизвикувајќи загриженост за прекини во снабдувањето.
„Во модерната историја, Ормутскиот теснец никогаш не бил всушност затворен, иако се случило привремено забавување на сообраќајот“, вели за Еуроњу Маурицио Карули, аналитичар за глобална енергија во Quilter Cheviot.
Тој додава дека „околу 20% од глобалните транзити на снабдување со нафта се одвиваат низ Ормутскиот теснец и 38% од трговијата со сурова нафта по море“.
Карули не очекува компаниите за превоз на нафта да испраќаат свои бродови додека „не ескалира воената ситуација“, поради ризикот од оштетување или запленување на бродови, како и привремената недостапност на осигурителна заштита.
„Сателитските податоци покажуваат дека транзитот на танкери за нафта практично запрел во текот на викендот, мерка на претпазливост од страна на превозниците“, додаде тој.
Секое продолжено нарушување би можело да влијае на испораките на течен природен гас (ТПГ) од Катар, кој снабдува околу 12% до 14% од увозот на течен природен гас во Европа.
Европа е изложена на глобална конкуренција
Иако Европа не се потпира првенствено на катарскиот гас, аналитичарите велат дека индиректното влијание сè уште би можело да биде значајно.
Доколку испораките за Азија се прекинат, купувачите таму може да бараат алтернативни товари, зголемувајќи ја глобалната конкуренција за течен природен гас.
Ова веројатно би ги зголемило цените низ целиот свет, вклучително и во Европа.
Катар, третиот најголем извозник на течен природен гас во светот по САД и Австралија, стана сè поважен снабдувач за Европа откако руската инвазија на Украина во 2022 година ги принуди европските земји да ја намалат својата зависност од рускиот гасовод.
Ниските нивоа на складирање ја зголемуваат ранливоста
Релативно ниските нивоа на складирање на гас во Европа додадоа вознемиреност на пазарот.
Складирањето низ Европската Унија во моментов е под 30% капацитет, бидејќи зимската грејна сезона се приближува кон крајот, во споредба со околу 40% во истиот момент минатата година.
Германија и Франција, двете најголеми економии на блокот, се меѓу најранливите.
Според податоците од „Гас Инфраструктура Јуроп“, германските складишта за гас беа полни со 20,5% до сабота, додека француските беа полни со 21%.
Помалите резерви ги прават земјите поранливи на прекини во снабдувањето и нестабилност на цените, особено ако глобалните пазари на течен природен гас (ТПГ) дополнително се стеснат, јавува Еуроњуз.
Најчитани вести
Психопат, бришач, седмак, зини да ти кажат… лоши пораки за СДСМ на нивниот профил
Груби пораки за Богданка Кузеска и Филипче на Фејсбук профилот на СДСМ