Известувачот на Европскиот парламент за Македонија, Томас Вајц, поднесе амандмани на својот последен нацрт-извештај со кои се доведуваат во прашање клучните елементи на билатералната рамка што го поткрепува процесот на пристапување на Македонија во ЕУ, предизвикувајќи остар одговор од бугарските европратеници.
Во амандманот 108, поднесен во име на групата на Зелените, Вајц предлага Европскиот парламент да ја повика правната служба на Советот „итно да ги разјасни сите двосмислености“ околу правниот статус на вториот билатерален протокол кон Договорот за пријателство меѓу Бугарија и Македонија во контекст на процесот на пристапување.
Протоколот е составен дел од преговарачката рамка на ЕУ. Тој експлицитно предвидува дека следната меѓувладина конференција – што го означува крајот на почетната фаза на преговорите за пристапување – може да се одржи само откако Македонија ќе го измени својот устав за да ги вклучи Бугарите. Документот беше усвоен за време на вториот состанок на заедничката меѓувладина комисија според член 12 од билатералниот договор, одржан во Софија на 17 јули 2022 година.
Уште еден амандман предложен од Австриецот што ги вознемири Бугарите е тој со број 214, во кој Вајц ја нагласува обврската на сите членки на Советот на Европа – вклучувајќи ги земјите-членки на ЕУ и земјите-кандидатки, навремено да ги спроведат преостанатите пресуди на Европскиот суд за човекови права. Тој додава дека сите законски измени мора да бидат во согласност со меѓународните стандарди, како и со препораките од Венецијанската комисија и Европската комисија против расизам и нетолеранција.
Иако земјите-членки не се експлицитно именувани, формулацијата е широко сфатена како да се однесува на Бугарија и на група случаи поврзани со ОМО „Илинден“ пред судот во Стразбур. Очекувано, тоа не им се допадна на бугарските европратеници, според кои несоодветно е известувачот да наметнува обврски на земја-членка на ЕУ или да ја оценува во рамките на извештај за земја-кандидат, предупредувајќи дека таквиот речник ги отсликувал наративите што доаѓаат од Скопје, а воедно ги доведува во прашање веќе договорените елементи на преговарачката рамка.
Другите амандмани поднесени од Вајц укажуваат на поширок обид за преобликување на начинот на кој се донесуваат одлуките за проширување. Во амандманот 124, тој повикува на зајакнување на капацитетот на ЕУ за дејствување преку воведување на делумно гласање со квалификувано мнозинство во областите поврзани со процесот на пристапување, вклучително и отстранување на барањата за едногласност во средните фази како што се отворањето и затворањето на преговарачките групи и поглавја. Тој тврди дека прекумерното потпирање на едногласност постојано го одложува проширувањето и ја поткопува јавната поддршка за интеграција во ЕУ.
Во амандманот 111, Вајц предлага Парламентот да ги повика Советот и Комисијата целосно да ја поддржат Македонија, вклучително и преку активен дипломатски ангажман, за да ѝ помогнат на земјата да ги исполни своите обврски и да ги надмине постојните пречки.
Друг предлог, амандманот 130, сугерира дека билатералните спорови меѓу земјите треба да се решаваат преку отворен дијалог и вистинска соработка надвор од процесот на пристапување. Исто така, го повикува Советот да спречи билатералните прашања што не се поврзани со Копенхашките критериуми да го блокираат напредокот.