Раиниер Јарсма, холандски експерт за балкански, евроазиски и трансатлантски прашања, посочува на сериозен судир меѓу САД и ЕУ за Западниот Балкан.
Јаарсма смета дека ,,Празните муабети” во Тиват на самитот ЕУ Западен Балкан се неважни во споредба со расколот меѓу Вашингтон и Брисел за идниот Висок претставник на ЕУ за Босна и Херцеговина.
,,Игнорирајте ги сите беззаби ,,нон-пејпери” и вечно рециклирани предлози што кружат во Тиват и обрнете внимание на тоа што се случува во Советот за имплементација на мирот, каде што растечкиот јаз меѓу САД и Европа во однос на Западен Балкан е целосно очигледен”, сугерира Јаарсма.
Во моментов постои активен раскол меѓу САД и ЕУ околу иднината на Босна и Херцеговина, главно фокусиран на улогата на Високиот претставник (OHR) и имплементацијата на Дејтонскиот договор.
Главна точка на судирот е непостоење консензус за нов Висок претставник.
По оставката на Кристијан Шмит, САД силно го туркаа италијанскиот дипломат Антонио Занарди Ланди. ЕУ а особено Франција, Германија и Велика Британија го поддржаа францускиот кандидат Рене Трока.
На состанокот на Советот за имплементација на мирот (PIC) во Сараево не се постигна договор по што
САД ја преиспитуваат својата улога во процесот.
Американската амбасада во Сараево издаде остра изјава дека „европската нерешителност“ и откажувањето на PIC ја принудуваат САД да го преиспитаат своето учество во меѓународното присуство во БиХ што е значителна ескалација во односите меѓу Брисел и Вашингтон.
Во судирот на концепции администрацијата на Трамп сака слабеење на овластувањата на Високиот претставник и пренесување на повеќе одговорности на локалните институции.
Предходно САД ги тргнаа санкциите за Милорад Додиќ и има блиски контакти со српската страна.
ЕУ од друга страна сака да го задржи силната позиција на Високиот претставник за да се спречи сепаратизам и да се обезбеди стабилност, додека паралелно се турка европската интеграција на БиХ.
Овој судир доаѓа на позадината на долгогодишни тензии во БиХ, сепаратистичка реторика од Додик, руско влијание и различните приоритети на Западот. САД традиционално беа главниот „гарант“ на Дејтон, но сега ЕУ се наоѓа во позиција да ја одржува стабилноста без целосна американска поддршка.
Ситуацијата сега се смета дека е ,,динамична” и се очекува нов обид за договор до крајот на месецов.