Делегација на Венецијанската комисија вчера имала средба со претседателот на Уставниот суд Дарко Костадиновски и со судијката Ана Павловска Данева. На средбата, меѓу другото, било разговарано и за т.н. „балансер“, алатката за вработување според национална припадност во државните институции, која Уставен ја укина лани во октомври. Вицепремиерот задолжен за политики за добро владеење Арбен Фетаи соопшти дека претставниците на Венецијанската комисија се во Скопје на покана на Владата, упатена на 11 јули годинава, а во врска со мислењето што Комисијата треба да го даде за Законот за правична и соодветна застапеност што треба да го замени т.н. „балансер“.
Како што информираше Фетаи, владиниот тим одржал плодна дискусија со делегацијата за нацрт-текстот на законот. Тој нагласи дека предлог-законот е доставен на мислење до Венецијанската комисија со една суштинска цел, а тоа е решението да биде целосно усогласено со Уставот и европските стандарди, за да не се остава простор за толкувања или идни спорови.
Тој истакна дека до Комисијата биле упатени четири прашања: дали законот го унапредува уставниот принцип на правична и соодветна застапеност, земајќи ја предвид одлуката на Уставниот суд за укинување на „балансерот“; дали нацрт-законот промовира еднаквост преку позитивна акција и со елиминирање на бариерите за вработување; дали предлог-законот е во согласност со другите уставни принципи, како основање, слобода и права, слободното изразување на етничка припадност, владеењето на правото и заштита на приватноста на сите граѓани; и дали владиното координативно тело формирано со овој закон е ефикасен механизам за обезбедување, почитување, афирмација, подобрување, унапредување и следење на принципот на правична и соодветна застапеност.
Фетаи изрази увереност дека мислењето на Венецијанската комисија за овие четири прашања, кое е во подготовка, ќе биде гаранција за донесување на силен и одржлив закон, како од уставно-правен така и од институционален аспект. Тој додаде дека со овој закон правичната застапеност за првпат станува јасна и законска обврска за сите институции, вклучително и на локално ниво.
„Дополнително, за шест месеци ќе се прави и усогласување на сите домашни закони кои директно или индиректно го засегаат прашањето на соодветна застапеност. По добивањето на мислењето од Комисијата, законот наскоро ќе стигне во Собранието и ќе влезе во парламентарна постапка и се надевам дека ќе добие широка поддршка што заслужува еден ваков сеопфатен проект“, рече Фетаи. Тој најави дека мислењето од Комисијата се очекува на почетокот на декември.
Уставниот суд го укина т.н. „балансер“ на 9 октомври минатата година. Одлуката да поведе постапка за „балансерот“ Уставниот суд ја донесе на 18 септември, по седницата на која судиите расправаа дали со наведувањето на припадноста на заедницата, што беше потребно за пополнување на секое работно место, на кандидатите за административни службеници им се ограничува достапноста на работните позиции и дали со „балансерот“ се нарушува начелото на стручност и компетентност и се повредува уставно загарантираното право на работа и слободен избор на вработување.
Предметот во Уставниот суд беше оформен по иницијатива на претходниот состав на Државната комисија за спречување на корупцијата, затоа што од таму сметаа дека преку алатката се прават злоупотреби при вработувањата.
Одлуката за поведување постапка и за укинување на „балансерот“ предизвика реакции кај албанските партии, особено кај опозициските. Од ДУИ оценија дека таа одлука е почеток на уништување на меѓуетничките односи и дека ќе отвори нови проблеми што можат да ги разнишаат темелите на Охридскиот договор. Од друга страна, коалицијата на партии на Албанците ВЛЕН, која е дел од Владата, најави дека се подготвува нов закон за правична застапеност во кој ќе бидат отстранети недостатоците на „балансерот“.