Групацијата 4iG има за цел да стане првата компанија на Западен Балкан која ќе овозможи директно сателитско поврзување со мобилните уреди. Ова го истакна Пал Заранди, претседател на Одборот на директори на „Оне Македонија“ и директор на стратегии во Групацијата 4iG, за време на осмиот Дигитален самит за Западен Балкан, одржан во Херцег Нови. Договорот со американската компанија SpaceX, потпишан во септември годинава, Групацијата го гледа како важен чекор кон воведување на оваа технологија во регионот. Оваа амбиција е дел од пошироката стратегија на Групацијата за развој на дигитална инфраструктура од новата генерација и примена на напредни технологии.
- „Имаме силна традиција на иновации и сакаме да бидеме предводници на новиот бран технолошки промени. Нашата соработка со SpaceX отвора можност да овозможиме сателитско поврзување директно со мобилните уреди и да бидеме први што ќе ја воведат оваа технологија на пазарите на Западен Балкан. Истовремено, преку партнерства со водечки технолошки компании и соработка со универзитетите, сакаме да придонесеме за развој на нови дигитални решенија во регионот“, изјави Заранди.
Во рамките на својата регионална стратегија, Групацијата 4iG ги развива технолошките капацитети во Унгарија, Црна Гора и Албанија, а преку компанијата „Оне Македонија Телекомуникации“ развива и нов мобилен оператор во Македонија. Оваа инфраструктура ќе создаде основа за воведување напредни дигитални услуги и примена на иновативни решенија за поврзување, во согласност со пошироката стратегија на Групацијата за развој на телекомуникациите и новите технологии на Западен Балкан.
4iG планира наскоро да започне со тестирање на сателитското поврзување директно со уредите во Унгарија и Албанија, со учество на универзитетите. Според Заранди, техничките предуслови се веќе обезбедени и техничкиот аспект не претставува главна пречка. Најголемиот предизвик за комерцијалната примена е воспоставувањето соодветна правна и регулаторна рамка, при што регулаторните тела во двете земји даваат поддршка во овој процес.
Развојот на сателитските комуникации е дел од пошироката трансформација на дигиталната инфраструктура, паралелно со напредокот во вештачката интелигенција. Иако денес вештачката интелигенција најчесто се поврзува со генеративни алатки и автоматизација, следната фаза ќе донесе развој на автономни дронови и таканаречена „физичка вештачка интелигенција“, што ќе создаде нови потреби за поврзување.
- „Традиционалната инфраструктура почнува да се менува. Вештачката интелигенција поставува нови барања пред дигиталната инфраструктура, особено со развојот на автономни системи и уреди на кои им е потребна сигурна и непречена комуникација. Токму затоа, сателитското поврзување, односно нетерестријалната комуникација, ќе добива сè поголемо значење. Во индустријата веќе се зборува за орбитални центри за податоци со вештачка интелигенција, што покажува колку брзо се поместуваат границите на технолошкиот развој“, изјави Заранди.
Заранди нагласи дека меѓународните партнерства, вклучително и соработката со SpaceX и Ericsson, ќе играат важна улога во преносот на технолошкото знаење и развојот на иновациите во регионот.
- „Сакаме да се потпреме на силни индустриски партнерства и да ги пренесеме искуството и технологиите што ги развиваме заедно со нашите партнери во Црна Гора, Албанија и подоцна во Македонија. Со поврзување на универзитетите, индустријата и нашите инфраструктурни капацитети, можеме да создадеме простор за тестирање нови решенија и развој на иновации“, заклучи Заранди.
Панелот „Вештачка интелигенција (ВИ): можности, предизвици и идни перспективи“ се одржа во рамките на осмиот Дигитален самит за Западен Балкан во Херцег Нови, организиран од Министерството за јавна администрација, под покровителство на Владата на Црна Гора, во партнерство со Советот за регионална соработка (RCC), во рамките на претседавањето на Црна Гора со Берлинскиот процес.