Иако Вашингтон и Техеран се уште се далеку од договор, понудата на Трамп да ги угости израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и либанскиот претседател Џозеф Аун во Белата куќа е најновиот показател за промена на американските цели за само неколку дена, пишува Политико.
„Мислам дека тој би прифатил повеќе компромиси затоа што очајно сака ова да заврши“, рече висок функционер од Заливот запознаен со мировните преговори, зборувајќи под услов на анонимност. „Трамп е сериозен во врска со преговорите и очајно сака да го заврши ова, но досега Иранците одбиваат да му го дадат она што му е потребно за да го спаси образот и да се извлече од сè“.
И покрај изјавата на потпретседателот Џ.Д. Венс дека веќе ја доставил „конечната понуда“ на САД во Исламабад, тајните преговори се во тек. Два дена откако рече дека новите разговори на високо ниво се прашање на денови, претседателот им рече на новинарите во четврток, дека нова рунда директни разговори би можела да се одржи уште овој викенд.
„Иран сака договор и ние водиме многу пријатни преговори со нив“, рече тој, повторувајќи ја својата црвена линија дека Иран не смее да има нуклеарно оружје. Тој рече дека тие се „подготвени да прават работи денес за кои не би се согласиле пред два месеци“.
Трамп се чини дека ја отфрли идејата дека договорот може да вклучува 20-годишен мораториум врз способноста на Иран да збогатува ураниум, но конкретно ја исклучи можноста само да има оружје.
Белата куќа не кажа конкретно дали претседателот ќе прифати договор што ќе му дозволи на Иран да збогатува ураниум за цивилни цели во иднина.
„Претседателот Трамп, потпретседателот Венс и преговарачкиот тим ги ставија црвените линии на Америка многу јасно“, рече портпаролката Каролин Ливит.
„Очајот на Иранците да постигнат договор само ќе расте со многу ефикасната поморска блокада на претседателот Трамп, која сега е на сила, насочувајќи ги танкерите за нафта во големиот, прекрасен Американски Залив“.
Сепак, според две лица запознаени со преговорите, на кои им е дадена анонимност, 20-годишниот мораториум е всушност предлог на администрацијата и клучен дел од американскиот план од 14 точки. Иран, велат тие, понудил само петгодишна суспензија.
Трамп, исто така, бара Иран да се согласи да се откаже од своите залихи на делумно збогатен ураниум, кои би ги презела договорена трета земја. Иран досега одбива да го стори тоа. Трамп им рече на новинарите во четврток дека Иран „се согласил да ни ја врати нуклеарната прашина што е длабоко под земја“, но Техеран сè уште не го потврдил тоа тврдење.
Овие точки на спор јасно ставаат до знаење дека, и покрај инсистирањето на Трамп и Венс дека тие „ги држат сите карти“ во преговорите, Иран покажа способност да издржи блокади и бомбардирања, додека ја одржува контролата врз глобалните пазари со ограничување на сообраќајот во Ормутскиот теснец.
Потегот на Трамп оваа недела да воведе блокада на Ормутскиот теснец е обид да се неутрализира главната лост на моќ на Иран и да се принуди Техеран на преговарачка маса. Иако блокадата го прекинува економскиот извор на енергија на Иран – извозот на нафта – таа исто така ја влошува кризата со снабдување…