Бизнис

Фондот за иновации повторно работел без програма, си терал по старо – Владата рече „стоп“

Со донесувањето на Законот за иновациската дејност, научно-технолошки развој и претприемништво на 29.07.2025 година се формира Агенција за иновации, научнотехнолошки развој и претприемништво, како правен наследник на Агенција за претприемништво и Фонд за иновации и технолошки развој, со што престанува да постои Фонд за иновации и технолошки развој.

Државната ревизија утврди сериозни пропусти во подготовката, усвојувањето и транспарентноста на програмската и финансиската документација на Фондот за иновации и технолошки развој, што директно влијаело врз законитоста и контролата на неговото работење во 2024 година, пренесе Фактор. Ревизорите констатирале дека Управниот одбор на ФИТР во февруари 2024 година усвоил Среднорочна програма за работа 2024–2026, но поради ненавремено усвојување и пролонгирање на одобрувањето од страна на Владата, програмата била повлечена во ноември 2024 година.

Наместо тоа, Владата усвоила Среднорочна програма за работа 2025–2027, што довело ФИТР во текот на целата 2024 година да работи без важечки среднорочен документ, што не е во согласност со Законот за иновациската дејност. Законот јасно предвидува дека ФИТР мора да има усвоена среднорочна програма со дефинирани приоритети, цели, мерки и активности.

Иако Управниот одбор усвоил Годишен извештај за работењето на ФИТР за 2024 година, во него се содржани само наративни податоци и финансиски информации по сметки. Во извештајот не се прикажани:  реализацијата на Годишната програма за работа за 2024 година,  распределбата на средствата по мерки и инструменти,  реализацијата и ефектите од мерките,  нереализираните обврски од претходни години.  

Ова е спротивно на Законот за извршување на буџетот, кој бара средствата да се користат наменски, рационално, економично и ефикасно. Поради тоа, Управниот одбор дал насоки да се изготви дополнителен финансиски извештај.

Дополнително извештајот не е усвоен од Владата, за што Годишниот извештај бил доставен и до Министерството за финансии и Министерството за економија и труд, од каде било укажано дека мора јасно да се прикажат финансиските импликации – планирано и реализирано по мерка и инструмент.  

Ревизорите оценуваат дека нецелосниот извештај сериозно ја нарушува транспарентноста, следењето и контролата на работењето на ФИТР, поради што не е усвоена годишна сметка за 2024 година. Поради тоа што не е изготвен финансиски извештај за реализацијата на Годишната програма за работа, Управниот одбор не ја усвоил Годишната сметка на ФИТР за 2024 година, па таа воопшто не била доставена до Владата на усвојување.  

Ревизијата утврдила дека ФИТР не доставува редовно ревизорски извештаи од надворешна ревизија до Управниот одбор и Владата, иако тоа е законска обврска. Последен ревизорски извештај усвоен од Владата се однесува на 2020 година, додека извештаите за 2021, 2022 и 2023 година воопшто не се доставени за усвојување. 

Дополнително, ревизијата нотира дека ФИТР не ги објавил:  Годишните извештаи за периодот 2021–2023,  Годишните сметки,  Ревизорските извештаи од надворешна ревизија. Ова е спротивно и на Статутот на ФИТР и на законите за сметководство и иновациска дејност, кои предвидуваат навремено јавно објавување на овие документи.

Ревизорскиот извештај укажува на сериозни слабости во управувањето, отчетноста и транспарентноста на ФИТР. Работењето без среднорочна програма, нецелосните извештаи и необјавените ревизорски документи отвораат сериозни прашања за контролата врз трошењето на јавните средства наменети за иновации. Со донесувањето на Законот за иновациската дејност, научно-технолошки развој и претприемништво на 29.07.2025 година се формира Агенција за иновации, научнотехнолошки развој и претприемништво, како правен наследник на Агенција за претприемништво и Фонд за иновации и технолошки развој, со што престанува да постои Фонд за иновации и технолошки развој.

Најнови вести од: Бизнис

Позначајни движења кај каматните стапки на банките и штедилниците – Кај кредитите просекот е двојно повисок

Во јануари, просечната каматна стапка на новоодобрените кредити на домаќинствата оствари месечен раст од 0,29 п.п. и изнесува 4,67%. Зголемувањето произлегува од повисоките каматни стапки на денарските кредити без валутна клаузула и на каматните стапки на кредитите во странска валута, при забележан пад на каматните стапки на денарските кредити со валутна клаузула.

Од 1 март побезбедни онлајн плаќања, банките „го стегаат каишот“

Од први март банките го менуваат начинот на верификација на онлајн – плаќањата за поголема безбедност. Наместо ОТП под преку СМС, трансакцијата ќе се потврдува преку мобилна апликација на банката, со пин, или со биометриски податок. Тоа треба да ја зголеми безбедноста и да ја намали шансата за измами и кражби од платежни картички.

Државната статистика забележува голем раст на превезената стока во товарниот сообраќај

Државната статистика забележува и зголемување на карго превозот преку авиосообраќајот и тоа за 23,7% во четвриот квартал од 2025 година во споредба со истиот период 2024 година. Единствено се забележува намалување на железничкиот превоз за 13,4% и тоа се должи на започнатите инфраструктурни проекти на железничката мрежа долж Коридор 10.

„Алкалоид“ ќе исплати за 14,3% поголема дивиденда во однос на лани

„Алкалоид“ АД Скопје објави дека седницата на годишното Собрание на акционери на Друштвото ќе се одржи на ден 30.03.2026 година со почеток во 08:00 часот во деловните простории на Друштвото, Бул. „Александар Македонски“ бр. 12, Скопје, Македонија.

Димитриеска-Кочоска: Половина од уплатените средства за солидарниот данок ќе ги вратиме во март

Пред пратениците во македонското Собрание министерката потсети дека Законот за данокот на солидарност беше донесен во 2023 година и дека на 5 февруари 2025 година Уставниот суд го поништи, со што се создаде ситуација во која преку неуставен закон се собрале средства, средствата се потрошени, а денес оваа Влада ги враќа.

To top