Колумни

Како Македонски Телеком (не)свесно го урива македонскиот идентитет – Колумна

Културна слепило или корпоративна неодговорност? А1 Македонија го спасува „Охридско лето“ од баханалиите на Македонски Телеком

5 минути за читање

Веќе втора година, по повеќе од три децении успешно партнерство, Македонски Телеком е без финансиско и партнерското учество во „Охридско лето“, најзначајната и најтрајната македонска културна манифестација со 66-годишна традиција.

Овој потег предизвика загриженост кај културната јавност, особено во моменти кога фестивалот со успех продолжува да ја промовира македонската култура и идентитет на меѓународната сцена.

На местото на долгогодишниот партнер влезе А1 Македонија, која веќе втора година по ред го поддржува фестивалот, градејќи „културна врска“ со традицијата, македонските автори и уметници. Компанијата ја нагласува својата посветеност на вредностите што траат и инспирираат низ генерации, со што ја презема улогата на еден од главните поддржувачи на настанот што Охрид го претвора во сцена на врвна музика, театар и уметност.

Долгогодишно пријателство кое заврши со разочарување

Македонски Телеком беше горд на своето повеќедецениско пријателство со „Охридско лето“, истакнувајќи дека фестивалот е еден од најголемите промотори на националната култура. Во минатото, компанијата се претставуваше како најголем и најзначаен партнер, кој ја согледува целосната вредност на манифестацијата за земјата. Соработката се протегаше низ десетлетија, со заеднички настани, работилници и промоции.

Меѓутоа, лани соработката заврши со драматично намалување на средствата. Според извори блиски до организацијата, поддршката од „националниот телеком“ падна на ниво кое е далеку под очекувањата и потребите за еден ваков комплексен меѓународен фестивал. Ова не е само финансиски удар за „Охридско лето“ – тоа е удар врз симболот на македонската културна традиција.

Отсуство на општествена одговорност

Во време кога компаниите се обидуваат да градат имиџ преку општествена одговорност, повлекувањето на Македонски Телеком од „Охридско лето“ поставува сериозни прашања за нивните приоритети. Додека Телеком продолжува да инвестира во различни проекти – некои од нив спорни или сомнителни од аспект на долгорочна општествена вредност – отсуството од најпрестижната национална културна манифестација е повеќе од очигледно.

„Охридско лето“ не е обичен фестивал. Тоа е национална промоција на Македонија, на нејзината култура, историја и идентитет. Настаните во античкиот театар, црквата „Св. Софија“ и другите сцени привлекуваат уметници и публика од целиот свет, ја зајакнуваат туристичката понуда на Охрид (дел од УНЕСКО) и ја афирмираат македонската уметност глобално. Отсуството на „националниот телеком“ од ваква платформа испраќа порака дека компанијата не ги препознава или не ги цени овие стратешки важни вредности.

Оваа одлука не го навредува само фестивалот со 66-годишна традиција, туку и целата македонска културна сцена. Во услови на ограничени државни средства за култура, улогата на големите компании е клучна. Намалувањето на поддршката покажува дека Телеком, и покрај својата позиција на пазарот, не размислува доволно за долгорочниот придонес кон националниот идентитет и духовното богатство.

Јавноста реагира

Културните работници, уметници и граѓани изразуваат разочарување од одлуката на Македонски Телеком. Многумина потсетуваат дека вистинската општествена одговорност не се мери со спонзорирање на популарни, но минувачки проекти, туку со поддршка на институции и манифестации кои ја градат идентитетската слика на нацијата.

„Охридско лето“ продолжува и оваа година под покровителство на претседателката на државата, со богата програма која вклучува оперски гала, театарски премиери, меѓународни оркестри и домашни уметници. Фестивалот останува жив и покрај финансиските предизвици, но прашањето останува: зошто националниот телекомуникациски оператор не е дел од најважната културна приказна на Македонија?

Дали антимакедонската корпоративна политика на Македонски телеком е резултат на личните и бизнис афинитети на генералниот директор Горан Марковиќ кој нема ништо против поддршка на српските бендови а не го поддржува Охридско лето е прашање на кое треба да одговори Марковиќ и неговиот тим но факт е дека овој однос е срамен за Македонија. За бизнис конекциите на Марковиќ со српски фирми ќе пишувам дополнително.

Апсурдно е компанијата да има историја на поддршка на на популарни српски изведувачи и други регионални ѕвезди што ја отвара дилемата дали Марковиќ освен бизнис има и друга агенда кога удира на Охридско лето како врвен македонски национален проект.

Телеком често се појавува како спонзор или официјален партнер на концерти во Скопје (Борис Трајковски, Арена, или отворени простори), особено за комерцијално успешни регионални турнеи.

Српската фолк/поп/рок сцена има голема публика во Македонија, и сигурно тоа е дел од нивната маркетинг стратегија но кога се работи за „Охридско лето“ мора да постои постои јасна разлика во приоритетите.

Недозволиво е класичната култура и „Охридско лето“ како висока уметност и дел од националниот идентитет да нема поддршка а комерцијалните поп/рок концерти вклучувајќи српски изведувачи, да имаат редовна и видлива поддршка.

Не сум истражил детално но можам да се кладам на слепо дека Српскиот телеком во Белград не дал ни денар за македонски бендови.

А1 Македонија – новата културна врска

Времето ќе покаже дали повлекувањето на Телеком е привремено или стратешко откажување од културните приоритети. Засега, „Охридско лето“ добива нов партнер во А1 Македонија, кој со своите постапки покажува дека културата не е трошок, туку инвестиција во иднината.

За разлика од повлекувањето на Телеком, А1 Македонија ја покажува вистинската содржина на општествената одговорност. Компанијата не само што ја презема поддршката, туку активно промовира македонски автори, соработува со Националниот џез оркестар и други институции, и ја позиционира својата поддршка како инвестиција во вредности што траат. Ова е пример како корпоративниот сектор може да биде вистински партнер на културата, а не само спонзор на хартија.

Колумна на Александар Георгиевски

Поврзани теми:

А1 Македонија|топ|Македонски Телеком

Најнови вести од: Колумни

Пренесувањето на моштите на Гоце Делчев и наводните на Самуил – огледало на бугарската политика кон Македонија, од добрососедство до историски ревизионизам!

Државната и политичката свест на Бугарија за 80 години се развиваше во негативна насока: од држава, која во 1946 година официјално ја признаваше македонската национална самобитност, идентитет, држава, јазик и историја, до држава-членка на ЕУ, која денес во 2026 година практикува историски ревизионизам кон Македонија, стремежи да ја „прекрои“ нејзината автентична национална историја. Но и стремежи за бугаризирање на македонскиот идентитет и јазик. Официјална Софија денес прибегнува кон вета и блокади на македонската евроинтеграција во обид да ги оствари своите асимилаторски цели и стремежи. Двата столба на македонскиот идентитет и државност се под опсада: Цар Самоил, како македонски државотворен столб на средновековието, и Гоце Делчев, како столб на современата државност и идентитет на македонскиот народ. Toa сe двете клучни точки, кои Софија упорно се обидува да ги бугаризира. Стратегијата не е насочена само кон одделни историски периоди, туку кон целосно растурање и поништување на континуитетот на македонскиот идентитет и државотворните стремежи и традиции на македонскиот народ од минатите векови до денес.

Бугарите „јуришаат“ на „Самуил, владетелот на бугарската држава“, но за врвни светски научници тој е „македонски цар“ на „македонска држава“! (3)

Продолжуваат и денес, на 7 октомври 2026 посети и поклонувања на Бугари пред саркофагот со „посмртните останки на нивниот највелики бугарски владетел Самуил “ во Софија. Продолжува со тоа и и градењето на националниот идентитет, средновековната бугарска државност и на историјата на Бугарите на сметка на македонскиот идентитет и историја, на македонската државност, чиј еден од темелните столбови е и Самуил. Тој е споменат нималку случајно и во државотворниот „Манифест од Првото заседание на АСНОМ до македонскиот народ“ од 2 август 1944 година.

Бугарија го „киднапира“ македонскиот цар Самоил, за да ги пополни „дупките“ во идентитетот на Бугарите и на својата средновековна државност!

Пропагандниот циркус на 3 октомври 2026 година кога македонската, европската и светската јавност гледаа во Софија масовни сцени со пренесувањето на „посмртните останки на бугарскиот цар Самоил во саканата татковина Бугарија“, на 6 октомври веќе задобива нови димензии: денешното поклонение пред наводните посмртни останки на средновековниот владетел претставува забрзување и кревање на највисоко рамниште на градењето на националниот идентитет и на историјата на Бугарите. Ова е длабоко и добро осмислена операција на идентитетски, историски и национален инженеринг, заснован врз масовно присвојување на идентитетски елементи на македонскиот народ и автентичната македонска историја. Градење преку крадење – од македонскиот за бугарскиот идентитет!

Остри реакции во Бугарија и Грција околу „спектаклот“ „Враќањето на бугарскиот цар Самуил во татковината“ (2)

Пропагандниот циркус „Враќањето на посмртните останки на бугарскиот цар Самуил во татковината Бугарија“, кој без никакво сомневање има за цел да го поттикне создавањето на „заедничката историја на Македонија со Бугарија“, односно бугаризирањето на автентичната македонска национална историја, наидува на негативни и критички реакции токму во Бугарија и Грција – двете држави, кои го приредуваат овој „спектакл“ и „лошососедско“ политичко поигрување со сѐ уште научно непотврдените мошти – дали и навистина му припаѓаат на инаку македонскиот цар Самуил.

Пропагандниот циркус „Враќање на моштите на бугарскиот цар Самуил“ на Радев, Каракачанов, Јотова – пренасочување на вниманието на јавноста (1)

На 23 дена до одржувањето на изборите за нов претседател на Бугарија бугарските политичари, предводени од сѐ помалку популарниот премиер Румен Радев, организираат пропаганден циркус „Враќање на коските на бугарскиот владетел Самоил во татковината“. Во бугарската јавност и меѓу тамошни експерти ова наидува на тешка иронија, остри критики и коментари дека е „уште една бугарска трагикомедија“, „операција заради одвлекување на вниманието на гневната јавност и населението од економските неуспеси на владата и Радев лично“, но и како „предизборна пропаганда“ и „претстава за јавноста“ во екот на предизборната кампања спроти изборите за нов шеф на бугарската држава, закажани за 25 октомври 2026 година. Во бугарската јавност и на тамошните општествени мрежи веќе кружат негативни и зајадливи коментари во стилот „бугарскиот народ гладува и нема пари за леб и да плаќа сметки, а власта прави циркуси со коски“, „народот сака да купи месо без коски, а тие нам ни нудат коски, кои се за во музеј“ и „покрај коските, кога ќе му го земете и духот на Самоил, кога ќе го донесете и него во Бугарија“?!

Заветот на Анте Поповски до Македонците да ги зачуваат Македонија и македонскиoт јазик и неговите пораки до Европа

„Јазикот на еден народ е негов златен штит, негова татковина и најголема духовна вредност. Пеев уверен дека она што го пеам на ниеден друг јазик не може да се испее освен на јазикот на големата судбина на Македонците. Тие, чија адреса е запишана во Библијата, кријат некоја тајна за иднината на светот: зашто тие се сеќавање на свеста, на вековите кои одминале. Оган – кој не згаснува.“ – има напишано за македонскиот јазик и народ великиот поет на македонската кауза Анте Поповски. Тој почина на денешен ден, на 1 октомври 2003 година. Оваа 23-та годишнина од неговата смрт е соодветен повод за ново навраќање кон творештвото на овој волшебник на македонската поетска реч и кон неговите вонвременски пораки, кои еднакво силно одекнуваат и денес

Мисирков: Македонците да имаат македонско гледиште, одделувајќи ги своите интереси од интересите на Бугарија – „лошиот демон за Македонија“!

„Бугарската надворешна политика е главниот извор на сите наши несреќи. Затоа не може и да се зборува за некакви арнотии од Бугарија за Македонија. … Македонци! Време е да се убедиме оти лошиот демон за Македонија не е никој друг освен Бугарија. Ете зошто треба час поскоро да си ги одделиме нашите интереси од бугарските..“ – нагласува авторот на „За македонцките работи“ Крсте Мисирков во својот реферат со наслов „Имат ли се нужда од македонцки национални научно-литературни другарства?“, кој го изнесува на денешен ден, на 28 септември 1903 година во Македонското научно-литературно другарство „Св. Климент“ во Санкт Петербург (тогаш Петроград). Тогаш идеологот на македонизмот Крсте Мисирков најдиректно ја формулирал идејата дека македонското прашање мора да има сопствен македонски глас. Истапувајќи на денешен ден пред 123 години како национален мислител од највисок ранг тој се залага Македонија да не биде предмет на туѓи политики, а Македонците сами да ја одредуваат сопствената национална и политичка позиција на Балканот – вонвременски завет и предупредување од исклучително значење во ова „евроинтеграциско време-невреме“ за македонскиот народ.

За Лант е „глупаво прогласувањето на македонскиот како бугарски јазик“ – дали Костадинов го стори тоа како кандидат за претседател на Бугарија?!

„Бугарските научници, кои тврдат дека концептот на македонскиот јазик бил непознат пред Втората светска војна, или кои продолжуваат да тврдат дека македонскиот јазик не постои, изгледаат не само нечесно, туку и смешно и глупаво! Грчките  научници, кои изнесуваат слични тврдења, покажуваат арогантно незнаење за своите словенски соседи!“ – има констатирано авторот на „Граматиката на македонскиот книжевен јазик“ американскиот славист Хорас Лант во научна статија во 1984 година реагирајќи на постојаните негирање на постоењето и самобитноста на македонскиот јазик. Лант е роден на 12 септември 1918, а починал на 11 август 2010 година. Навршувањето на 108-та годишнина од раѓањето на овој светски признат лингвист е повод да се осврнеме од гледна точка на неговите македонистички истражувања на политичкиот театар, кој го приреди во бугарскиот парламент Костадин Костадинов, лидерот на бугарската ултрадесничарска и националистичка партија „Преродба“. Како пратеник Костадинов поднесе иницијатива македонскиот јазик да биде прогласен и да биде третиран како бугарски јазик. Кажаното од Лант важи денес во целосна мера и за Костадинов: нечесна е и смешна и глупава оваа негова иницијатива за јазикот, кој сиот научен свет го познава и го признава како македонски јазик – идентитетски столб на македонскиот народ.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top