Веќе втора година, по повеќе од три децении успешно партнерство, Македонски Телеком е без финансиско и партнерското учество во „Охридско лето“, најзначајната и најтрајната македонска културна манифестација со 66-годишна традиција.
Овој потег предизвика загриженост кај културната јавност, особено во моменти кога фестивалот со успех продолжува да ја промовира македонската култура и идентитет на меѓународната сцена.
На местото на долгогодишниот партнер влезе А1 Македонија, која веќе втора година по ред го поддржува фестивалот, градејќи „културна врска“ со традицијата, македонските автори и уметници. Компанијата ја нагласува својата посветеност на вредностите што траат и инспирираат низ генерации, со што ја презема улогата на еден од главните поддржувачи на настанот што Охрид го претвора во сцена на врвна музика, театар и уметност.
Долгогодишно пријателство кое заврши со разочарување
Македонски Телеком беше горд на своето повеќедецениско пријателство со „Охридско лето“, истакнувајќи дека фестивалот е еден од најголемите промотори на националната култура. Во минатото, компанијата се претставуваше како најголем и најзначаен партнер, кој ја согледува целосната вредност на манифестацијата за земјата. Соработката се протегаше низ десетлетија, со заеднички настани, работилници и промоции.
Меѓутоа, лани соработката заврши со драматично намалување на средствата. Според извори блиски до организацијата, поддршката од „националниот телеком“ падна на ниво кое е далеку под очекувањата и потребите за еден ваков комплексен меѓународен фестивал. Ова не е само финансиски удар за „Охридско лето“ – тоа е удар врз симболот на македонската културна традиција.
Отсуство на општествена одговорност
Во време кога компаниите се обидуваат да градат имиџ преку општествена одговорност, повлекувањето на Македонски Телеком од „Охридско лето“ поставува сериозни прашања за нивните приоритети. Додека Телеком продолжува да инвестира во различни проекти – некои од нив спорни или сомнителни од аспект на долгорочна општествена вредност – отсуството од најпрестижната национална културна манифестација е повеќе од очигледно.
„Охридско лето“ не е обичен фестивал. Тоа е национална промоција на Македонија, на нејзината култура, историја и идентитет. Настаните во античкиот театар, црквата „Св. Софија“ и другите сцени привлекуваат уметници и публика од целиот свет, ја зајакнуваат туристичката понуда на Охрид (дел од УНЕСКО) и ја афирмираат македонската уметност глобално. Отсуството на „националниот телеком“ од ваква платформа испраќа порака дека компанијата не ги препознава или не ги цени овие стратешки важни вредности.
Оваа одлука не го навредува само фестивалот со 66-годишна традиција, туку и целата македонска културна сцена. Во услови на ограничени државни средства за култура, улогата на големите компании е клучна. Намалувањето на поддршката покажува дека Телеком, и покрај својата позиција на пазарот, не размислува доволно за долгорочниот придонес кон националниот идентитет и духовното богатство.
Јавноста реагира
Културните работници, уметници и граѓани изразуваат разочарување од одлуката на Македонски Телеком. Многумина потсетуваат дека вистинската општествена одговорност не се мери со спонзорирање на популарни, но минувачки проекти, туку со поддршка на институции и манифестации кои ја градат идентитетската слика на нацијата.
„Охридско лето“ продолжува и оваа година под покровителство на претседателката на државата, со богата програма која вклучува оперски гала, театарски премиери, меѓународни оркестри и домашни уметници. Фестивалот останува жив и покрај финансиските предизвици, но прашањето останува: зошто националниот телекомуникациски оператор не е дел од најважната културна приказна на Македонија?
Дали антимакедонската корпоративна политика на Македонски телеком е резултат на личните и бизнис афинитети на генералниот директор Горан Марковиќ кој нема ништо против поддршка на српските бендови а не го поддржува Охридско лето е прашање на кое треба да одговори Марковиќ и неговиот тим но факт е дека овој однос е срамен за Македонија. За бизнис конекциите на Марковиќ со српски фирми ќе пишувам дополнително.
Апсурдно е компанијата да има историја на поддршка на на популарни српски изведувачи и други регионални ѕвезди што ја отвара дилемата дали Марковиќ освен бизнис има и друга агенда кога удира на Охридско лето како врвен македонски национален проект.
Телеком често се појавува како спонзор или официјален партнер на концерти во Скопје (Борис Трајковски, Арена, или отворени простори), особено за комерцијално успешни регионални турнеи.
Српската фолк/поп/рок сцена има голема публика во Македонија, и сигурно тоа е дел од нивната маркетинг стратегија но кога се работи за „Охридско лето“ мора да постои постои јасна разлика во приоритетите.
Недозволиво е класичната култура и „Охридско лето“ како висока уметност и дел од националниот идентитет да нема поддршка а комерцијалните поп/рок концерти вклучувајќи српски изведувачи, да имаат редовна и видлива поддршка.
Не сум истражил детално но можам да се кладам на слепо дека Српскиот телеком во Белград не дал ни денар за македонски бендови.
А1 Македонија – новата културна врска
Времето ќе покаже дали повлекувањето на Телеком е привремено или стратешко откажување од културните приоритети. Засега, „Охридско лето“ добива нов партнер во А1 Македонија, кој со своите постапки покажува дека културата не е трошок, туку инвестиција во иднината.
За разлика од повлекувањето на Телеком, А1 Македонија ја покажува вистинската содржина на општествената одговорност. Компанијата не само што ја презема поддршката, туку активно промовира македонски автори, соработува со Националниот џез оркестар и други институции, и ја позиционира својата поддршка како инвестиција во вредности што траат. Ова е пример како корпоративниот сектор може да биде вистински партнер на културата, а не само спонзор на хартија.
Колумна на Александар Георгиевски