Колумни

Овчарани 2026 ги „разбуди“ духот на Метаксас и грчкиот шовинизам за „измислениот“ македонски јазик и Македонците како „ѓубриња на Балканот“! (1)

Грчката националистичка страница „Грција со висока дефиниција“ на општествената мрежа објави текст за „Контроверзното видео од Мелити“, односно од годинашниов фестивал на македонски ора и песни во Овчарани (на грчки: Мелити). По таа објава во изминативе 48 часа, на 9 и 10 септември, уследи силен бран од реакции на Грци со тешки навреди, пцости, омраза, омаловажувања и негаторски квалификации кон македонскиот народ и јазик, како и кон Република Македонија како држава Македонија.

8 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

Жестоки грчки антимакедонски реакции на фејсбук за Овчарани – еднакво жестоки противреакции и од Македонци на истиот фејсбук-профил

„Скопјаните, имателите на скопски пасош, се ѓубрето на Балканот!“; „Јазикот што се зборува и што се пее во Мелити е ‘квази-јазик’!“; „Не постои таков јазик, тоа е измислица!“;„Скопје и неговите жители немаат никаква врска со поимот Македонија!“; „Македонија е само една и таа е грчка!“; „Вистинската Македонија завршува на грчката граница!“; „Секој обид за употреба на името Македонија надвор од Грција е кражба на историјата!“ – ова се само дел од големиот број шовинистички и антимакедонски објави од Грци на фејсбук-профилот на грчката националистичка страница „Грција со висока дефиниција“ („Greece High Definition“), кои реагираат на одржаниот традиционален фестивал-панаѓур во селото Овчарани (Мелити), Леринско, кога јавно се пееја песни на македонски јазик.

Македонски песни и ора на традиционалниот панаѓур-фестивал во Овчарани

Но, на истиот фејсбук-профил можат да се прочитаат и жестоки противреакции од Македонци или на македонски јазик, или на англиски јазик, од кои дел се и овие: „Ве боли вистината, гадови! Лерин е македонски град!“; „Оставете ги Македонците нека си се веселат на македонски, со македонски песни и со души храбри македонски! Идејата живее сѐ до последен еден од нас!“; „Мора вештачките креации на фашистички начин да си ја заштитат фантазијата таканаречена Грција!“; „Фестивалот се одржуваше во селото Овчарани, Леринско. Песната е испеана на македонски јазик.“; „Ваквите песни се испеани во времето кога во вештачко-фашистичката творба Грција се вршеше невиден геноцид врз Македонското население од Егејска Македонија, кој сѐ уште се врши. И какви песни ќе пеат Македонците освен вакви како оваа песна ‘Бегајте, Грци, не ве сакаме”!“ Авторот на овие редови се воздржува од пренесување на најнавредливите  и екстремни објави од грчка и македонска страна.

Инаку, покрај другото, во својата спомената објава на овој фејсбук-профил  „Грција со висока дефиниција“ наведува: „Видеото е доставено во леринското обвинителство во вторник, 8 септември, од Димитриос Ѓумацидис и Христос Циранидис. Според нивната изјава, тие им доставиле на обвинителите снимки од фестивалот одржан на 19 јули 2026 година, барајќи истрага дали содржината на песната и однесувањето на лицата, што се појавуваат во видеото, може да доведат до кривична, или друга правна одговорност. Песната, насловена како ‘Александар, крал на Македонија’, претставува посебно националистичко толкување на античката македонска историја на Македонија и експлицитно се однесува на Грците и Александар Велики. Според Ѓумацидис, таа песна ја искривува историјата. Тој тврди дека некои учесници во видеото го придружувале пејачот со гест на раката со три прста, што тој го протолкува како симбол на одвојување на грчка Македонија од Грција и нејзино вклучување во соседната држава. Пријавата содржи грчки превод на дел од текстот на песната, во кој се тврди дека поминале векови, но ‘Македонците сè уште постојат’, оние што ја пеат велат дека ‘вистината ќе победи“, им порачуваат на Грците да си заминат и да престанат со своите ‘лаги’, ги обвинуваат Грците дека слават странски крал и го претставуваат Александар како ‘Крал на Македонците’.“ – изнесува на фејсбук „Грција со висока дефиниција“.

Страницата  „Грција со висока дефиниција“, која е, поправо, мултимедиумска платформа на фејсбук и инстаграм, е исклучително популарна и влијателна на општествените мрежи со околу 800 илјади следбеници само на нивниот официјален фејсбук-профил. Токму затоа објавите поврзани со јулскиот годинашен фестивал во Овчарани и за македонското прашање се рашири многу брзо низ општествените мрежи со многу голем број националистички коментари.  Покрај општествените мрежи има и свој сопствен интернет-портал greecehighdefinition.com.

Од сенката на Метаксас до европските парадокси: Како Лерин го разбуди институционалниот шовинизам во Грција

Бурните шовинистички реакции, случени на 9 и 10 септември 2026 година на влијателниот фејсбук-профил „Greece High Definition“ — поттикнати од традиционалниот панаѓур во селото Овчарани (Мелити), Леринско, каде јавно се пееја песни на македонски јазик — отвораат повторно длабоки историски и правни прашања. Масовното негирање на македонскиот народ и јазик од страна на грчките корисници не е изолиран инцидент, туку директен одраз на еден непрестаен не само индивидуален, туку и грчки државен менталитет. Споменатите реакции во грчкиот медиумски простор и на тамошните опшествени мрежи се нов показ и доказ дека е жив и натаму духот на озлогласениот Закон број 2336, донесен од диктаторот Јоанис Метаксас на 7 септември 1938 година за забрана на употребата на македонскиот јазик во Егејска Македонија, денес во Грција. Метаксас и неговиот антимакедонски закон ги нема одамна, но неговиот репресивен дух е сè уште жив.

Под овој закон македонскиот јазик беше строго забранет, а луѓето беа присилно интернирани, затворани, физички малтретирани и подложувани на остри тортури дури и за еден изговорен македонски збор. Институционалната реакција од 8 и 9 септември 2026 година — кога грчки националисти поднесоа официјален кривичен поднесок и видеоматеријали до Обвинителството во Лерин со цел кривично да се гонат организаторите на фестивалот поради пеење песни на македонски јазик  — јасно покажува дека современиот грчки национализам сè уште посегнува по алатките на Метаксас: обидот за криминализација на македонскиот јазик како „противтигрчки акт“ е јасен доказ дека асимилаторската матрица продолжува да дејствува.

Европскиот парадокс на Грција-членка на ЕУ

Оваа ситуација го разоткрива огромниот парадокс на Грција како долгогодишна членка на Европската Унија (ЕУ). Иако официјална Атина е правно обврзана со низа европски резолуции, меѓународни конвенции за човекови права и декларации за заштита на малцинските јазици, таа официјално не признава постоење етнички малцинства на својата територија, а камоли македонско малцинство. Грција упорно го негира постоењето на македонскиот јазик кај сопственото автохтоно население, именувајќи ги граѓаните со вештачки заменски фрази како „славофони Грци“ или „двојазични жители“. Додека ЕУ промовира јазична разновидност и право на самоопределување како темелни европски вредности, Грција продолжува да одржува административен и општествен „ѕид“ кон секаков обид за институционално востановување на македонскиот национален идентитет и на македонскиот јазик во Егејска Македонија.

Македонци во Егејска Македонија, денес во Грција

Овој бран на говор на омраза и нови негирања на Македонците и македонскиот јазик и кривичната пријава во леринското обвинителство директно се надоврзуваат кон судењето, закажано за 21 септември 2026 година. Тогаш во Врховниот суд (Касацискиот суд на Грција) ќе се разгледуваат две жалби од седум физички лица против судската одлуката на Апелацискиот суд  за распуштање на здружението „Центар за македонски јазик во Грција“ со седиште во Лерин (грчки: Флорина), чија цел е законското зачувување и негување на македонскиот јазик како автохтон јазик во Грција.

Ќе се разгледуваат две посебни жалби, поднесени од седумте лица, кои се членови на Управниот одбор на Центарот за македонски јазик. Тие поднесоа жалби до Врховниот суд, откако претходно Апелацискиот суд во Грција донесе негативни одлуки и побара здружението да биде распуштено. Грчките десничарски организации, обвинители и здруженија бараат официјално укинување на првобитната судска одлука од јули 2022 година, со која судот во Лерин првпат законски го призна ова македонско здружение. Нивната цел е на Центарот правно да му се забрани да постои и да дејствува.

Грчката страна тврди дека регистрацијата на ова здружение „ги загрозува националните интереси на Грција“, бидејќи Центарот има за цел да организира бесплатни онлајн курсеви по македонски јазик, да се залага за негово воведување во јавните училишта во Северна Грција и да го документира македонскиот говор како автохтон/малцински јазик во земјата.

Судењето во Врховниот суд на 21 септември претставува последно ниво на надлежност во рамките на грчкиот правосуден систем. Ако Касацискиот суд пресече негативно и го затвори здружението, со тоа се исцрпуваат сите правни лекови во Грција. По ова Центарот за македонски јазик има право и веќе најави дека ќе поднесе официјална тужба против Грција пред Европскиот суд за човекови права во Стразбур, каде што Грција веќе има историја на изгубени спорови за кршење на малцинските права.

Ова судење на 21 септември е директната причина зошто на 9 и 10 септември националистичките кругови во Грција преку случајот со песните во Овчарани кренаа толкава јавна врева: со цел да извршат притисок врз Врховниот суд дека македонскиот јазик наводно претставува опасност за Грција.

Ова судење, кое е директно поврзано со борбата за признавање на македонскиот јазик и легитимитетот на здруженијата, кои го негуваат во Грција, претставува клучен тест за грчкиот правосуден систем. Исходот од ова судење ќе покаже дали Грција ќе продолжи да го гази европското законодавство под притисок на шовинистичките погледи, или ќе овозможи минимум простор за заштита на основните човекови права на Македонците во Грција, во конкретниот случај за употреба на мајчиниот македонски јазик.

(продолжува)

(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена објективна лингвистичко-политиколошка анализа, кои немаат никаква поврзаност со ниедна политичка партија во Република Македонија, ниту се став на редакцијата на „Експрес“)

 

 

 

 

 

Поврзани теми:

топ|македонски јазик и идентитет|Егејска Македонија денес во Грција|македонски фестивал во Овчарани|грчки шовинистички и антимакедонски реакции|остри македонски противреакции|духот на Метаксас

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Колумни

Пренесувањето на моштите на Гоце Делчев и наводните на Самуил – огледало на бугарската политика кон Македонија, од добрососедство до историски ревизионизам!

Државната и политичката свест на Бугарија за 80 години се развиваше во негативна насока: од држава, која во 1946 година официјално ја признаваше македонската национална самобитност, идентитет, држава, јазик и историја, до држава-членка на ЕУ, која денес во 2026 година практикува историски ревизионизам кон Македонија, стремежи да ја „прекрои“ нејзината автентична национална историја. Но и стремежи за бугаризирање на македонскиот идентитет и јазик. Официјална Софија денес прибегнува кон вета и блокади на македонската евроинтеграција во обид да ги оствари своите асимилаторски цели и стремежи. Двата столба на македонскиот идентитет и државност се под опсада: Цар Самоил, како македонски државотворен столб на средновековието, и Гоце Делчев, како столб на современата државност и идентитет на македонскиот народ. Toa сe двете клучни точки, кои Софија упорно се обидува да ги бугаризира. Стратегијата не е насочена само кон одделни историски периоди, туку кон целосно растурање и поништување на континуитетот на македонскиот идентитет и државотворните стремежи и традиции на македонскиот народ од минатите векови до денес.

Бугарите „јуришаат“ на „Самуил, владетелот на бугарската држава“, но за врвни светски научници тој е „македонски цар“ на „македонска држава“! (3)

Продолжуваат и денес, на 7 октомври 2026 посети и поклонувања на Бугари пред саркофагот со „посмртните останки на нивниот највелики бугарски владетел Самуил “ во Софија. Продолжува со тоа и и градењето на националниот идентитет, средновековната бугарска државност и на историјата на Бугарите на сметка на македонскиот идентитет и историја, на македонската државност, чиј еден од темелните столбови е и Самуил. Тој е споменат нималку случајно и во државотворниот „Манифест од Првото заседание на АСНОМ до македонскиот народ“ од 2 август 1944 година.

Бугарија го „киднапира“ македонскиот цар Самоил, за да ги пополни „дупките“ во идентитетот на Бугарите и на својата средновековна државност!

Пропагандниот циркус на 3 октомври 2026 година кога македонската, европската и светската јавност гледаа во Софија масовни сцени со пренесувањето на „посмртните останки на бугарскиот цар Самоил во саканата татковина Бугарија“, на 6 октомври веќе задобива нови димензии: денешното поклонение пред наводните посмртни останки на средновековниот владетел претставува забрзување и кревање на највисоко рамниште на градењето на националниот идентитет и на историјата на Бугарите. Ова е длабоко и добро осмислена операција на идентитетски, историски и национален инженеринг, заснован врз масовно присвојување на идентитетски елементи на македонскиот народ и автентичната македонска историја. Градење преку крадење – од македонскиот за бугарскиот идентитет!

Остри реакции во Бугарија и Грција околу „спектаклот“ „Враќањето на бугарскиот цар Самуил во татковината“ (2)

Пропагандниот циркус „Враќањето на посмртните останки на бугарскиот цар Самуил во татковината Бугарија“, кој без никакво сомневање има за цел да го поттикне создавањето на „заедничката историја на Македонија со Бугарија“, односно бугаризирањето на автентичната македонска национална историја, наидува на негативни и критички реакции токму во Бугарија и Грција – двете држави, кои го приредуваат овој „спектакл“ и „лошососедско“ политичко поигрување со сѐ уште научно непотврдените мошти – дали и навистина му припаѓаат на инаку македонскиот цар Самуил.

Пропагандниот циркус „Враќање на моштите на бугарскиот цар Самуил“ на Радев, Каракачанов, Јотова – пренасочување на вниманието на јавноста (1)

На 23 дена до одржувањето на изборите за нов претседател на Бугарија бугарските политичари, предводени од сѐ помалку популарниот премиер Румен Радев, организираат пропаганден циркус „Враќање на коските на бугарскиот владетел Самоил во татковината“. Во бугарската јавност и меѓу тамошни експерти ова наидува на тешка иронија, остри критики и коментари дека е „уште една бугарска трагикомедија“, „операција заради одвлекување на вниманието на гневната јавност и населението од економските неуспеси на владата и Радев лично“, но и како „предизборна пропаганда“ и „претстава за јавноста“ во екот на предизборната кампања спроти изборите за нов шеф на бугарската држава, закажани за 25 октомври 2026 година. Во бугарската јавност и на тамошните општествени мрежи веќе кружат негативни и зајадливи коментари во стилот „бугарскиот народ гладува и нема пари за леб и да плаќа сметки, а власта прави циркуси со коски“, „народот сака да купи месо без коски, а тие нам ни нудат коски, кои се за во музеј“ и „покрај коските, кога ќе му го земете и духот на Самоил, кога ќе го донесете и него во Бугарија“?!

Заветот на Анте Поповски до Македонците да ги зачуваат Македонија и македонскиoт јазик и неговите пораки до Европа

„Јазикот на еден народ е негов златен штит, негова татковина и најголема духовна вредност. Пеев уверен дека она што го пеам на ниеден друг јазик не може да се испее освен на јазикот на големата судбина на Македонците. Тие, чија адреса е запишана во Библијата, кријат некоја тајна за иднината на светот: зашто тие се сеќавање на свеста, на вековите кои одминале. Оган – кој не згаснува.“ – има напишано за македонскиот јазик и народ великиот поет на македонската кауза Анте Поповски. Тој почина на денешен ден, на 1 октомври 2003 година. Оваа 23-та годишнина од неговата смрт е соодветен повод за ново навраќање кон творештвото на овој волшебник на македонската поетска реч и кон неговите вонвременски пораки, кои еднакво силно одекнуваат и денес

Мисирков: Македонците да имаат македонско гледиште, одделувајќи ги своите интереси од интересите на Бугарија – „лошиот демон за Македонија“!

„Бугарската надворешна политика е главниот извор на сите наши несреќи. Затоа не може и да се зборува за некакви арнотии од Бугарија за Македонија. … Македонци! Време е да се убедиме оти лошиот демон за Македонија не е никој друг освен Бугарија. Ете зошто треба час поскоро да си ги одделиме нашите интереси од бугарските..“ – нагласува авторот на „За македонцките работи“ Крсте Мисирков во својот реферат со наслов „Имат ли се нужда од македонцки национални научно-литературни другарства?“, кој го изнесува на денешен ден, на 28 септември 1903 година во Македонското научно-литературно другарство „Св. Климент“ во Санкт Петербург (тогаш Петроград). Тогаш идеологот на македонизмот Крсте Мисирков најдиректно ја формулирал идејата дека македонското прашање мора да има сопствен македонски глас. Истапувајќи на денешен ден пред 123 години како национален мислител од највисок ранг тој се залага Македонија да не биде предмет на туѓи политики, а Македонците сами да ја одредуваат сопствената национална и политичка позиција на Балканот – вонвременски завет и предупредување од исклучително значење во ова „евроинтеграциско време-невреме“ за македонскиот народ.

За Лант е „глупаво прогласувањето на македонскиот како бугарски јазик“ – дали Костадинов го стори тоа како кандидат за претседател на Бугарија?!

„Бугарските научници, кои тврдат дека концептот на македонскиот јазик бил непознат пред Втората светска војна, или кои продолжуваат да тврдат дека македонскиот јазик не постои, изгледаат не само нечесно, туку и смешно и глупаво! Грчките  научници, кои изнесуваат слични тврдења, покажуваат арогантно незнаење за своите словенски соседи!“ – има констатирано авторот на „Граматиката на македонскиот книжевен јазик“ американскиот славист Хорас Лант во научна статија во 1984 година реагирајќи на постојаните негирање на постоењето и самобитноста на македонскиот јазик. Лант е роден на 12 септември 1918, а починал на 11 август 2010 година. Навршувањето на 108-та годишнина од раѓањето на овој светски признат лингвист е повод да се осврнеме од гледна точка на неговите македонистички истражувања на политичкиот театар, кој го приреди во бугарскиот парламент Костадин Костадинов, лидерот на бугарската ултрадесничарска и националистичка партија „Преродба“. Како пратеник Костадинов поднесе иницијатива македонскиот јазик да биде прогласен и да биде третиран како бугарски јазик. Кажаното од Лант важи денес во целосна мера и за Костадинов: нечесна е и смешна и глупава оваа негова иницијатива за јазикот, кој сиот научен свет го познава и го признава како македонски јазик – идентитетски столб на македонскиот народ.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top