Пишува: Свето Тоевски
Современите антимакедонски и шовинистички тврдења од одредени кругови, кои се обидуваат да го прикажат македонскиот јазик во Егејскиот и другите делови на Македонија како „вештачка творба“, се целосно научно збришани од наодите на непристрасни европски лингвисти и слависти уште од 19-тиот и почетокот на 20-тиот век. Егзактната јазична наука уште пред еден век стави траен печат врз македонската јазична и етничка посебност. Постојат цела низа научни истражувања на угледни европски и светски лингвисти и македонисти, кои утврдиле несоборливи докази против какви било оспорувања на македонскиот јазик.
Триста и триесет изворни македонски зборови во ракопис од 16 век од селото Богатско, во Костурско – триста и триесет аргументи против грчките обиди да се прикаже како „непостоен“ македонскиот јазик во Егејска Македонија!
„Словенскиот македонски јазик претставува реалност во таква мера што во XIX век суштествувал еден македонски литературен јазик, јазик на сосем мала учена литература, но на обилна народна литература. Негови центри беа Скопје, Тетово, Охрид, Битола (Манастир), Воден и тн.“ – ќе запише францускиот лингвист и македонист Андре Вајан во 1938 година за постоењето и засебноста на македонскиот јазик во својата научна студија „Проблемот на словенскиот македонски јазик“, издадена од Лингвистичкото здружение од Париз, Франција, во 1938 година.
Еден од најжестоките аргументи на овој врвен европски лингвист против грчките, бугарски и сечии други негаторски тези е студијата „Македонскиот речник од XVI век“, која ја издал заедно со Ќиро Џ.Ѓанели, професор на Универзитетот во Рим, Италија. Тоа е научно дело со речник со 330 зборови, изрази и реченици, кои се изворни запишани со грчки букви во ракописот, но со чист македонски говор. Документот, напишан од непознат автор, е пронајден во библиотеката на Ватикан. Текстовите, презентирани за анализа, се објавени во издание на „Институтот за словенски студии“ при Парискиот универзитет во 1958 година. Станува збор за еден од најраните ракописи напишани на чисто македонски народен јазик. Неговите содржини се собрани од селото Богатско, кое се наоѓа во Костурско, во југозападна Македонија.
Првиот непосреден допир со Македонија Андре Вајан го имал како француски војник на Македонскиот (Солунски) фронт во времето на Првата светска војна. Тогаш како потпоручник во Главниот штаб имал задача во „околината на Лерин да ја испита јазичната ситуација, обичаите и спомениците“, при што започнал и со собирање македонски народни песни и приказни. Притоа, меѓу другото, утврдил: „Во Македонија, српска и грчка, постои само македонски јазик“. А денес, по повеќе од цел еден век леринскиот и други грчки обвинители, грчки граѓански, политички и други активисти, реагирајќи на пеењето песни на македонски јазик на годинашниов македонски фестивал во Овчарани, во Леринско, ја прикажуваат како како криминал употребата на „непостојниот“ македонски јазик, како „чин против интересите на грчката држава“!
Со несоборливи факти и научна објективност ги докажува и австрискиот лингвист и македонист Карл Хрон самобитноста и развојот на македонскиот народ и јазик.
„Врз основа на моите студии дојдов до убедување дека Македонците, како по својата историја така и по својот јазик, се посебна народност.“ – аргументира Карл Хрон во својата студија со наслов „Народноста на македонските Словени“, објавена уште во 1890 година. Исто така, и таа студија ги „пеплосува“ до темел уште од тогаш денешните бруталните јазично-идентитетски и историски фалсификати на „добрите соседи“ за македонскиот народ и јазик, за Македонија.
„Македонците се посебен народ, директни потомци на оние словенски прадоселеници, кои го населувале Балканскиот Полуостров уште долго време пред српската и бугарската инвазија и кои не се измешале со ниту еден од овие два народа. … ќе биде потребно стручно, на самото место, да се соберат истражувачки извештаи за особеностите на јазикот, обичаите, навиките, традицијата, народните песни и др. Но, колку повеќе ја гледам целината на досегашните заклучоци, станувам сѐ поцврсто уверен дека посебната националност на Македонците ќе биде со напредувањето во испитувањата сѐ појасна и подокажлива.“ – нагласува Хрон во студијата.
Теренските дијалектолошки записи на Мјечислав Малецки од 1933 од солунските села Суха и Висока: „Голем број од населението не се идентификувало себеси како Бугари, ниту го знаело грчкиот јазик“
Полскиот лингвист и славист Мјечислав Малецки (1903–1946) се смета за првиот полски македонист кој со своите теренски лингвистички истражувања во триесеттите години на 20 век во Егејска Македонија даде клучен придонес во докажувањето на автохтоноста и посебноста на македонскиот јазик. Неговата работа е директно надоврзување на истражувањата на словенечкиот славист Ватрослав Облак од 1896 година. Теренските дијалектолошки истражувања на Малецки се исклучително важни прилози кон историјата на македонскиот јазик. Овој полски лингвист и македонист нагласува дека првиот писмен книжевен јазик – старословенскиот е настанат врз основа на македонските говори од непосредната околина на Солун. Ватрослав Облак ги вршел своите теренски истражувања во трите солунски села Сухо, Висока и Зарова и резултатите од нив ги објавил во книгата „Македонски студии“ на германски јазик.
По истражувањата на Ватрослав Облак, во 1933 година доаѓа и Малецки во истата област, во Солунско, и како лингвист веродостојно ги забележува последиците од сите катастрофални последици од грчките геноцидни удари врз физичкото постоење на македонскиот народ и македонските дијалекти во Егејска Македонија. Резултатите од интензивните истражувања на Малецки во Егејска Македонија, денес во Грција, се неколку расправи и две книги: „Два македонски говора. Сухо и Висока во Солунско“ и „Текстови од говорите во Костурско“. Тие се објавени во Краков, во 1934 година, со напоредно приложени автентични македонски дијалектни записи од Сухо и Висока, но и од Костурско, произлезени од разговорите со месното македонско население. Во Краков во 1936 година Малецки објавил и речник на тие говори.
Овие научни студии од Виена, Париз и Краков, напишани од најугледните европски лингвистички авторитети, јасно покажуваат дека постоењето на македонскиот јазик на целата негова етничка територија не е политички декрет или изум од поновата историја. Науката за јазикот уште пред повеќе од еден век го верификуваше македонскиот како посебен и автономен ентитет, со што сите современи шовинистички негирања на неговиот идентитет и корен се целосно неодржливи и научно беспредметни.
Современите слоеви на грчкиот народ и политичкиот естаблишмент, кои денес агресивно го негираат македонскиот јазик и идентитет, се судираат со својата сопствена историја, во која е запишано: „државата Грција издала македонски Буквар на македонски јазик во 1925 година“!
Дополнителен, клучен и правно-историски несоборлив доказ, кој целосно ги фрла во вода современите оспорувања на македонскиот јазик и во Егејскиот и во другите делови на етничка Македонија, е и „Абецедарот“ (Abecedar) — буквар отпечатен во Атина во 1925 година во државната печатница.Овој документ претставува директно, официјално и институционално признание на македонскиот јазик од страна на самата грчка држава пред точно еден век. По потпишувањето на Севрскиот договор Грција презема меѓународни обврски за заштита на малцинствата. Под директен притисок на Друштвото на народите (претходникот на ОН), грчката влада е принудена да го подготви овој буквар, наменет за словенското, македонско население во Егејска Македонија. Букварот е напишан на леринскиот македонски говор. Текстот во Абецедарот ја одразува живата народна македонска реч во Егејска Македонија.
Овој буквар денес е најсилниот аргумент против грчката шовинистичка политика од неколку клучни причини. Прво, тој носи „државен печат на Грција“, зашто е одобрен од тогашното грчко Министерство за образование. Грчката држава не може да негира документ, што самата го создала и го испратила во Женева како доказ за исполнување на малцинските права. „Букварот“ е директен временски демант: излегува од печат во 1925 година. Ова целосно ја „демонтира“ грчката лага дека македонскиот јазик е „изум на Тито“ или „вештачка творба од 1945 година“. Фактот што букварот бил наменет за децата во Лерин, Костур и Воден, сведочи за масовното присутство на македонското население во тие делови. Современите слоеви на грчкиот народ и политичкиот естаблишмент кои денес агресивно го негираат македонскиот идентитет, но и се судираат со својата сопствена историја. „Абецедарот“ е архивски паметник и правно признание, кое докажува дека македонскиот јазик е автохтон, жив и меѓународно евидентиран во Егејска Македонија уште пред еден век.
(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена објективна лингвистичко-политиколошка анализа, кои немаат никаква поврзаност со ниедна политичка партија во Република Македонија, ниту се став на редакцијата на „Експрес“)
(продолжува)