Македонија

„Н.М“: „Волкот“ Радев, за кого македонскиот е само норма на бугарскиот јазик, го менува крзното, но не и политиката кон Македонија!

„Поканата што македонскиот премиер Христијан Мицкоски му ја упати на новиот бугарски премиер Румен Радев е дипломатски висококоректен потег. Државите разговараат и тогаш кога не се согласуваат. Но дали со доаѓањето на Радев во извршната власт во Софија може да се очекува промена во бугарската политика кон Македонија, или само продолжување на една стратегија што со години произведува блокади, понижувања и негирања? Во 2020 година Радев порача дека „историјата и јазикот не можат да бидат предмет на политички компромис“, практично ставајќи до знаење дека Софија нема намера да го признае македонскиот јазик како посебен историски и национален факт. Во повеќе наврати бугарската политичка елита, предводена токму од Радев, тврдеше дека македонскиот јазик е само „норма на бугарскиот. Дали Радев ќе се откаже од политиката на постојани условувања? Дали ќе престане со реториката што го проблематизира македонскиот идентитет? Дали ќе прифати дека европската иднина на Македонија не може да зависи од историски толкувања? Досега нема ниту еден сериозен сигнал дека навистина постои таков пресврт.“ – се наведува во анализата со наслов „Волкот Радев го менува крзното, но не и политиката кон Македонија“, која е објавена денес во весникот „Нова Македонија“.

Натаму, во споменатата анализа пишува: Ако се суди според досегашниот политички профил на Радев, одговорот не остава многу простор за оптимизам. Румен Радев не е политичар што влегува во македонско-бугарските односи како неутрален посредник или прагматичен европски лидер. Напротив. Во изминатите години токму тој беше еден од најгласните и најтврди застапници на бугарската политика кон Македонија, политика што во македонската јавност беше доживувана како негација на македонскиот идентитет, јазик и историска посебност. Тој беше претседателот што отворено порача дека „во моментов сме во состојба на вето“ и дека Македонија нема да може да ги почне суштинските преговори со Европската Унија сè додека Бугарите не бидат внесени во македонскиот устав. Но проблемот никогаш не беше само уставната измена.

Проблемот е што Радев со години ја градеше својата политика врз тезата дека македонското прашање е „недовршен историски спор“, а не на демократска европска реалност, и дека македонското прашање има длабоки корени и во историографијата. Неговите настапи не беа насочени кон градење доверба, туку кон институционализирање на бугарските историски позиции во европската рамка. Токму за време на неговиот мандат Бугарија го претвори правото на вето во главна политичка алатка кон Македонија. Софија не бараше само добрососедство, туку редефинирање на македонскиот национален наратив.(?!) Во 2020 година Радев порача дека „историјата и јазикот не можат да бидат предмет на политички компромис“, практично ставајќи до знаење дека Софија нема намера да го признае македонскиот јазик како посебен историски и национален факт. Неговите изјави за македонскиот јазик беа уште подиректни. Во повеќе наврати бугарската политичка елита, предводена токму од Радев, тврдеше дека македонскиот јазик е само „норма на бугарскиот“. Во македонската јавност особено одекнаа пораките дека „не може да се прифати постоење на македонски јазик“ како посебна историска категорија.

Уште поопасно беше што ваквите позиции не останаа само за домашна бугарска употреба. Радев активно ги внесе во институциите на Европската Унија. Неговата администрација инсистираше македонскиот идентитет и јазик да не добијат чисто и недвосмислено признавање во европските документи. Во суштина, политиката што ја водеше Радев не беше само спор околу историјата. Таа беше обид историските толкувања да станат услов за европска интеграција. И тука е клучниот проблем за Македонија. Европската Унија првпат дозволи билатерален историски спор да стане дел од пристапниот процес. А Радев беше еден од главните архитекти на тој модел. Тој успеа бугарските позиции да ги претвори во европски услови – преку преговарачката рамка, Вториот протокол и уставните измени. Оттука, тешко е денес да се поверува дека истиот политичар, само затоа што од претседателската фотелја преминува во премиерската, одеднаш ќе стане поумерен. Особено ако се знае дека токму неговата реторика често одеше и подалеку од официјалната европска дипломатија. Во Македонија, Радев се доживува како симбол на една политика што не гледа на македонската држава како на рамноправен сосед, туку како на „историски проблем“ што треба да подлежи на ревизија. Неговата политичка стратегија беше јасна: максимален притисок врз Скопје во момент кога Македонија најсилно посакуваше отворање на европските преговори.

Дали Радев ќе се откаже од политиката на постојани условувања? Дали ќе престане со реториката што го проблематизира македонскиот идентитет? Дали ќе прифати дека европската иднина на Македонија не може да зависи од историски интерпретации? Досега,нема ниту еден сериозен сигнал дека навистина постои таков пресврт. Напротив, и во поновите настапи Радев повторува дека Бугарија „не поставува нови услови“, туку бара исполнување на веќе договорените обврски. Но токму тука е суштината на спорот: за Македонија, тие „обврски“ одамна ја надминаа рамката на европските критериуми и навлегоа во сферата на идентитетските прашања. Затоа и во македонската јавност сè почесто се слуша народната „волкот го менува крзното, ама карактерот – не“.

Македонија, секако, мора да разговара со Софија. Нема друга географија, ниту друга европска реалност. Но исто така Македонија има право и обврска да извлече поука од изминатите години. А поуката е едноставна. Тоа е дека секое попуштање што не е проследено со јасни европски гаранции, во бугарската политика се чита како сигнал за ново барање. Токму затоа, периодот што следува ќе биде тест не само за Радев туку и за Европската Унија. Ќе дозволи ли Брисел и натаму европската перспектива на Македонија да биде заложник на историски ревизионизам и билатерални притисоци или конечно ќе воспостави јасна граница меѓу европските критериуми и националистичките агенди? Одговорот на тоа прашање ќе покаже дали Балканот навистина има европска иднина или само бескрајно повторување на старите балкански конфликти, генерирани и од политиките на политичари како Радев со матрица од минатите времиња, некаде околу триесетите и четириесетите години на минатиот век…, се наведува во анализата, објавена во „Нова Македонија“.

Најнови вести од: Македонија

Кој и зошто му го хакирал мејлот на главниот државен ревизор Максим Ацевски?!

Хакиран бил мејлот на главниот државен ревизор м-р Максим Ацевски, соопшти Државниот завод за ревизија. Можеби е некакво совпаѓање, но Ацевски само еден ден претходно, на 30 јули во интервју за ТВ 24 изнесе дека гостиварското јавно претпријатие „Водовод“ уште од 2007 година работи неодговорно и неефикасно, а неговата сметка во континуитет е блокирана.

Мицкоски за враќањето на пасошот на обвинетиот Марковски: Обвинител во Вишото обвинителство грубо манипулирал, соучесник е во ова, ќе има истрага!

Премиерот Христијан Мицкоски вели дека го следи случајот со враќањето на пасошот на Борче Марковски, обвинет за злоупотреби од страна на Основниот суд во Струга, и посочи дека во него, како што истакна, „има груба манипулација од локален јавен обвинител во Вишото јавно обвинителство, кој е соучесник во овој процес“.

Армијата на Република Македонија доби 53 нови офицери, Мисајловски им порача: Ќе бидете чувари на мирот, стабилноста и безбедноста

Армијата на Република Македонија денеска доби 53 нови офицери на свечената промоција што се одржа на Воената академија „Генерал Михаило Апостолски“. Промовирани беа 36 питомци од 26. класа, 16 слушатели од Курсот за стручно оспособување и усовршување на офицери за службите на Армијата, како и еден питомец, кој дипломирал на престижната Воена академија Вест Поинт во Соединетите Американски Држави.

Јачева- Улчар: Зад посебноста на македонскиот јазик стојат чувствата на македонскиот народ, но и аргументите на европската наука уште пред 120 години!

„Историјата на македонскиот јазик не ја испишувале само Македонците. Во неа своја трага оставиле и некои од најголемите европски лингвисти на своето време. Кога денес зборуваме за македонскиот јазик не смееме да заборавиме дека зад неговата посебност не стојат само чувствата на еден народ. Стојат и научни аргументи изградени многу пред создавањето на современите држави на Балканот. Историјата на македонскиот јазик не треба да се брани со пароли, туку со документи и факти, кои сведочат дека уште пред повеќе од еден век најугледните европски лингвисти го препознале она што денес некои сѐ уште се обидуваат да го негираат.“ – нагласува д-р Елка Јачева – Улчар, професорка во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“, во својата објава на фејсбук со наслов „За посебноста на македонскиот јазик“.

To top