Во заедничкиот текст за „Франкфуртер алгемајне цајтунг“, премиерот на Албанија, Еди Рама, и претседателот на Србија, Александар Вучиќ, не инсистираат на полноправно членство во ЕУ, но се залагаат за прием на своите земји во европскиот единствен пазар и Шенген зоната.
„Многу Европејци прашуваат дали ЕУ може ефикасно да функционира со значително повеќе членови. Загриженоста за донесувањето одлуки, институционалната рамнотежа и политичката кохезија се легитимни“, пишуваат Рама и Вучиќ, додавајќи: „Ние не сме наивни. Овие аргументи имаат тежина“.
Затоа Рама и Вучиќ се залагаат за заобиколување на стапицата на вето со тоа што ќе им се дозволи на земјите-кандидатки кои ги исполнуваат условите да влезат во Европскиот единствен пазар и Шенген зоната, наместо да се стремат кон полноправно политичко членство во ЕУ, барем засега.
„Таквиот пристап нема да ја оптовари архитектурата на донесување одлуки на ЕУ и нема да ја промени институционалната рамнотежа на ЕУ. Тоа нема да подразбира давање право на вето, дополнителни комесари, дополнителни членови на Европскиот парламент или промени во структурите за гласање“.
„Проширувањето на учеството во овие рамки (Шенген и Единствен пазар) на подготвените земји-кандидатки би можело да донесе опипливи придобивки за граѓаните, а воедно да ја зајакне „Економската и геополитичката позиција на Унијата“, се вели во колумната.
„Цврсто веруваме дека овој чекор ќе ги ублажи загриженостите кај оние земји-членки кои се двоумат за понатамошно проширување, со тоа што ќе им биде многу полесно убедливо да го претстават процесот пред нивното јавно мислење“, додаваат двајцата ветерани политичари.
Нивната иницијатива е дел од тековната дебата – интензивирана не само од политиките на Унгарија – за тоа дали ЕУ сè уште може да си дозволи да прифати дополнителни полноправни членки со право на вето, со оглед на постојаните блокади од страна на поединечни главни градови.
Со години, не само францускиот претседател Емануел Макрон предупредуваше дека Европа мора да најде патишта освен полноправно членство за да ги држи Западен Балкан (како и Украина и Република Молдавија) блиску.
Рама и Вучиќ пишуваат во FAZ: „Ние сме коавтори на овој текст бидејќи препознаваме дека Европа денес се соочува со две подеднакво легитимни цели. Земјите-кандидатки бараат реалистичен пат кон полноправно членство. Земјите-членки се стремат да ја зачуваат ефикасноста и единството на Унијата. Оваа тензија не мора да биде дилема со нулта сума.“
„Стратешката можност“, тврдат тие, лежи во „забрзаната интеграција на подготвените земји-кандидатки во единствениот пазар и Шенген зоната“, додавајќи дека се целосно свесни дека патот бара скапи и политички тешки реформи – но целта вреди.
Нивната идеја не е само во интерес на земјите-кандидатки, туку е и корисна за ЕУ и нејзините земји-членки, тврди дуото: „Проширувањето никогаш не било чин на милосрдие. Тоа беше заемно корисна инвестиција.“
„Унијата доби нови пазари, талент, стратешка длабочина и политичка стабилност; новите членки добија просперитет, безбедност и глас во обликувањето на иднината на Европа. И пред сè, мирот на нашиот континент продолжи да добива на површина во размер што никогаш порано не е виден во историјата на Европа.“
Противниците на Европа, пишуваат тие, „напредуваат врз наративи за пад и поделба.“ Она што е потребно, тврдат тие во поддршка на нивниот предлог, е да се постави наспроти ова европска приказна за успех – „не само за Западен Балкан, туку за Европа како целина“.
Најчитани текстови
Македонската хуманост на тест за спас на храброто девојче Ева кое се бори со подмолна болест
Да и помогнеме на малата Ева која се бори со подмолен вид на рак