Бизнис

Почеток на глобална енергетска катастрофа: Откако Иран го затвори теснецот, бродови горат во персискиот залив (ВИДЕО)

Блискиот Исток повторно станува центар на глобалната енергетска неизвесност – пазарите внимателно го следат секој нареден потег, а цените на нафтата и гасот веќе реагираат.

3 минути за читање
freepik.com

Заедничките воени удари на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран, започнати во саботата (28 февруари 2026), предизвикаа драматична ескалација на Блискиот Исток и сериозни нарушувања во глобалното снабдување со енергија. Иранската револуционерна гарда (ИРГК) де факто го затвори Ормускиот теснец, клучната поморска артерија низ која минуваат околу 20–21% од светската трговија со нафта и значителен дел од течниот природен гас (LNG).

Според извештаи од Европската поморска мисија Aspides и Reuters, бродовите во теснецот добиваат предупредувачки VHF-пораки од ИРГК дека „премин не е дозволен“ и дека „ниеден брод не смее да помине“. Иако Техеран официјално не објави целосно затворање, сообраќајот драстично опадна – платформата MarineTraffic покажува намалување од околу 70% во движењето на бродовите, а повеќе трговски и контейнерски бродови извршиле U-поврат или застанале во Персискиот Залив. Јапонските, европските и други големи превозници (вклучително Hapag-Lloyd) објавија суспензија на транзитот низ теснецот, цитирајќи „официјално затворање“ или „екстремно безбедносни ризици“.

Последните информации укажуваат и на директни напади врз бродови:

  • Танкер под знаме на Палау е погоден близу Оман (во теснецот или во близина), со повредени четири членови на екипажот (според извештаи од Оман и UKMTO).
  • Напади со дронови и ракети се пријавени врз пристаништа во регионот (вклучително Jebel Ali и Duqm), а Хутите (поддржани од Иран) најавија нови напади врз бродови во Црвеното Море и Аденскиот Залив.
  • Нема официјални извештаи за масовни кинетички напади директно во теснецот од ИРГК, но претходните закани и радиопораки ефективно го парализираа сообраќајот.

Цените на нафтата реагираа остро: Барелот WTI скокна на околу 67 долари (пораст од 5 долари во последен месец), додека Brent се приближува кон 80 долари според проценките на Barclays и Eurasia Group. Аналитичарите предупредуваат дека долготрајно ограничување или целосно затворање може да ги удвои цените (до 120+ долари по барел во првите денови), особено ако се прошири кон Саудиска Арабија или други заливски производители.

Кина, која увезува околу 90% од иранскиот извоз (1,5 милиони барели дневно), се соочува со најголем ризик, додека Европа и САД се потпираат на резерви, но цените на горивата ќе растат брзо. Американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со критики од демократите, кои велат дека ескалацијата ќе ги зголеми трошоците за живот пред изборите за Конгресот во 2026 година. Конгресменката Роса ДеЛауро предупреди дека „наместо решавање на кризата со цените, администрацијата ризикува нова енергетска нестабилност“.

Историски паралели (како нападот врз саудиските рафинерии во 2019 година) покажуваат дека краткорочни прекини можат да предизвикаат големи скокови, но долгорочно – ако дојде до пад на режимот во Техеран – Иранските огромни резерви (четврти во светот) би можеле да го зголемат производството. Сепак, транзициите (Ирак 2003, Либија 2011) често носат хаос и саботажи.

Глобалниот пазар засега има „амортизер“ од резерви во САД, Саудиска Арабија и Русија, но секој нареден потег – особено ако теснецот остане затворен – ќе предизвика драматични последици за цените на горивата ширум светот, вклучително и во Европа и Македонија. Ситуацијата се развива во реално време – пазарите и владите го следат со страв.

Поврзани теми:

САД|актуелно|Израел|Иран|цена на нафта|ирански резерви

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Бизнис

Инфлацијата се намалува, девизните резерви растат, а финансискиот систем останува стабилен

Централните банки се соочуваат со еден од најголемите предизвици во последните децении, во услови на зголемена глобална неизвесност предизвикана од пандемијата, геополитичките конфликти, нарушените синџири на снабдување и силниот по раст на цените на енергијата и суровините. Потребата од навремени и одлучни политики за зачувување на ценовната и на финансиската стабилност беше една од главните теми на панел-дискусијата „Трасирање на идниот развој“, одржана во рамки на меѓународниот симпозиум организиран од Банката за меѓународни порамнувања и Народната банка на Кина во Шангај.

Ново поскапување на храната и раст на трошоците за живот – народот нема пари, обвини СДСМ

Од СДСМ посочуваат дека растот на платите не е доволен за да го следи поскапувањето, а дополнителен проблем е и немањето нови мерки од страна на Владата за заштита на стандардот на граѓаните. Според опозицијата, секојдневните трошоци како храната, сметките и превозот стануваат сè поголем товар за семејните буџети. Тие алармираат дека синдикалната потрошувачка кошничка континуирано расте, додека реалната куповна моќ на граѓаните опаѓа.

Ако храната поскапува, Владата најави мерки за граѓаните полесно да го поминат месецот

Будно ја следиме состојбата и се разбира дека разгледуваме мерки што ќе бидат во корист на граѓаните – порача премиерот Христијан Мицкоски одговорајќи на новинарско прашање дали ќе бидат донесени нови економски таргет-мерки имајќи ја предвид стапката на инфлација. Мицкоски појасни дека просечната инфлација е под 4,5 во првите четири месеци и, како што рече, „е една од најниските, ако не и најниска во регионот“.

Ветерниот парк во Штип е инвестиција од 400 милиони евра, најавува премиерот

Расположливиот потенцијал на Црна Река досега е искористен само со изградбата на високата брана „Тиквеш“, а тоа е всушност долниот дел од клисурниот потег на Црна Река. Спротиводните акумулации „Галиште“ и „Чебрен“ имаат исклучиво енергетско значење, со услови за формирање на големи акумулации, (особено акумулацијата „Чебрен“ ) и за израмнување на протечните води на Црна Река, сè со цел нивно целосно искористување.

ММФ со позитивна оценка за македонската економија – раст, стабилност и намален долг

ММФ оценува дека финансискиот систем и натаму е стабилен, а банкарскиот сектор е добро капитализиран и високо ликвиден. Според извештајот, стапката на адекватност на капиталот изнесува 19,4%, значително над регулаторните барања, додека учеството на нефункционалните кредити е намалено на историски најниското ниво од 1,9%. Ликвидноста и профитабилноста на банкарскиот систем и натаму се силни, со што дополнително се потврдува неговата отпорност.

(Фото): Доделени наградите „Предводници на одржливиот развој” на Бизнис форумот за одржливост

Клубот на одговорни бизниси на Конект претставува уникатна платформа што им овозможува на компаниите да работат заедно со граѓанскиот сектор и институциите на заедничко креирање практични решенија на најголемите општествени предизвици. Клубот на одговорни бизниси е поддржан од 36 извршни директори на најактивните компании кои разбираат дека одговорноста и одржливоста е составен дел на бизнисот.

(Видео): Владата ќе направи сé што може да им помогне на бизнисите чие производство е наменето за извоз

Владата ќе даде максимална поддршка за бизнисите чие производство е наменето за извоз, порача премиерот Христијан Мицкоски за време на денешната посета на компанијата „Макпрогрес“ од Виница. Изразувајќи силно импресионирање од развојниот пат на компанијата, Мицкоски истакна дека овој некогаш скромен семеен бизнис денес прераснува во регионален гигант и еден од столбовите на домашната економија.
Сите вести од Бизнис

Најнови вести

To top