Македонија

„Н.М“: „Волкот“ Радев, за кого македонскиот е само норма на бугарскиот јазик, го менува крзното, но не и политиката кон Македонија!

„Поканата што македонскиот премиер Христијан Мицкоски му ја упати на новиот бугарски премиер Румен Радев е дипломатски висококоректен потег. Државите разговараат и тогаш кога не се согласуваат. Но дали со доаѓањето на Радев во извршната власт во Софија може да се очекува промена во бугарската политика кон Македонија, или само продолжување на една стратегија што со години произведува блокади, понижувања и негирања? Во 2020 година Радев порача дека „историјата и јазикот не можат да бидат предмет на политички компромис“, практично ставајќи до знаење дека Софија нема намера да го признае македонскиот јазик како посебен историски и национален факт. Во повеќе наврати бугарската политичка елита, предводена токму од Радев, тврдеше дека македонскиот јазик е само „норма на бугарскиот. Дали Радев ќе се откаже од политиката на постојани условувања? Дали ќе престане со реториката што го проблематизира македонскиот идентитет? Дали ќе прифати дека европската иднина на Македонија не може да зависи од историски толкувања? Досега нема ниту еден сериозен сигнал дека навистина постои таков пресврт.“ – се наведува во анализата со наслов „Волкот Радев го менува крзното, но не и политиката кон Македонија“, која е објавена денес во весникот „Нова Македонија“.

Натаму, во споменатата анализа пишува: Ако се суди според досегашниот политички профил на Радев, одговорот не остава многу простор за оптимизам. Румен Радев не е политичар што влегува во македонско-бугарските односи како неутрален посредник или прагматичен европски лидер. Напротив. Во изминатите години токму тој беше еден од најгласните и најтврди застапници на бугарската политика кон Македонија, политика што во македонската јавност беше доживувана како негација на македонскиот идентитет, јазик и историска посебност. Тој беше претседателот што отворено порача дека „во моментов сме во состојба на вето“ и дека Македонија нема да може да ги почне суштинските преговори со Европската Унија сè додека Бугарите не бидат внесени во македонскиот устав. Но проблемот никогаш не беше само уставната измена.

Проблемот е што Радев со години ја градеше својата политика врз тезата дека македонското прашање е „недовршен историски спор“, а не на демократска европска реалност, и дека македонското прашање има длабоки корени и во историографијата. Неговите настапи не беа насочени кон градење доверба, туку кон институционализирање на бугарските историски позиции во европската рамка. Токму за време на неговиот мандат Бугарија го претвори правото на вето во главна политичка алатка кон Македонија. Софија не бараше само добрососедство, туку редефинирање на македонскиот национален наратив.(?!) Во 2020 година Радев порача дека „историјата и јазикот не можат да бидат предмет на политички компромис“, практично ставајќи до знаење дека Софија нема намера да го признае македонскиот јазик како посебен историски и национален факт. Неговите изјави за македонскиот јазик беа уште подиректни. Во повеќе наврати бугарската политичка елита, предводена токму од Радев, тврдеше дека македонскиот јазик е само „норма на бугарскиот“. Во македонската јавност особено одекнаа пораките дека „не може да се прифати постоење на македонски јазик“ како посебна историска категорија.

Уште поопасно беше што ваквите позиции не останаа само за домашна бугарска употреба. Радев активно ги внесе во институциите на Европската Унија. Неговата администрација инсистираше македонскиот идентитет и јазик да не добијат чисто и недвосмислено признавање во европските документи. Во суштина, политиката што ја водеше Радев не беше само спор околу историјата. Таа беше обид историските толкувања да станат услов за европска интеграција. И тука е клучниот проблем за Македонија. Европската Унија првпат дозволи билатерален историски спор да стане дел од пристапниот процес. А Радев беше еден од главните архитекти на тој модел. Тој успеа бугарските позиции да ги претвори во европски услови – преку преговарачката рамка, Вториот протокол и уставните измени. Оттука, тешко е денес да се поверува дека истиот политичар, само затоа што од претседателската фотелја преминува во премиерската, одеднаш ќе стане поумерен. Особено ако се знае дека токму неговата реторика често одеше и подалеку од официјалната европска дипломатија. Во Македонија, Радев се доживува како симбол на една политика што не гледа на македонската држава како на рамноправен сосед, туку како на „историски проблем“ што треба да подлежи на ревизија. Неговата политичка стратегија беше јасна: максимален притисок врз Скопје во момент кога Македонија најсилно посакуваше отворање на европските преговори.

Дали Радев ќе се откаже од политиката на постојани условувања? Дали ќе престане со реториката што го проблематизира македонскиот идентитет? Дали ќе прифати дека европската иднина на Македонија не може да зависи од историски интерпретации? Досега,нема ниту еден сериозен сигнал дека навистина постои таков пресврт. Напротив, и во поновите настапи Радев повторува дека Бугарија „не поставува нови услови“, туку бара исполнување на веќе договорените обврски. Но токму тука е суштината на спорот: за Македонија, тие „обврски“ одамна ја надминаа рамката на европските критериуми и навлегоа во сферата на идентитетските прашања. Затоа и во македонската јавност сè почесто се слуша народната „волкот го менува крзното, ама карактерот – не“.

Македонија, секако, мора да разговара со Софија. Нема друга географија, ниту друга европска реалност. Но исто така Македонија има право и обврска да извлече поука од изминатите години. А поуката е едноставна. Тоа е дека секое попуштање што не е проследено со јасни европски гаранции, во бугарската политика се чита како сигнал за ново барање. Токму затоа, периодот што следува ќе биде тест не само за Радев туку и за Европската Унија. Ќе дозволи ли Брисел и натаму европската перспектива на Македонија да биде заложник на историски ревизионизам и билатерални притисоци или конечно ќе воспостави јасна граница меѓу европските критериуми и националистичките агенди? Одговорот на тоа прашање ќе покаже дали Балканот навистина има европска иднина или само бескрајно повторување на старите балкански конфликти, генерирани и од политиките на политичари како Радев со матрица од минатите времиња, некаде околу триесетите и четириесетите години на минатиот век…, се наведува во анализата, објавена во „Нова Македонија“.

Најнови вести од: Македонија

Љутков: Мораме постојано да ги поддржуваме децата да читаат и да гледаат македонски филмови и серии, да читаат македонска литература!

-Агенцијата за филм во август конечно, ќе распише конкурс за снимање македонски серии, заедно со националните телевизии, но поголемиот фокус ќе биде на играната детска програма. Мораме постојано да ги поддржуваме децата да читаат и гледаат македонски филмови и македонски серии, да читаат македонска литература, да ги субвенциoнираме со ваучари да купуваат книги. Ова ќе биде една од најважните мерки покрај дигитализацијата, современото творештво и поддршката на граѓанскиот сектор како создавач на свежи, нови идеи и критичка мисла, истакна министерот за култура Зоран Љутков.

Манасиевски: За СДС и Филипче уставните измени се последниот чекор кон ЕУ, а Радев вели дека и по нив Бугарија ќе други барања!

„СДС и Филипче со рејтинг од само 4 отсто, знаејќи дека во Македонија никој не ги поддржува, ниту им дава на значење, се свртија да одработуваат за странски држави и странски партии. Но, СДС и Филипче треба повеќе да работат за Македонија, отколку да кодошат во Бугарија.“ – нагласува Валентин Манасиевски од Централниот комиет на ВМРО ДПМНЕ во денешното обраќање кон јавноста.

Гане Тодоровски: Ој, Македонијо, колку ли уште ни треба, за да те домакедончиме!

„Живите треба да живеат, мртвите ќе починуваат… / Ој, Македонијо, науми почит кои мртвите, / збери ги коските на своите закубеници, / коските Мисирковите, коските Цепенковите, /коските Ѓорче Петровите, / прибери ги во Скопје, / покpaj Гоцевите, покрај најсветите, / и крени крај нив паметник / на неродениот Македонец — Ој, Македонијо, / колку ли уште ни треба / за да те домакедончиме!“ – испеа Гане Тодоровски за Македонија во својата песна „Фуснота без повод“, која е дел од стихозбирката „Горчливи голтки непремолк“ од 1970 година. Овој великан на македонскиот национален идентитет, на македонската книжевност е роден на денешен ден, на 11 мај 1929 година во велешкото село Кожле. Тој е еден од најзначајните македонски поети, академици и интелектуалци. Со своето богато творештво и силен родољубив дух Тодоровски втисна длабока, неизбришлива трага во македонската книжевност, култура и национална мисла.

Општина Аеродром казни фирма со 20 илјади евра, поради незаконско фрлање отпад! -Камионџијата фатен „на дело“ на дивата депонија!

Изминатите неколку дена при вонреден инспекциски надзор во Долно Лисиче во општината, на месноста „Купишта“, затекнат е камион кој незаконски одлагал отпад од градежен шут, спротивно на Законот за управување со отпад. Од страна на општинскиот инспекторат е е изречена глоба од 20 илјади евра во денарска противвредност за правното лице, поради сторениот прекршок, согласно со овој закон.  Издаден е и прекршочен платен налог.

Литургија на македонски, бараат Македонците од Грција

Каде што живеат етнички Македонци литургиите да се изведуваат на мајчин македонски јазик и со азбуката на Свети Кирил и Методиј и при крштевки и постхумни спомнувања да се користата традициолани македонски имиња

Најнови вести

To top