Колумни

Безбеден град, безбеден паричник – Пишува Роберт Димитриевски

Целта ги оправдува средствата е најголемиот адут на системот за набљудување и за регистрирање сообраќајни прекршоци

Се крена кука и мотика против „Безбеден град“ уште во првиот ден од едномесечниот период за тестирање на системот за набљудување и за регистрирање сообраќајни прекршоци. Старо, младо, машко и женско на нозе се кренало против долго најавуваната мерка за намалување на самоволието, аздисувањето и свесното доведување во опасност на другите учесници во сообраќајот. Пискотници се слушаат од Галичник до Река од најголемиот број „среќници“ што добија „честитка“ од Министерството за внатрешни работи веќе во првите 24 часа од примената, во која камерите детектирале неверојатни 110.000 прекршоци!

Мал дел од изненадените и навредени со опомените до некаде имаат право. Казни за пречекорување на дозволената брзина од еден, два или три километри на час, едноставно, се престроги за град со сообраќајна инфраструктура како Скопје. Таков вид швајцарска прецизност и англиска педантност би дошла на ред кога и во главниот град на Македонија ќе има улици како во Лондон или во Цирих, со беспрекорна хоризонтална и вертикална сигнализација, без дупки и избледени линии на коловозот, а возачите би имале стандард за да возат нови автомобили со максимално прецизни уреди за мерење на брзината на движење.

Кога и во Скопје би функционирал непречено т.н. зелен бран, па со малку под 50 км/ч би се „фаќал“ секој семафор по патеката на движење, тогаш не би ни имало потреба да се побрза за да не се затвори наредниот семафор. А за такво нешто ќе мора да се погрижи токму полицијата, која често ги исклучува семафорите за да помине некој многу важен, а потоа „заборава“ да го врати зелениот бран.

Што правиме со прекршоците предизвикани од пешаци? Кој и како нив ќе ги казни ако не може да им се утврди идентитетот со снимката од камерата, а поради нивното однесување некој во дел од секунда реагирал инстинктивно и направил прекршок?

Наспроти неколкуте аргументи за размислување за несовршеноста на „Безбеден град“, многу повеќе се тие што ја поткрепуваат употребата на овој систем. Прво и основно, тој не е нешто ново, туку одамна применета метода за дисциплинирање на возачите во развиените земји, а од пред извесно време функционира и во соседството. Па, ако некој може да внимава како вози во Белград, Софија, Сараево, Загреб, да не зборуваме за западна Европа, зошто не би можел и тука?

Агресивното возење, вршењето притисок врз другите што ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, намерното забрзување и престигнување таму кадешто знаците изричито го забрануваат тоа (пред патарина, граничен премин) за да се биде прв, свирењето некому што не тргнал на семафор како на Формула 1, непочитувањето на правото на предимство на раскрсница или во кружен тек, претекнувањето на полна линија поради незадоволство од бавноста на тој пред себе, блендирањето, гестикулирањето и заканите до друг возач што на „пуританецов“ не му е по волја се само дел од овдешниот сообраќаен фолклор.

Поради ваквото и слично однесување, МВР само во 2024 година забележало 8.457 сообраќајни незгоди, во кои загинале 142 лица, а 7.156 биле повредени! Секој загубен живот или добиена повреда во сообраќајот е многукратно потешко за прифаќање од проста причина што огромниот процент од нив можеле, а не биле спречени.

„Безбеден град“ е една од алатките за ублажување и за сведување на оваа статистика во подносливи граници и токму поради тоа заслужува поддршка. Да, во овој тест-период до Нова година може и треба да се отворат сите аспекти на неговата примена, да се прифатат конструктивните и добронамерни забелешки и системот да се подобри, но од 1 јануари повеќе не смее да има толеранција. И на тоа мора да се опстои, без разлика на политичката цена што ќе мора да се плати, зошто од некаде мора да се почне. Никој, па ни Македонија, нема отповеќе граѓани за губење или за повредување по улиците.

Голем беше отпорот и против воведувањето на забраната за пушење во јавни објекти, па со тек на време се сфати дека е во интерес на здравјето на граѓаните, пред да се појави пренајпаметниот несуден муртински нобеловец и прво што направи кога дојде на власт е нејзиното укинување. За денес и тие што од почетокот мрчеа за прогонот на цигарите од угостителските објекти со носталгија да ламентираат колку таа мерка била добра.

Без мака и одрекување, нема напредок. Со „безбеден град“ се афектирани огромен дел граѓани, па огромни се и ќе бидат реакциите. Ќе им треба време на сите да се прилагодат и да почнат да си ги менуваат лошите навики, првенствено во тајмингот на тргнување некаде со возило. Но, безбели и ним им е јасно дека е неспоредливо полесно да се навикнат на ова отколку на останувањето без драга личност што прерано го завршила животот во или под возило.

Најнови вести од: Колумни

За Лант е „глупаво прогласувањето на македонскиот како бугарски јазик“ – дали Костадинов го стори тоа како кандидат за претседател на Бугарија?!

„Бугарските научници, кои тврдат дека концептот на македонскиот јазик бил непознат пред Втората светска војна, или кои продолжуваат да тврдат дека македонскиот јазик не постои, изгледаат не само нечесно, туку и смешно и глупаво! Грчките  научници, кои изнесуваат слични тврдења, покажуваат арогантно незнаење за своите словенски соседи!“ – има констатирано авторот на „Граматиката на македонскиот книжевен јазик“ американскиот славист Хорас Лант во научна статија во 1984 година реагирајќи на постојаните негирање на постоењето и самобитноста на македонскиот јазик. Лант е роден на 12 септември 1918, а починал на 11 август 2010 година. Навршувањето на 108-та годишнина од раѓањето на овој светски признат лингвист е повод да се осврнеме од гледна точка на неговите македонистички истражувања на политичкиот театар, кој го приреди во бугарскиот парламент Костадин Костадинов, лидерот на бугарската ултрадесничарска и националистичка партија „Преродба“. Како пратеник Костадинов поднесе иницијатива македонскиот јазик да биде прогласен и да биде третиран како бугарски јазик. Кажаното од Лант важи денес во целосна мера и за Костадинов: нечесна е и смешна и глупава оваа негова иницијатива за јазикот, кој сиот научен свет го познава и го признава како македонски јазик – идентитетски столб на македонскиот народ.

Писмо од Егејска Македонија од 10.9.1862 против денешните грчки негирања: „Нашите луѓе во Ениџе Вардар го знаат нашиот мачедонски език!“ (2)

„Ќе ти пишувам почесто, ама не знам по бугарски, нашите луѓе овде не знаат бугарски. Нашите луѓе во Ениџе Вардар го знаат нашиот мачедонски език!““  – пишува во писмо, кој го испратил Македонец од Ениџе Вардар, од Егејска Македонија, на 10 септември 1862 година. Јазикот на Македонците во Егејскиот, или Беломорскиот дел на Македонија, не бил бугарскиот, туку македонскиот, или како што стои во оригиналот „мачедонски език“. Ова е многу убедлив доказ и изворно сведоштво, што ги побива сите досегашни и најнови грчки негирања и фалсификати дека „никогаш се говорел македонски јазик на грчката територија“. Но, исто така, и многубројните научни аргументи и докази на врвни светски лингвисти за посебноста на македонскиот јазик и неговата застапеност на сите делови на некогашна етнојазична, неподелена Македонија, претставуваат научен бедем, пред кој се уриваат и стануваат бесмислени досегашните и најновите грчки и сечии други шовинистички негирања на постоењето на мајчиниот јазик на македонскиот народ, но и неговото прикажување како наводна „вештачка творба“, како „измислен јазик“.

Овчарани 2026 ги „разбуди“ духот на Метаксас и грчкиот шовинизам за „измислениот“ македонски јазик и Македонците како „ѓубриња на Балканот“! (1)

Грчката националистичка страница „Грција со висока дефиниција“ на општествената мрежа објави текст за „Контроверзното видео од Мелити“, односно од годинашниов фестивал на македонски ора и песни во Овчарани (на грчки: Мелити). По таа објава во изминативе 48 часа, на 9 и 10 септември, уследи силен бран од реакции на Грци со тешки навреди, пцости, омраза, омаловажувања и негаторски квалификации кон македонскиот народ и јазик, како и кон Република Македонија како држава Македонија.

Теророт врз Македонците во Грција и злогласниот закон на Метаксас од 7.9.1938 за забрана на македонскиот јазик!

На 7 септември 1938 година, диктаторскиот режим на Јоанис Метаксас во Грција го донесе Законот (Правен акт) 2366, со кој радикално се засили претходната забрана и целосно се криминализираше употребата на македонскиот јазик во Егејска Македонија — вклучително и во интимата на сопствениот дом и во кругот на семејството.

Македонистичкото дело на Мјечислав Малецки – бедем пред кој паѓаат сите негирања и фалсификати на македонскиот јазик и идентитет

Истражувањата на полскиот славист Мјечислав Малецки претставуваат непобитен научен доказ за автохтоноста и посебноста на македонскиот јазик. Наспроти повеќедецениските организирани политички напади и фалсификати, кои доаѓаат од одредени кругови, делото на овој светски признат лингвист уште во првата половина на XX век ја зацврсти позицијата на македонистиката на меѓународно ниво. Од една страна стојат произволните толкувања и веќе државна доктрина на негација и фалсификати од страна на Бугарската академија на науки и на официјална Софија во врска со „бугарските темели“ на македонскиот јазик, или за неговата „измисленост како јазик во 1944/1945 година“. Од друга страна стои научната вистина за овој најважен столб на македонскиот идентитет, која се потпира исклучиво врз лингвистички факти и домашни и меѓународни теренски истражувања, кои траат многу повеќе од еден век. Полскиот македонист Мјечислав Малецки починал на денешен ден, на 3 септември 1946 година. Ова е пригода за ново навраќање кон неговото македонистичко научно дело, кое е бедем, пред кој паѓаат сите негирања и фалсификати на македонскиот јазик и идентитет.

Коле Неделковски: Нашата мила татковина, посрбена, побугарена и погрчена, не се даде никому и си остана со македонска боја!

„Викот на бесмртниот Македонец Крсте Мисирков се разнесува дури сега над неговата мила татковина, веќе измачена од борбите и соперништвата на неколку народи, кои не штедеа ништо, за да ја имаат посрбена од едни, побугарена од други и погрчена од трети. Но таа не се даде на никого и си остана со својата боја македонска! Сега, подигната културно и економски, го подзема најдрагиот нејзин глас, го прегрнува најсветото име и со целата своја моќ го држи и го разнесува како светилник до најкрајните катчиња на својата ширина.“ – му напишал македонскиот револуционерен поет Коле Неделковски на 18 мај 1940 година на д-р Сергеј Мисирков, синот на Крсте Мисирков, кој тогаш живее и работи во градот Елена, Бугарија. Ова писмо Неделковски му го пратил на Сергеј во името на Македонскиот литературен кружок, како негов член, откако ја открил во Народната библиотека во Софија заборавената книга на Крсте Петков Мисирков „За македонцките работи“. Коле Неделковски е еден од најреволуционерните поети во македонската книжевност. Починат е на денешен ден, на 2 септември 1941 година во инцидент со бугарската полиција во околности, сѐ уште неразјаснети до крај: скокајќи сам од прозорецот на зградата каде што живеел, или можеби бил фрлен долу.

Европска комисија: Остануваат правилата за влез и излез во Шенген за превозниците од Западен Балкан

Од Европската комисија информираа дека остануваат правилата за влез и излез на транспортерите од Западан Балкан во Шенген зоната, односно тие може да престојуваат 90 дена во рок од 180 денови.

To top