Колумни

Бугарија потпиша меѓународен „Бледски договор“ во 1947 и го раскина еднострано во 1949, а сега бара примена на Вториот протокол – неусвоен записник и промена на устав!

По преговорите на 30 и 31 јули 1947 година претседателот на Југославија Јосип Броз Тито и премиерот на Бугарија Георги Димитров потпишуваат на 1 август 1947 година меѓудржавен договор познат како „Бледски договор“. Тој има  исклучително значење за македонскиот народ, бидејќи е прво официјално државно признавање на македонскиот национален идентитет и јазик од страна на Бугарија. „Бледскиот договор“ меѓу двете држави има карактер на меѓународен договор и претставува меѓународно-правен пример, кој докажува дека историските  спорови меѓу двете земји веќе биле решени во согласност со Повелбата на Организацијата на Обединетите Нации. Но, на 1 октомври 1949 година бугарската влада еднострано го раскинала „Бледскиот договор“. Денес се случува парадокс и апсурд, обединето во едно. Бугарија се откажала, поради свои национални интереси, од еден меѓународен договор со тогашна Југославија, која ги претставувала во полна мера и Македонија и македонскиот народ народ со неговите национални интереси. А денес Бугарија бара од Македонија целосно да го спроведува Вториот протокол кон „Добрососедскиот договор“ – протокол кој претставува најобичен технички документ, односно записник, кој не ниту усвоен во Собранието на Македонија, па затоа не содржи обврска за негово спроведување. Значи, Бугарија раскинала еднострано меѓународен договор, а денес инсистира на спроведување технички документ, кој нема врска со меѓународен договор, иако ЕУ му дала „европски печат“, вметнувајќи го во Преговарачката рамка со сите во него протнати обврски за промена на устав и за „Бугари во устав“, за промена на учебници, споменици, за целосна бугаризација на сѐ што е македонско!

5 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

„На 1 август 1947 година во Блед, во Словенија е потпишан Договорот за пријателство и соработка меѓу ФНР Југославија и НР Бугарија. Овој договор е произлезен по преговорите меѓу Јосип Броз Тито и Георги Димитров во Блед на 30 и 31 јули и 1 август 1947 година и оттука постои и називот „Бледски спогодби“ Тито – Димитров, или скратено „Бледски договор“. Со него Бугарија тогаш ги признала постоењето на македонскиот народ и неговиот засебен македонски јазик и засебна македонска национална историјa, како различни од етничките карактеристики, јазикот и историјата на бугарскиот народ. Македонија била тогаш застапувана во надворешната политика од сојузната, федерална власт. Оттука „Бледскиот договор“ со Бугарија бил потпишан и во името на Македонија. Обврските, кои ги имала преземено Бугарија кон Југославија, во иста и полна мера се однесувале и кон Македонија.“ – се наведува во една статија на „Македонска нација“.

Во статијата натаму се истакнува: „Што содржи „Бледскиот договор“, кој е одговор на сите денешни спорови, кои ги отвора Бугарија кон Македонија? (1) Со договорот Бугарија признава дека била окупатор и се задолжува да плати тогашни 25 милиони долари воена оштета. Тито прифаќа да ѝ прости на Бугарија 25 милиони долари за воена отштета кон Југославија, како добра волја за правата на Македонците во Бугарија. (2) Бугарија го признава официјално постоењето на македонскиот народ и на македонски јазик, како и  постоењето на Македонците во Пиринска Македонија. Ним им дава културна автономија, односно на Пиринска Македонија, со согласност Пиринска Македонија да се обедини со Вардарска Македонија во рамки на една поширока југословенско-бугарска балканска федерација.“

 Сведоштво на јазичарот Круме Кепески: Во Пиринска Македонија пулсираше македонското чувство!

Граматичарот и лингвист Куме Кепески во своја статија, објавена за весникот „Вечер“ на 19 декември 1975 година изнесува автентично сведоштво како е изведувана наставата по македонски јазик во Пиринска Македонија по потпишувањето на „Бледскиот договор“ и воопшто каков бил односот кон Македонија и македонскиот народ.  Пренесуваме некои од поважните делови од оваа статија на Круме Кепески.

„Летото 1947 година со специјален закон, изгласан во Великото народно собрание на НР Бугарија, во училиштата во Пиринска Македонија се воведоа како училишни предмети македонскиот литературен јазик и македонската национална историја. Во истата година, по барање на НР Бугарија заминаа голем број културни и просветни работници од НР Македонија, за да ја започнат реализацијата на културно-националната автономија во Пиринска Македонија. Во есента 1947/48 година, или поточно во почетокот на месец ноември, бев вклучен како професор во Учителскиот институт во Горна Џумаја, (Благоевград). Во таа учебна година, според спогодбата на НР Бугарија и ФНР Југославија, а по барање на бугарската влада, во сите градови и поголем број пирински села беа назначени учители – професори од НР Македонија, кои предаваа македонски јазик во основните училишта и гимназиите.“

 „Во Горна Џумаја беше основан и работеше Македонскиот народен театар. Во него работеа заеднички артисти од Пиринска Македонија и НР Македонија. Овој театар прикажуваше пиеси на македонски јазик во Горна Џумаја, но патуваше и даваше претстави и во другите градови и поголеми села во Пиринска Македонија. Во текот на 1948 година во Горна Џумаја за студентите од скопскиот Филозофски факултет организираше и заедничка веселба, на која се пееја македонски народни песни и пулсираше македонското чувство. Летото 1948 година се прекрати овој развој на полето на културата и просветата на македонски јазик во Пиринска Македонија.“ – има напишано, покрај другото, Круме Кепески во таа статија во1975 година. 

По судирот на СССР и Сталин со Тито и Југославија во 1948 година Бугарија на 1 октомври 1949 година еднострано го раскинува „Бледскиот договор“, само не оној дел, во кој Југославија ѝ простува 25 милиони долари, што требаше да ги плати како воена репарација од окупацијата на Македонија. Раскинувајќи го „Бледскиот договор“, Бугарија ги поништува целосно правата, што им ги призна и им ги даде на Македонците во Пиринска Македонија.

Атанасовски:  Македонија треба да прекине секакви преговори за историјата со Бугарија и да бара да ги почитува потпишаните документи од 1947 година

Професорот по историја д-р Александар Атанасовски во една објава на на својот фејсбук профил нагласува: „ Бугарија се откажала од цар Самоил уште во 1947 година. Уште во 1947 година историски комисии помеѓу Македонија и Бугарија ги уредиле бугарските погледи на македонската историја. Тогаш се објавени документи за исправки на историските читанки во Бугарија. Во документите стои дека промените се со цел да се спречи великобугарскиот шовинизам и се однесуваат на различни историски периоди. Во еден од документите стои дека Самоиловата држава не е западнобугарска држава, туку типична феудална држава, во која доминантно население се македонските Словени. Во бугарската историја треба да ја пишува вистината дека Климент и Наум се сесловенски просветители, а Кнежеството на Пребонд е првиот обид на македонските Словени да создадат независна држава, а дека браќата Миладиновци се македонски просветители. Денес Бугарија не го почитува потпишаното од 1947 година.“

„Со Договорот од Блед Бугарија се залага да ги осигура правата на Македонците во Пиринска Македонија (денес Бугарија) во слободен национален, економски и културен развој и воопшто односите на Бугарија спрема Македонија. Нека биде овој документ пример како треба да биде претставена вистинската историја пред 1945, која дефинитивно не е бугарска. Македонија треба веднаш да прекине секакви преговори за историјата со Бугарија и да бара бугарската страна да ги почитува потпишаните документи од 1947 година.“ – истакнува, исто така, во објавата на фејсбук македонскиот историчар Атанасовски.

(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена објективна политиколошка анализа, кои немаат никаква поврзаност со која било политичка партија во Република Македонија, ниту се став на редакцијата на „Експрес“)

 

 

 

 

Најнови вести од: Колумни

Мисирков е интелектуалниот архитект на македонизмот, а „За македонцките работи“ е светилник за македонскиот народ и платформа за неговото битисување (3)

Севкупното дело на Крсте Петков Мисирков е платформа на македонизмот, на македонството. Би се рекло, и повеќе: тоа дело, а особено „За македонцките работи“ е светилник на македонизмот и македонскиот народ

„За македонцките работи“ на Мисирков и денес моќен бедем против сите негирања и напади врз македонскиот идентитет, националната свест и јазикот (2)

Денес, на 26 јули 2026 година се навршуваат 100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков – еден од највеликите Македонци во сета национална, јазична и државно-политичка историја на македонскиот народ. Оваа годишнина е пригода за ново навраќање кон врутоците на неговата генијална мисла како набележување на сѐ она, што треба да го чиниме, заради нашиот опстој во сегашниве драматично разбранувани и геополитички вителни мигови во Балканот, Европа и во светот. Идеите и пораките на Мисирков, особено во неговата капитална политичко-јазична студија „За македонцките работи“, се животно важни патокази за претстојниот развој на македонската нација и на македонската држава во полза на сите нејзини граѓани.

Повикот на Мисирков за безгранична љубов кон Македонија и постојано работење за нејзините интереси – најсилно оружје за зачувување на македонскиот идентитет и јазик (1)

Денес, на 26 јули 2026 година се навршуваат 100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков – еден од највеликите Македонци во сета национална, јазична и државно-политичка историја на македонскиот народ. Оваа годишнина е пригода за ново навраќање кон врутоците на неговата генијална мисла како набележување на сѐ она, што треба да го чиниме како народ, заради нашиот опстој во сегашниве геополитички вителни и драматично разбранувани мигови во Балканот, Европа и во светот. Идеите и пораките на Мисирков, особено во неговата капитална политичко-јазична студија „За македонцките работи“, се животно важни патокази за опстојот и идниот развој на македонската нација и на македонската држава во полза на сите нејзини граѓани.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top