За намерно предизвикување шумски пожар со штета од големи размери или во заштитена шума/национален парк, во Македонија е предвидена казна затвор од најмалку 8 години. За предизвикување два или повеќе шумски пожари, казната е најмалку 10 години затвор.
За споредба, во Хрватска за намерно предизвикување пожар кој сериозно загрозува имот и животи, затворските казни според Казнениот закон се движат од шест месеци до 5 години. Доколку пожарот предизвика тешка телесна повреда или голема материјална штета, казната е од 1 до 10 години затвор. Ако има смртни последици за едно или повеќе лица, предвидена е затворска казна од 3 до 15 години.
Значи, 10 години затвор во Македонија и 15 во Хрватска е максимумот што би добил пироман со умисла. Малку. Премалку.
Свесно, планирано, со намера потпалување не е ништо друго, туку акт на тероризам. И така треба и мора да се класифицира и санкционира.
Со намерното предизвикување пожар, посебно на отворен простор, на пример во шума, не само што директно се загрозува животот на луѓето и на животните, не само што се нанесува голема, често и непоправлива материјална штета, не само што се трошат големи ресурси во човечки кадар и во материјални средства за негова елиминација, туку директно се удира врз целиот државен систем и општество. Психолошкиот удар врз чувството на безбедност на граѓаните неретко е посилен од загубата што некој од нив ја претрпел притоа од материјална гледна точка.
Токму сеењето страв и несигурност е најочигледната „спојка“ меѓу палењето оган со лоши намери и тероризмот. И најдиректниот повик до законодавецот за израмнување на двете дела во однос на казните.
Малку е и тоа. Можеби треба да се размислува во насока на дополнително проширување на мерките за санкционирање на извршителите. На прво место е задолжителната конфискација на имотот заради (какво-такво) надоместување на нанесената штета. Второ, осудените да бидат обучени и принудени да учествуваат во гасење пожари под надзор за време на издржувањето на затворската казна. Трето, да бидат ангажирани во обновување на шумскиот фонд и на уништените или оштетени објекти.
Четврто, да бидат парично наградени граѓаните што ќе ги известат надлежните органи за подметнување пожар, како што стори жителката на Задар што била сведок, ја запамтила регистарската ознака на возилото и ѝ јавила на полицијата за четворицата пиромани, кои со брза акција беа фатени и признаа дека намерно запалиле оган на десетина локации околу градот. Конечно, потпалувачите да немаат право на намалување на казната или на помилување.
Ако тие не ја жалат заедницата, зошто таа би покажала милост кон нив? Ако може во Тајланд и во Молдавија извршители на кривични дела од областа на безбедноста во сообраќајот со смртни последици во рамките на издржувањето на казната да работат во мртовечница, зошто да не се соочат со последиците на своето злодело потпалувачите во Македонија? Како сторители на кривично-правен акт што по ништо не се разликува од терористичкото загрозување на уставниот поредок, ни случајно не заслужуваат само да дремат зад решетки и да јадат и пијат на сметка на тие на кои им го загорчиле животот со уништување за миг на сè што создавале цел живот. Дотолку повеќе ако притоа бил уништен шумски фонд за кој биле потребни децении за создавање и ширење или ако биле повредени или угинале животни.
Апокалиптичните сцени од Локва Рогозница и од околината на Омиш во Хрватска, но и згариштата низ македонските гори летово бараат заострување на санкциите кон (не)луѓето вмешани во тоа. Во хрватската јавност кулминира притисокот во таа насока, посебно поради загинатата млада жена од Босна и Херцеговина. Во Македонија, за среќа, нема жртви, но тоа не значи дека треба да биде помека кон пироманите. Со неспоредливо поскромни противпожарни капацитети, таа не може и не смее да си го дозволи луксузот да чека да ја снајде пеколот од јадранскиот брег, за дури потоа да реагира.