Колумни

Поклон до земја за Лина – Пишува Роберт Димитриевски

Подвигот во Вимблдон е вистинска спортска бајка, во која само избраните како Ѓорческа успеваат да се издигнат над сите објективни околности против нив

Лина Ѓорческа ги има сите можни причини на овој свет за да биде горда на себе и на својот успех. Не само што не се посрамоти против ланската финалистка на Вимблдон и шеста носителка годинава Аманда Анисимова, туку со освоените пет гема, од кои три во првиот сет, но и со покажаната класа во одделни моменти од мечот покажа потенцијал далеку над 222. место на ВТА-листата. Спасената меч-топка при 1-5 во вториот сет и освоениот гем со три врзани поени на свој сервис против двократната вицешампионка на гренслемите се показ и доказ за карактерот на македонската тениска кралица.

Дуелот со Американката со руско потекло е шлагот на тортата и за Лина, и за македонските тенис и спорт воопшто. Со избореното учество во главната конкуренција во сингл на еден од четирите најголеми тениски турнири во сезоната како прв Македонец кому тоа му пошло од рака, Ѓорческа уште отсега ја заслужи наградата за спортистка на Македонија за 2026 година.

На Вимблдон имаат оставено трага и Александар Китинов, и Калин Ивановски, обајцата стигнувајќи до третото коло – првиот во двојки во 2001 година, а вториот меѓу јуниорите во 2021 година – но со своите 31 година и 330 дена, тетовката е највозрасниот дебитант на еден гренслем по 1971 година! Благодарејќи на трите победи во квалификациите, последната над 20. носителка Лучија Бронѕети од Италија, пред две години 46. женски рекет во светот, препуштајќи ѝ само три гема!

Лина е највисоко рангираниот македонски тенисер во сингл некогаш, и во машка, и во женска конкуренција – пред девет години беше 170. на ВТА-листата. Во кариерата има освоено 15 турнири индивидуално и уште 47 во двојки, кадешто во 2017 година се искачи на 116. место во светот.

Импресивни бројки со кои деновиве се гордее и Македонија, иако таа има само симболичен придонес што најчесто се сведува на тапкање по рамо и еуфорија, како деновиве, без поконкретна поддршка за спортистката што ја стави на тениската мапа и поради која многумина во светот првпат дознаа за македонската држава. Сè што има постигнато во супер скапиот спорт, кој некои го нарекуваат аристократски зошто само богати можат да си ги дозволат патните трошоци, сместувањето, опремата, а такви се по педесетина најдобри светски тенисер(к)и, е прво лично нејзина заслуга, а потоа и на тренерот Димитар Лабудовиќ и на нејзиниот татко Владимир Ѓорчески.

Судбината сакаше одбојкарската легенда на Македонија, цели 18 години нејзин личен возач од Тетово до Скопје на тренинг, главен финансиер и најголем поддржувач каков што само родителот може да биде, да не го дочека врвот на кариерата на ќерка си. Но, некаде од небото и популарниот Ципа, со 48 настапи за СФРЈ и прв капитен на македонската репрезентација, чиј дрес го носеше пет години, некогашен одбојкар на Барселона и на Арис покрај на Работнички, Вардар и Југохром, бездруго се радува за подвигот на своето чедо.

Има и зошто. Лина им ги стопли срцата на Македонците низ целиот свет со круната на својата максимална посветеност на животната определба што ги прослави и неа, и земјата од која доаѓа. Вистинска спортска бајка, во која само избраните како Ѓорческа, со срце како планина и со верба во сопствените капацитети, успеваат да се издигнат над сите објективни околности против нив. Од неа можат многу да научат сите што ги прават првите чекори во белиот спорт, но и сите што се соочуваат со слични пречки во животот воопшто.

Во време кога врвните спортисти се создаваат буквално во лабораторија, со сета можна придружна логистика, блесокот на новата спортска хероина на Македонија изгледа и романтично, и мотивирачки, но и отрезнувачки. Каде ли ќе ѝ беше крајот ако навреме ја добиеше потребната поддршка е легитимно прашање што се наметнува додека (не)знајни почнуваат да се туркаат за споделување дел од нејзината слава.

Од жарот во нејзините очи додека ги чекаше сервисите на Анисимова, пак, станува јасно дека таа нема да се задоволи со историјата што ја испиша во Вимблдон. За среќа и радост на растечката армија нејзини фанови во Македонија и меѓу Македонците каде и да се.

 

 

 

 

 

 

 

 

Најнови вести од: Колумни

„Рамковниот“ и „преспанскиот инженеринг“ на Уставот од 17 ноември 1991 со 36-те амандмани за 35 години целосно ја урнисаа македонската „уставна приказна“ (4)

Првиот устав на независна Македонија од 17 ноември 1991 година е од редот на така наречените „национални устави“. Во најголемиот број негови суштински елементи тој беше на исто ниво и содржински и во поглед на содржаните принципи како и 165 од вкупно 189 национални устави во светот. Во изминатите 35 години до денес извршени се осум пати дури 36 амандмански  интервенции во уставот, од што двапати во преамбулата, во 2001 и 2019 година:  никаде во ниеден устав на ниедна држава во светот не се вршени упаѓања во преамбула со амандмани. Ова што се случувало со македонскиот устав од 1991 година. по барање на Грција во 1992 година, потоа „рамковниот инженеринг“ во 2001 година и бришењето на националниот, асномски карактер на Македонија како држава, па „преспанскиот инженеринг“ и бришењето дури и името Македонија на државата со амандмани во преамбула, сето тоа доволно јасно говори каков е сегашниот устав. Тој е сега идентитетски обезличен, со избришана државотворност на македонскиот народ и на неговите врски со матичната држава, за која војувал, со присилно „ампутирани“ врски и со Македонците во соседните држави како тамошни малцинства.

Уставни измени во 2001: Треба да се спречи Македонија и целосно да ја изгуби својата „македонска душа“ како држава! (3)

Ноемвриските уставни амандмани од 2001 година „инсталираа“ „фабрички дефект“ во функционирањето на политичкиот систем преку воведувањето на „консензуалната“, „договорна демократија“, предвидена да ја практикуваат „етничките поглавари“ на Македонците и Албанците. Експертите посочуваат дека таквата „договорна демократија“ ја претвори Македонија во непрогласена „двонационална држава“ со „отворена перспектива“ наместо унитарна држава да стане и „двокантонална федерација“, или можеби и конфедерација. Сегашната претседателка на Република Македонија Гордана Силјановска-Давкова учествувајќи на една научна расправа во МАНУ пред 19 години, тогаш како професорка по уставно право и уставен систем, констатираше дека „во 2001 година врз македонската држава беше спроведен рамковен и уставен инженеринг во режија на меѓународната заедница“. Силјановска-Давкова уште тогаш имаше изнесено предупредување дека е реална заканата „Македонија да стане ‘држава без душа“.

Врвни светски експерти предупредуваат дека со уставните измени од 2001 Македонија може да стане „македонско-албанска држава“! (2)

На 16 ноември 2001 година Собранието на Македонија ги прогласи 15-те амандмани на уставот, кои произлегоа врз основа на Охридскиот рамковен договор од 13 август 2001 година. Амандманите 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 и 17 станаа составен дел на највисокиот правно-политички акт на Македонија. Овие 15 амандмани на уставот на Македонија од 16 ноември 1991 година означија длабоки и суштински, тектонски промени во уставниот поредок и политичкиот систем на државата. Македонија престана да биде национална држава на македонскиот народ. Во новата преамбула, наметната со масивната надворешна интервенција на меѓународниот чинител, беа ревидирани историската меморија и историската вистина за државотворноста на македонскиот народ, потврдена со одлуките на Првото заседание на АСНОМ од 1944 година. Тие уставни промени од 16 ноември 2001 година, како што нагласуваат уставните и други експерти во своите научни студии, можат да бидат причина во одредени услови сегашното унитарно државно устројство да биде заменето со двонационален државен концепт, македонско-албански.

Лиав Оргад и Виолета Ачковска: Уставните измени од 2001 ги “избришаа“ Македонија како држава на македонскиот народ и придобивките од АСНОМ! (1)

 На 16 ноември 2001 година Собранието на Македонија ги прогласи 15-те амандмани на уставот, кои произлегоа од Охридскиот рамковен договор од 13 август 2001 година. Амандманите 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 и 17  станаа составен дел на највисокиот правно-политички акт на Македонија. Овие 15 уставни амандмани на уставот од 16 ноември 1991 година означија длабоки и суштински, тектонски промени во уставниот поредок и политичкиот систем на државата. Македонија престана да биде национална држава на македонскиот народ. Првпат во историјата на конституционализмот е сменета една преамбула без да се донесе нов устав.

Повикот на Виктор Берар до Хелените од 1904 да ја согледаат големината на Македонската идеја, а тие сега „слават 114 години од ослободувањето на Костур“! (1)

Со активности на највисоко државно рамниште, но и со други настани во поширокиот костурски регион во Егејска Македонија, денес во Грција, од 8 до 28 ноември 2026 година се „прославува 114-тата годишнина од ослободувањето“ на инаку македонскиот град Костур. Во Првата Балканска војна грчката војска влегува во него на 11 ноември 1912 година без никакви борби со турската војска. Всушност, дали сега се „слави ослободувањето“ на Костур не од Турците, туку од Македонците така што се бришат секакви какви траги од постоењето македонско население, македонски јазик и идентитет, македонска свест?! Александар Грличков токму на денешен ден, на 14 ноември 1961 година во улога како претседател на Извршниот совет на НР Македонија остро ја нападнал Атина дека нејзина „крајна цел е да ја избрише македонската национална самосвест кај Македонците во Грција“. Додека Грците и Бугарите упорно повеќе од еден век го негираат идентитетот и јазикот на македонскиот народ, Виктор Берар како дел од француската интелектуална елита во своето време уште пред 122 години јасно и гласно ќе им укаже ним дека постои не само македонски народ, туку и Македонска идеја! „Грците упорно го негираат постоењето на Македонската идеја, но би било подобро да ја согледаат нејзината големина и нејзините изгледи за иднината! Грците и Бугарите ќе изгубат премногу со будењето на македонското чувство!“ – напишал Берар (10.8.1864-13.11.1931) во својата прочуена студија „За Македонија“ („Pro Macedonia“) од 1904 година.

„Непостојниот“ македонски јазик и идентитет во концепцијата на Антоан Меје за „новата Европа“ – 26 години пред АСНОМ и кодификацијата (2)

Од денешна перспектива, придонесот на Меје може да се оцени на неколку нивоа. На балканско ниво неговото дело претставува аргументиран научен отпор кон обидите македонските говори целосно да се подведат под српскиот, или бугарскиот јазичен концепт. На европско ниво неговото значење произлегува од фактот што оваа анализа ја објавува еден од најугледните европски лингвисти, во Париз, во дело посветено на јазичната карта на Европа. Македонија  и македонскиот јазик на тој начин стануваат предмет на разгледување во поширока европска научна дискусија за јазиците, нациите и државите.

Придонесот на Антоан Меје за светското признавање и афирмација на македонскиот јазик како белег на македонскиот идентитет уште пред 108 години!

„Дијалектите на Македонија се дел од јужнословенската група. Заправо тие не се ниту српски, ниту бугарски, особено ако се мисли на пишаниот бугарски јазик, кој се засновува врз дијалекти, доста оддалечени од македонските дијалекти.“ – нагласил Антоан Меје во својата знаменита научна студија „Јазиците во Нова Европа“, објавена во Париз во 1918 година. „Дијалекти на Македонија“ и „македонски дијалекти“ вели овој јазичар 26 години пред да биде македонскиот јазик „измислен од Тито и искован врз основа на бугарски корени“. Денес се навршуваат 160 години од раѓањето на овој врвен европски и светски јазичар. Ова е соодветен повод за ново навраќање кон неговиот научен придонес кон одбраната и афирмацијата на македонската јазична и идентитетска самобитност на европскиот континент и во светски рамки.

Делото на Видоески наспрема „Бугарскиот договор“: дали е време во 2026 Македонија да постапи како Бугарија со „Бледскиот договор“ во 1949?! (2)

Грандиозното научно дело на дијалектологот Божидар Видоески не само што ги урива сегашните бугарско-грчки фалсификати и оспорувања на македонскиот јазично-идентитетски комплекс, туку и отвора сериозен простор за дилема: дали нема, или можеби и има право Република Македонија, согласно и со меѓународното право и неговиот врховен принцип „јус когенс“ да постапи денес со „Бугарскиот договор“ еднакво како што постапи Бугарија со „Бледскиот договор“ во 1949 година – како Бугарија согласно со нејзините „бугарски државни и национални интереси’, така и Македонија согласно со своите државно-национални интереси?! Зашто, великанот на македонската дијалектологија аргументирано докажа дека македонскиот јазик е столб на македонскиот идентитет и сиот свој живот го бранеше тој идентитетски столб, кој е денес загрозен со бугарските евроинтеграциски уцени и ултиматуми.

To top