Пишува: Свето Тоевски
Поминаа седум години, откако македонското Собрание ги изгласа четирите уставни амандмани за менување на уставното име на Република Македонија во „Република Северна Македонија“ по стапувањето во сила на Преспанскиот договор. На 11 јануари 2019 година при усвојувањето на крајно контроверзните амандмани за менување на уставното име на Република Македонија во „Република Северна Македонија“, пратениците од тогашното владејачко мнозинство во Собранието образложуваа дека „географската одредница Северна е историско решение за дефинирање современа држава, која своето постоење сака да го гради врз универзални принципи“(!?). Каква заблуда!
Поправо се случи идентитетско обезличување на цел еден народ, македонскиот, и на една држава, Македонија, дотогаш незабележано во политичката историја не само на Европа туку и во целиот свет. Дебело корумпираните и добро потплатени тогашни државни лидери на чело со Зоран Заев ги внесоа Македонија и македонскиот народ во состојба, каква што не му се случила на ниеден народ во досегашната историја – во ситуација на идентитетски геноцид!
Сега, овие денови повторно од Грција се слушаат наредби македонскиот народ да не го бара назад своето генеричко милениумско име Македонци, ниту името Македонија на својата држава. Повторно се образложува дека согласно со „добрососедскиот“ „Преспански договор“ името „Македонија“ и сите негови изведенки во меѓународната употреба се резервирани само за „вистинскиот стопан“ – Грција. Но, Грција и Грците мора да се потсетат дека така само турскиот султан Абдул Хамид Втори во заминување се обидел да го забрани за употреба името Македонија со својата наредба од 25 март 1903 година. Но само шест години подоцна, на 27 април 1909 година не бил повеќе султан, а Македонија продолжила да се вика Македонија и во наредните децении и години. Нема најнакрај ниту на Грците да им успее намерата да го спроведат трајното именско осакатување на македонскиот народ.
Во името Македонија се вградени македонскиот идентитет и македонската меморија и историја
Бришењето на името Македонија од македонската држава пред седум години беше извршено во целосна спротивност со врховното (перемпторно) право, во пакет со жестока негација на сите достапни историски факти и аргументи дека Грците и Грција немаат никаква поврзаност со името Македонија и придавката „македонски“, ниту право да бидат нивни „единствени сопственици“, што им го дава Преспанскиот договор. Во својата статија со наслов „Името Македонија од античко време до денес“, објавена во весникот „Нова Македонија“ на 5 јули 2018 година, сега веќе починатата историчарка д-р Наде Проева, како најголем експерт за Античка Македонија, ја нагласи сета разлика меѓу Античка Македонија и Античка Грција. А „Преспанскиот договор“ токму античката историја и античкото културно-историско наследство на Македонија ѝ беа „подарени“ на денешна Грција.
„Името Македонија ги влече своите корени од античко време и се користи за означување како на земјата така и на политичките творби на таа територија, почнувајќи од кралството на Античките Македoнци, римската провинција Македонија, сѐ до Р Македонија. Тоа значи дека името има географскo-политичкo значење. Во легендите е запишано дека народот и земјата биле наречени според предок по име Македон. Најстарите зачувани извори за Македонија и за Античките Македонци се однесуваат на 8-7 век пред нашата ера. Во пишаните извори старогрчките и римските автори прават јасна разлика меѓу Античките Грци (Хелените) и Античките Македонци. За Античките Грци, Македонците биле варвари, како и сите други народи што зборувале неразбирливо, односно на јазик различен од хеленскиот (старогрчкиот).“ – има напишано Проева.
Во својот научен труд со наслов „Македонскиот идентитет и историските проучувања“ од 2020 година универзитетската професорка д-р Билјана Ристовска-Јосифовска од Институтот за национална историја е категорична дека името Македонија се јавува како непроменлива оска на градењето на идентитетот на македонскиот народ низ целата негова историја.
„Во развојниот пат на посебноста на македонскиот етнос се јавуваат неколку основни идентитетски одредници, од кои еднакво значење имаат: територијата, името, јазикот, писменоста, фолклорот и традицијата. Притоа територијата и името Македонија се јавуваат како непроменлива оска на градењето на идентитетот низ целата историја.“ – има нагласено Ристовска-Јосифовска.
Во својата научна студија со наслов „Идентитетот на местото, местата на идентитетите – промена на имињата на местата во постапартхејдска Јужна Африка“, Силваин Гијо од Катедрата за општествена географија на Универзитетот во Гренобл, во Франција, и Сесил Сетал од Катедрата за географија и околински студии на Универзитетот во Форт Харе, во Јужна Африка, изнесуваат заклучоци, врз основа на кои може да се согледа зошто и во името Македонија се содржани сеќавањата на минатото и историјата на македонскиот народ и неговиот национален и јазичен идентитет. „Географските имиња, односно имињата на местата, на областите и државите ги содржат сеќавањата на минатото, етничкиот и јазичниот идентитет на поединците и народите. Преименувањето на местата и државите е нераскинливо поврзано со политичките промени во различни делови на светот. Имињата на местата и државите се симболи на идентитетот и етничката припадност.“ – имаат констатирано двата автора на студијата.
Пораката на Кенеди до Американците, применлива и за Македонците
Во својот инаугуративен говор како нов американски претседател на 20 јануари 1961 Џон Фицџералд Кенеди упатил порака до американскиот народ: „Ќе платиме каква било цена, ќе понесеме каков било товар, ќе се соочиме со какви било тешкотии, ќе го поддржиме секој пријател, ќе му се спротивставиме на кој било непријател, за да ги обезбедиме опстанокот и успехот на слободата. Ако сме поделени, малку можеме да направиме, но ако сме обединети, многу работи ќе можеме да направиме!“ Да парафразираме во истиот контекст: денес и македонскиот народ треба да биде подготвен да плати каква било цена, да понесе каков било товар, да се соочи со какви било тешкотии, да му се спротивстави на кој било противник, за да ги обезбеди својот опстанок и успехот на својата слобода, кои му се драматично загрозени со „Преспанскиот“, но и со „Бугарскиот договор“.
Моментот кога ќе може и кога ќе мора да се поништат и Преспанскиот и Бугарскиот договор, кои се една нераскинлива целина, кога-тога ќе дојде. Бидејќи, двата „добрососедски договора“ „Бугарскиот“ и „Преспанскиот договор“ се своевидни „темни пештери“, во кои се масакрираат македонскиот дух и македонскиот идентитет, македонскиот јазик и македонската историја, македонското минато, сегашност и иднина!
(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена политиколошка анализа, кои не одразуваат став на ниедна политичка партија во Република Македонија. Согледувањата на авторот не се став на редакцијата на „Експрес“)