Македонија

Несими: „Бугари во устав“ е политички проблем, оти Бугарија ги оспорува македонскиот јазик, култура и историја, а може да уследат и нови барања!

„Вклучувањето на Бугарите во преамбулата на уставот останува политички и историски проблем, бидејќи Бугарија продолжува да ги оспорува македонскиот јазик, култура и историја. Поради оваа причина, вклучувањето на Бугарите во Уставот за дел од јавното мислење и политичкиот спектар е болно и неприфатливо, не поради бугарските граѓани во земјата, туку поради притисоците од Софија во текот на годините. Меѓутоа, историските можности не траат вечно. Тие бараат донесување тешки одлуки и политичка храброст. Ако избере С.Македонија овој пат да се колеба, тогаш ќе се изложи на опасност да ја пропушти можноста, за која никој нема да може да гарантира дека ќе се повтори некогаш.“ – наведува политичкиот аналитичар од Тетово Флоријан Несими во својата колумна со наслов „Историска можност, што не треба да се изгуби“.

Во колумната, која ја објави весникот на албански јазик „Лајм“, Несими пишува: На 16 декември се очекува Европскиот совет да ѝ ја пренесе на С.Македонија истата порака што ја испраќа веќе две години: уставните измени и вклучувањето на Бугарите во преамбулата се јасна и неизбежна обврска, од која зависи секој следен чекор во процесот на европска интеграција. Во нацрт-заклучоците, што се очекува да бидат усвоени на декемврискиот состанок, се наведува дека без исполнување на оваа обврска не може да има отворање на поглавјата во преговорите со ЕУ.  Во 2022 година С.Македонија го прифати таканаречениот француски предлог, кој предвидува одредба за вклучување на Бугарите во Уставот, но преамбулата ќе биде проширена и за да ги вклучи и другите заедници – Хрвати, Црногорци, Словенци, Евреи и Египќани.

Сепак, за разлика од овие други заедници, вклучувањето на Бугарите во преамбулата останува политички и историски проблем, бидејќи Бугарија продолжува да ги оспорува македонскиот јазик, култура и историја. Уште повеќе, вклучувањето на бугарската заедница во преамбулата носи и конкретни институционални последици. Со оваа промена бугарската заедница ќе добие право на редакција во Телевизијата на С.Македонија, основно образование на бугарски јазик, претставник во Комитетот за односи меѓу заедниците во Собранието, ден како национален празник, но и  и полесен пристап до државни вработувања и буџетски средства. Токму овие институционални последици и ефекти кај некои македонски политички кругови и дел од јавноста предизвикуваат  страв дека Бугарија може да ги користи тие механизми за негување и финансирање разни пробугарски проекти, но и оти во иднина може да бидат основа за искажување нови политички барања.

Од друга страна, во време кога руската агресија во Украина длабоко го промени концептот на безбедност во Европа, Европската Унија го засили проширувањето, сметајќи го Западниот Балкан како составен дел од европската безбедносна архитектура. Затоа, ова е редок историски момент и можеби најдобрата можност, што ја имал регионот во последните децении. Во период кога опасност од руска агресија би можел да се врати на други места во Европа, останувањето на С.Македонија надвор од ЕУ би можело да има сериозни последици за безбедноста и стабилноста на нашата земја. 

Историските можности не траат вечно. Тие бараат донесување тешки одлуки и политичка храброст. Ако избере С.Македонија овој пат да се колеба, тогаш ќе се изложи на опасност да ја пропушти можноста, за која никој нема да може да гарантира дека ќе се повтори некогаш. Нашите влади може да продолжат да изјавуваат дека интеграцијата во ЕУ е државен приоритет, но во политиката приоритет не е она, што се изјавува со зборови, туку она што е направено со дела. Значи, доаѓаме до суштинското прашање: дали С.Македонија ќе ја заврши својата домашна задача, што ја прифати самата и која е клучна за нејзината европска иднина?

Ако е одговорот ‘да’, тогаш европската врата ќе остане отворена. Ако е одговорот ‘не’, тогаш земјата се доведува во опасност да заглави повторно токму во момент кога секое губење време може да нè чини многу повеќе одошто една временски оддолжена политичка расправа. – наведува Флоријан Несими во својата колумна.

Најнови вести од: Македонија

Скопјаните Љ.А.(35) и Н.Д.(40) нападнале пејачка во локал во Аеродром и ѝ се заканувале, па полицијата ги уапсила!

Двајцата напаѓачи се лишени од слобода по инцидентот во угостителскиот објект на подрачјето на општина Аеродром, каде што, според пријавата, физички ја нападнале пејачката и ѝ упатувале закани, соопшти Министерството за внатрешни работи.

Фаризи: ДУИ не може да функционира во правна држава, туку само во илегала, бидејќи оттаму се дојдени! – Нивен беше протестот за правосудниот испит на албански јазик!

„Ние треба да водиме надворешна политика, која ќе биде во рамнотежа со сите големи актери на светот. Ние сме демократска држава со стремеж кон Европската унија, но треба да ја водиме политиката според интересот на нашата држава, а не како ќе му се допаѓа на некој друг. Христијан Мицкоски дојде на власт со ветување дека ќе има цврст став оти нема да се промени на Уставот, ако нема гаранција од страна Бугарија. Тоа го подржувам. Ние не сме единствената држава, која има преговарано со соседите и нема држава, која платила толкава цена.“ – нагласува политичкиот аналитичар Љуљзим Фаризи во одговорот на прашањето како ја оценува Македонија на надворешен план, во рамки на интервјуто за „Република“.

Архиепископ г.г Стефан: На мајчин македонски јазик да објавиме ХРИСТОС ВОСКРЕСНА!

Светлината на Христа воскреснатиот нека нè просвети, та, со нашата вера и со богоугодни дела, да го озариме светот со велигденска радост, па во братољубие, оттука, па до сите краишта на светот, до каде што нè има како народ и како Црква, да објавиме на нашиот мајчин македонски јазик: ХРИСТОС ВОСКРЕСНА!

To top