Бизнис

Бранот поскапувања се рефлектира и во маркетите – Што следно ќе поскапи?!

Шокот од пумпата стигна до полиците во продавниците, каде повеќе, каде помалку. По некој денар се бележи поскапување кај повеќе артикли, како што се маслото, јајцата и кафето, кои веќе имаат нови цени, а вториот бран на поскапување најверојатно доаѓа наскоро. Ланецот е јасен: транспортот поскапува, па поскапува сè, за жал. Не само кај нас, туку несекаде.

За само два и пол месеци, цената на еуродизелот во Македонија скокна од 64,50 на 92 денари за литар – раст од над 40 отсто. Бензинот следи со 23 отсто нагоре. Тоа не е само проблем за возачите. Горивото е мултипликатор на цените: влијае на транспортот, а транспортот влијае на сè – од лебот до тоалетниот хартија.

Прв бран: веќе е тука

Ценовниот шок од пумпата почна да се прелева во продавниците. Маслото за јадење, јајцата и кафето се меѓу првите производи со нови, повисоки цени. Трговците не ги послушаа апелите на премиерот Мицкоски за „фер однос”. Организацијата на потрошувачи веќе бара итно ограничување на маржите и плафонирање на цените на основните прехранбени производи.

Механизмот е прост: нарачките направени пред скокот на горивата сè уште пристигнуваат по старите транспортни трошоци. Следните испораки – оние нарачани по 16 март – ќе дојдат по новите. Тоа значи дека поголемиот дел од ефектот сè уште не е видлив на полиците. Очекуваниот lag е две до четири недели.

Втор бран: транспорт, логистика, увоз

Секој производ со значаен удел на транспорт во набавната цена е под притисок. Тоа практично значи: увозна свежа храна, пијалаци, хигиена, градежен материјал, бела техника. Логистичките компании веќе преговараат за нови цени со дистрибутерите — и тие разговори завршуваат со зголемување. Домашното производство не е имуно. Зголемените трошоци за производство директно ја погодуваат прехранбената индустрија — пекарите, млекарите и преработувачите плаќаат повеќе за енергија и за транспорт на суровините. Тоа неминовно завршува во цената на финалниот производ.

Трет бран: ѓубрива и земјоделство

Помалку видлив, но стратешки позначаен е ризикот од нарушување на синџирите на снабдување со ѓубрива. Конфликтот на Блискиот Исток директно ги загрозува испораките – а без ѓубрива, пролетната сетва станува поскапа. Ефектот врз цените на домашното овошје и зеленчук нема да биде моментален, но до лето е сосема реален.

Авионски карти: летото ќе биде скапо

Авиокомпаниите пренасочуваат летови по подолги рути поради затворениот воздушен простор над делови од Блискиот Исток, а авионското гориво значително поскапе. Летото 2026 се обликува како најскапо за македонските туристи до сега – и тоа уште пред да почне сезоната. На повеќе рути картите веќе се распродадени со денови однапред.

Политичка димензија

СДСМ денеска најави пакет од четири закони: намалување на ДДВ за горива од 18 на 5 отсто, намалување на акцизата за 4 денари, укинување на ДДВ за основните прехранбени производи и преполовување на патарините. Владата засега не презема конкретни мерки, потпирајќи се на апели до трговците. Грција и Бугарија веќе реагираа со лимитирање на маржи и директна финансиска помош – Македонија сè уште чека.

Ризикот е реален: доколку не се преземат итни мерки, економистите предупредуваат на можно повторување на инфлациска стапка слична на онаа од 2022 година, кога инфлацијата достигна 19 отсто. Засега официјалната стапка е 4,1 отсто на годишно ниво – но таа ги мери ценовните движења пред последниот скок на горивата.

Кој е под најголем притисок?

Домаќинствата со пониски приходи кои поголем дел од буџетот трошат на храна и транспорт ќе го почувствуваат ударот пропорционално повеќе. Минималната плата во Македонија е меѓу најниските во регионот – Косово, Албанија, Србија и Босна веќе ја надминаа или ќе ја надминат до средината на годинава. Горивото е само почеток. Реалниот тест доаѓа во наредните четири до шест недели, кога новите транспортни и производствени трошоци целосно ќе се прелеат во малопродажните цени.

Најнови вести од: Бизнис

(Видео): ТЕЦ „Неготино“ повторно ќе произведува струја, рече премиерот

Премиерот тврди дека струјата од ТЕЦ „Неготино“ би чинела од 170 до 175 евра за мегават-час. За три години е предвиден ископ и транспорт на три милиони тони јаглен од Косово, а ЕСМ подготвува набавка на 45.000 тони мазут.

Камата 4,6%, рок до 1 декември – Граѓаните можат да запишат обврзници од 10.000 денари

Четвртата емисија на Граѓански обврзници предвидува каматна стапка од 4,6 отсто и рок на достасување од две години. Запишувањето се врши во деловните банки, а аукцијата е закажана за 3 декември.

Просечна плата од 88.787 денари во ИТ секторот, во угостителството само 35.447 денари – на што се должи тоа?!

Растот на просечната нето-плата се должи на повисоките исплатени плати во секторот „снабдување со вода, отстранување на отпадни води, управување со отпад и дејности за санација на околината“, каде што е забележан раст од 11,6%.

Басани од Светска банка: Народна банка е силна институција што придонесува за стабилен и отпорен банкарски сектор

Басани нагласува дека осумдесетгодишнината на Народната банка е потсетник дека силните институции се градат со постојани вложувања, професионализам и континуитет низ генерациите.

“Комерцијална” влегува во трка за купување на „Алта банка“

Првата јавна берзанска аукција е закажана за 30 ноември, со почетна цена од 3.777 денари по акција. Доколку акциите не се продадат, предвидени се дополнителни аукции на 1, 2, 3, 4 и 7 декември, при што почетната цена на секоја следна аукција ќе се намалува за 10 проценти во однос на претходната

To top