Инфлацијата во еврозоната достигна 4% во октомври, што е највисоко ниво во последните три години, покажува прелиминарната проценка на Евростат. Забрзувањето главно се должи на поскапувањето на енергијата, чии цени на годишно ниво пораснале за 20,8%. Годишната инфлација во септември изнесувала 3,8%, а во октомври цените пораснале за дополнителни 0,4% во споредба со претходниот месец. Новата стапка е двојно повисока од целта на Европската централна банка, која изнесува 2%- пишува Еуроњуз.
Основната инфлација, во која не се вклучени енергијата, храната, алкохолот и тутунот, останала непроменета на 2,5%. Ова укажува дека најголемиот дел од притисокот врз вкупната инфлација во октомври доаѓа од енергетскиот сектор. Најголем скок на инфлацијата во октомври е регистриран во Италија, каде што стапката достигнала 5,6%, наспроти 4,2% во септември. Италијанските цени за само еден месец пораснале за 1,2%, што е најголем месечен раст во еврозоната. Главен фактор биле повисоките регулирани тарифи за енергија.
Значително забрзување е забележано и во Белгија, каде инфлацијата пораснала од 4,5% на 5,2%, како и во Финска, од 2,7% на 3,4%. Во Грција инфлацијата достигнала 5,6%, односно е зголемена за половина процентен поен во однос на претходниот месец. Во Бугарија, пак, пораснала од 5,6% на 6%. Во Франција стапката се зголемила на 3,8%, од 3,4%, а во Португалија на 3,9%, од претходните 3,6%.
Вкупно, инфлацијата се забрзала во 13 од 21 земја во еврозоната, се намалила во шест, а во две останала непроменета. И покрај силниот месечен скок во Италија, највисока годишна инфлација во еврозоната и натаму има Литванија – 6,1%. На второто место е Бугарија со 6%, а потоа следуваат Грција и Италија со по 5,6%. Кипар има инфлација од 5,4%, а Белгија од 5,2%. Така, шест земји во еврозоната имаат инфлација од најмалку 5%, додека во десет земји стапката е еднаква или повисока од просекот на еврозоната.
На спротивната страна е Малта, со најниска инфлација од 2,3%. Следуваат Германија со 2,8% и Словачка со 2,9%. Германија е една од ретките земји во кои инфлацијата се намалила во октомври. Стапката паднала од 3,3% на 2,8%, а цените во однос на септември се намалиле за 0,1%. Причината е намалувањето на даноците на горивата, кое стапило во сила на 1 октомври и ќе важи до крајот на годината.
Пониска инфлација е забележана и во Шпанија, каде што се намалила од 5% на 4,9%, како и во Луксембург, од 5,2% на 4,9%. Мали намалувања имало и во Австрија, Малта и Словачка. Бидејќи Германија е најголемата економија во еврозоната, намалувањето на инфлацијата таму придонело европскиот просек да не биде уште повисок.
Статистиката не е погрешна, но дали е доволно јасна?
Во септември годишната инфлација во Европската Унија изнесувала 3,8 проценти, додека во Македонија, според националниот индекс, достигнала 2,7 проценти. Двата показатели не се методолошки целосно усогласени, но покажуваат дека и во Македонија постои раст на трошоците на животот. Eurostat+1
Овде не станува збор за доказ дека статистиката прикрива податоци. Годишниот раст е објавен во официјалното соопштение. Прашањето е зошто граѓаните најпрво ја гледаат месечната нула, а податокот за годишното поскапување не добива подеднаква видливост.
За граѓанинот што секојдневно купува храна и плаќа сметки, разликата меѓу месечната и годишната инфлација не е само статистичка категорија. Таа е разлика меѓу впечатокот дека цените престанале да растат и фактот дека животот и понатаму е поскап отколку пред една година.