Колумни

„Не“ за „евроинтегрирање“ ала „бугарски ластик“, ниту за „бугарски чевли“, што водат во „Санстефанска Бугарија“ во 1878!

Наместо ефтини провокации со „севернизирање“ на македонскиот национален идентитет, наместо тврдења дека „македонскиот јазик не постои“, или оти е „расипан западен дијалект на бугарскиот јазик, „научниците“ од Бугарија и нејзините највисоки државни и политички претставници треба да го прочитаат „Македонскиот речник од 16 век“ и да се осведочат во еден од најважните документи за постоењето и самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик. Тоа е студија на италијанскиот лингвист Ќиро Ѓанели и францускиот славист-македонист Андре Вајан за македонскиот ракопис со 300 изворни македонски народни зборови, забележани во Костурско, во Егејскиот дел на Македонија – четири века  пред да тврди политичка и лажнонаучна Софија дека „македонските зборови се бугарски зборови“, оти „македонскиот јазик е регионална норма“, или „регионален дијалект на бугарскиот јазик“! Од една страна, дел од овие „научници“ си дозволуваат да се впуштаат во неодржливи фалсификати и негирања на јазикот македонски, чии говори во Суха, Висока и Зарово, кај Солун, ја дадоа основата на севкупната словенска писменост и основата на европската цивилизација преку мисионерското дело на браќата-Македонци Кирил и Методиј, македонските и сесловенски просветители. Од друга страна, некои од тие исти „научници“ гордо ги огласуваат на сите ѕвона своите „научни наоди“ дека и „Дракула говорел на чист бугарски јазик“!

7 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

Бугарскиот археолог Николај Овчаров се огласи со ефтина провокација „зошто северномакедонците се лутат што ги нарекуваат северномакедонци“ преку авторската колумна со ист таков наслов, објавена на 23 мај 2026 година во бугарскиот весник „24 часа“. Овчаров реагираше за демаршот, кој Македонија го упати поради тоа што бугарското министерството за надворешни работи употреби термин „северномакедонски партнери“. Во колумната Овчаров го „севернизира“ македонскиот национален идентитет и иронизира со позицијата на македонските власти дека Македонците се Македонци и оти елементарното почитување на идентитетот и достоинството на еден народ не може да биде прашање на политика. Кој е Николај Овчаров?

На 1 јули 2025 година тој се огласува во бугарските медиуми, како што нагласува самиот, со „сензационални резултати од бугарската научна експедиција во Монголија“, спроведена минатата година во потрагата по корените на Бугарите. „Главната цел на експедицијата беше да се бараат докази за присуство на шамански практики и други позајмици од античките култури во Централна Азија во паганска Бугарија од 7-ми до 9-ти век. Главните теории за потеклото на античките Бугари се турско-алтајската и иранската. Сепак, неодамна се потврди компромисното гледиште дека нашите бугарски предци имале многу посложена етногенеза, во која учествувале голем број народи и култури.“ – ќе изјави Овчаров, нагласувајќи дека ова биле „сензационалните резултати“ од минатогодишната потрага по историските корени и потеклото на денешните Бугари.

Овој исти бугарски научник ќе се огласи во статија со бомбастичен наслов „Дракула говорел чист бугарски јазик!“ на 19 мај 2024 година, додавајќи: „Сите знаат за легендарниот ‘вампир’ Дракула овековечен во романот на Брам Стокер. Но тој херој е историска личност која живеела во ерата на отоманската инвазија – Принцот од Влашка – Јован Влад Цепеш (1448-1476), зборувал и пишувал на чист бугарски јазик!“

И сега што да се каже за трагикомичните обиди на Овчаров да му ги претставува како „северномакедонски“ идентитетот и потеклото на народот македонски, чие име и името на Македонија во „Новиот завет“ и Библијата се споменуваат 27 пати?! Македонците немаат ниту шамани ниту врачеви, ниту монголски, ниту турко-алтајски и ирански наслојки во своите историски корени, туку ги имаат, покрај другите,и Кирил и Методиј, македонските и сесловенски просветители-основачите на сесловенската писменост и еден од столбовите на севкупната европска цивилизација… Николај Овчаров, но и на бугарската министерка за надворешни работи Велислава Петрова-Чамова и премиерот Румен Радев, треба да ги имаат предвид вонвременските аргументи и  констатации на францускиот книжевник Анри Барбис и францускиот лингвист Андре Вајан. 

Во 1926 година во статијата „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ Барбис ќе нагласи за Македонците: „Навистина станува збор за една нација. Нација која има свој оригинален етнички карактер, свои традиции, свои стремежи, своја единствена и специфична личност.“  

„Словенскиот македонски јазик претставува реалност во таква мера, што во XIX век суштествувал еден македонски литературен јазик, јазик на сосема мала учена литература, но на обилна народна литература.“ – истакнува Вајан во 1938 година во студијата „Проблемот на македонските Словени“ во врска со постоењето и засебноста на македонскиот јазик, исто така и тој со аргументи побивајќи ги сите бугарски и сечии други тврдења дека македонскиот јазик бил измислен од Тито во 1944/1945 година. 

Еден од најжестоките аргументи на врвниот француски и европски лингвист Вајан против негаторските тези на Петрова-Чамова и Радев, но и на самата Бугарска академија на науки и уметности, е и „Македонскиот речник од 16 век“, кој го издал заедно со Ќиро Ѓанели, професор на Универзитетот во Рим, Италија.

Ова е научна студија на два врвни европски јазични експерта за оригинален документ-ракопис со речник со повеќе од 300 изворни македонски зборови и фрази, напишан во 16 век од непознат автор, а објавен во 1958 година. Станува збор за еден од најраните ракописи напишани на чисто македонски народен јазик, со содржина собрана од селото Богатско, кое се наоѓа во регионот на Костурскиот округ, во југозападна Македонија, денес во Грција. И што правиме сега?! Македонски зборови во „Македонски речник од 16 век“ – четири века пред да тврди политичка и лажнонаучна Софија дека „македонските зборови се бугарски зборови“, оти „македонскиот јазик е регионална норма, регионален дијалект на бугарскиот јазик“!

Во овој контекст има исклучително значење промената на геополитичката парадигма на Соединетите Американски Држави, со оглед дека во извештај до Конгресот, Стејт департментот најави нов пристап кон Западниот Балкан. „Соединетите Американски Држави ја напуштаат политиката на градење држави и интервенционизам во Западниот Балкан. Ерата на градење нации, предводена од САД, помина. Американската администрација е насочена кон зајакнување на локалните актери самите да ги решаваат сопствените предизвици.“ – се нагласува во тој извештај. Штом светската велесила САД предупредува дека поминала „ерата на градење нации“ и на „политиката на градење држави“, сеедно од кого спроведувано, зарем останува простор да ѝ се дозволува на политичка Софија да гради „северномакедонска нација“, во пакет со другите „добри соседи“, да ја спроведува својата политика на градење и „на втората бугарска држава“ врз темелите на македонската држава?!

Американците умно и нам ни препорачуваат „локалните актери самите да ги решаваат сопствените предизвици“. Тоа е моќен геополитички сигнал од највисоко светско рамниште да започнеме и ние самите офанзивно да ја ставаме на преден план во меѓународни рамки својата македонска парадигма. Најпрвин наспрема Европската унија. Ако сакаат да нѐ примат во своите редови, нека го сторат тоа со нас само како Македонци, не како „северномакедонци“, или како „благонадежни Б’лгари“. Не смееме да дозволиме македонската евроинтеграција, или проширувањето на ЕУ, за нас да се претвори во „европско растегнување бугарски ластик“! Кога би ги вметнале, условно, „државотворните Бугари“ во Уставот и откако ќе започнат преговорите, тогаш „ќе се растегне бугарскиот ластик“, арно ама ама ако не го прифатиме второто следно барање и откако ќе го одбиеме, на пример дека јазикот ни е „расипан западнобугарски дијалект“, оп, веднаш „бугарскиот ластик“ ќе се стегне пак и ние сме пак на почеток. За вакво „ластик-проширување“ на ЕУ со нас, за мајтапења со нас како народ и држава – НЕ!

Во својата научна статија за политичките случувања во Бугарија по победата на Румен Радев, објавена на 17 мај 2026 година, д-р Мартин Маринос, американскиот професор по медиумски студии од Пенсилванискиот универзитет и политички експерт за Источна Европа, ќе ги означи од свои причини Бугарите како една од „периферните нации“. „Секако, како и многу други периферни нации, Бугарите се остро свесни за својата позиција во рамките на меѓународниот поредок.“ – ќе напише Маринос. За нас Бугарите не се  „периферна нација“. Но, ако некој во светски интелектуални и експертски кругови вака вели за нашите источни соседи, што, пак, тогаш би испаднале ние, ако би дозволиле по уставните измени да нѐ измесат од „бугарското тесто“ во копија на „периферна нација?! Не „периферна“,  не „северномакедонска“, туку би се престориле и конечно, согласно со многуте нечии посакувања, во „магла-нација“, непостојна! Затоа е потребно јакнење и засилено меѓународно позиционирање на македонската национална парадигма.

Познатиот американски новинар, политички сатиричар и писател П. Џ. О’Рурк во неговата книга од 1994 година „Дајте ѝ шанса на војната“ сатирично ја опишува пропаста на комунизмот и Студената војна, нагласувајќи дека Источниот блок не бил поразен примарно со воена сила (нуклеарни ракети), туку поради економскиот колапс и неможноста на социјалистичкиот систем да произведе квалитетни и посакувани стоки за широка потрошувачка. „Огромен тоталитарен систем падна на колена, затоа што никој не сака да носи бугарски чевли!“ – наведе американскиот сатиричар. 

Сликовито и метафорички кажано, и ние, Македонците не сакаме да носиме „бугарски чевли“, кои наместо кон Македонија на 21 век би нѐ однеле во „Санстефанска Бугарија“од 1878 година!

(Авторот изнесува во колумната согледувања од сопствена политиколошко-лингвистичка анализа, кои не одразуваат ставови на ниедна политичка партија во Република Македонија, ниту на редакцијата на порталот Експрес“)

(„Нова Македонија“)

 

 

 

 

 

Поврзани теми:

топ|избор|Република Македонија евроинтегрирање|Бугарија „Санстефанска Бугарија“|македонски народ јазик и идентитет|ЕУ САД

Најнови вести од: Колумни

Предупредата на Гане Тодоровски да не ја раздадеме одново Македонија, туку да ја домакедончиме!

„Требат тони грижи на појќе поколенија / за да се истријат тие петна / на срам од себеси, од себепремолчување. … /И ако така уште постоиме,  / не ќе постоиме! … / Толку се страхувам, некоја јанѕа ме јаде / да не би одново да Те раздадеме!“ – напиша Гане Тодоровски во својата монументална песна „Македонски монолог“ како негова пророчка предупреда до македонскиот народ уште во 1969 година. Уште тогаш тој кажа визионерски дека „не ќе постоиме, ако така уште постоиме, со себепремолчувања“ на сѐ што ни се случувало и што ќе ни се случува допрва. Тодоровски ни ги остава во завештание своето страхување и јанѕа дека треба и ние, денешните Македонци, силно да се страхуваме, јанѕа да нѐ јаде и нас, за да не ја раздадеме одново Македонија во име на „светлите европски перспективи“, кои ни ги нудат некои од надвор. Под услов да се откажеме овојпат трајно од своето колективно македонско „јас“, од својот идентитет, јазик, историја и култура.  Со секој свој стих, со секоја своја песна Гане Тодоровски се потврдува како еден од столбовите на македонската национална самосвест. На 22 мај 2026 година се навршија 16 години од неговото заминување од овој свет. Оваа годишнина е пригода за ново вдахновување со неговите поетски аманети до македонскиот народ, кому тој му го посвети својот живот и својата поезија, со која се извиши во блескавите врвови на македонската книжевност и култура. Овој великан на македонскиот национален идентитет, на македонската духовност, им остави на Македонците творештво и и вонвременски посланија, кои моќно извираат од него. Со ова Гане се впишува во колективната македонска меморија и како еден од поетско-духовните и национални светилници за македонската сегашност и иднина.

Францускиот „Манифест на македонизмот“ на Анри Барбис ја зрачи сто години вистината за самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик во Европа

 „Навистина станува збор за една нација. Нација која има свој оригинален етнички карактер, свои традиции, свои стремежи, своја единствена и специфична личност.  Овој народ, на самата почва каде што се развил и опстојувал… се третира како збир на робови и злосторници.“ – има напишано големиот француски писател Анри Барбис во својата прочуена статија „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ („La question macédonienne est-elle si complexe que cela?“), која е објавена во списанието „Балканска федерација“ на 1 ноември 1926 година. Во неа Барбис нагласил дека македонското население историски било вкоренето во Македонија, но му биле одземени основните национални права. Бугарите и Грците денес со фалсификати тврдат дека Македонците се „народ без историски корени“, а Барбис пред еден век јасно го кажал сосема обратното. Уште пред сто години тој зборува експлицитно за Македонците како посебна нација, а не како дел од друга балканска нација. Анри Барбис, големиот пријател на македонскиот народ, е роден на 17 мај 1873 година во Париз, а починал на 30 август 1935 година во Москва. Оваа статија е потсетување, но и чествување на неговата личност и промакедонско дело, кое одекнало силно во неговото време во срцето на интелектуална и политичка Европа и во Балканот. Но, делото на Барбис зрачи од пред еден век како своевиден француски „Манифест на македонизмот“ силно и денес во прилог на вистината за Македонија, за самобитноста на македонскиот народ, македонскиот идентитет, јазик, култура и историја.

Како некои Македонци говорат „маканглиски јазик“ и се откажуваат од духот на прадедовците и „единствената целосна татковина“!

Кога мало дете од 4 години – роден говорител на македонски јазик ќе каже „мало шипче“, наместо „мала овчичка“ (од англиски „sheep“ – овца), кога на родителите ќе им возврати со „уат?!“, наместо „што?!“, кога и зборовите за боите од англискиот јазик „грин“ („зелено“), „јелоу“ („жолто“) „ред“ („црвено“) ќе му излегуваат од устата попрво одошто соодветните македонски зборови  – примери што ги има чуено авторот на овие редови во говорната пракса во Македонија во последно време – тогаш на денешниов 5 мај, Денот на македонскиот јазик, најотворено и најискрено на себеси како македонски народ мора да си го поставиме прашањето: дали не само децата, туку и ние повозрасните започнуваме да говориме еден вид „маканглиски јазик“? А кога ќе го придодадеме кон претходните примери, кои ги има бездруго и многу повеќе, уште и фактот дека на детските родендени во Македонија многу повеќе се пее и се слуша „хепи брд ту ју, мај диар…“, одошто „среќен ти роденден, мое драго…), тогаш се отвора на овој празничен ден и второто длабоко вознемирувачко и алармантно прашање: кај ни оди нашиот мајчин македонски јазик, што се случува со него?!

Утврдувањето на македонската азбука на 3 мај 1945 – чин од немерливо значење за „бетонирањето“ на идентитетот и јазикот на македонскиот народ во светот

На денешен ден, на  3 мај 1945 година се случи еден од вајважните моменти во поновата политичко-национална и културно-јазична историја на македонскиот народ, со немерливо значење за затврдувањето на македонскиот јазик и идентитет на македонскиот народ во Балканот, во Европа и светот. Народната влада на Федеративна Македонија донесе решение за утврдување на македонската азбука која има 31 буква. Министерскиот совет на НР Македонија, по повеќемесечната работа на неколку комисии, врз основа на Резолуцијата на последната Комисија за јазик и правопис при Министерството за народна просвета, ја усвои македонската азбука, заснована врз фонетскиот принцип. Фонетскиот принцип значи дека за секој одделен глас во јазикот има буква во азбуката. На 5 мај азбуката се официјализира со Решение на Народната влада на Федерална Република Македонија. По два месеца  Министерството за просвета го озакони првиот правопис на македонскиот јазик.

Трифун Хаџијанев, прекалениот деец за македонската кауза и организатор на работнички штрајкови во Воденско, стрелан од германските окупатори на 1 мај 1944

На денешен ден, на 1 мај во 1944 година е убиен прекалениот деец за македонската национална кауза и револуционер Трифун Хаџијанев од страна на германските окупаторски власти во злогласниот затвор „Хајдари“ во близина на Атина. Заедно со група од 200 македонски и грчки антифашисти Хаџијанев е стрелан во знак на одмазда за убиството на еден германски генерал од страна на грчките сили на отпорот. Има силна симболика во фактот што македонскиот патриот-антифашист  Хаџијанев бил ликвидиран случајно токму на 1 мај, на меѓународниот Ден на трудот, посветен на борбата за зачувување и унапредување на правата на работниците: тој бил борец не само за националната, туку и за социјалната слобода и социјалните права на македонскиот народ во Воденско, во Егејска Македонија, денес во Грција. Во дваесеттите и 30-тите години од минатиот век Трифун Хаџи Јанев како синдикален функционер бил организатор и водач на повеќе работнички штрајкови во Воден. Денешната 82-ра годишнина од неговата смрт е соодветен повод за чествување и навраќање на животот и револуционерната дејност на овој македонски патриот и борец за слободата и идентитетот на македонскиот народ во Егејскиот дел на Македонија, денес во Грција.

Шатев: Солунските атентатори се највишата пројава на човечкиот индивидуализам, што ги крои судбината и цврстината на наредните македонски поколенија!

Под мотото „Чествување за бесмртните“ Општина Велес денеска ја одбележа 123 годишнината од Солунските атентати и саможртвата на гемиџиите за Македонија. Со серијата бомбашки напади, изведени од 28 април до 1 мај 1903 година во Солун, младите интелектуалци, повеќемината велешани, сакаа да ѝ го свртат вниманието на Европа кон Македонија, поробена од Турците. Павел Шатев, единствениот преживеан од сите нив, во своите „Спомени“ ќе запише: „Таму, во урнатините на македонската столица Солун, Гемиџиите сакаа да ги збришат и своето месо и своите имиња, оставајќи ги да живеат над нивните останки македонскиот дух за слобода и благосостојба и копнежите за светли дни… Солунските атентатори се највишата пројава на човечкиот индивидуализам, којшто ја крои судбината, но и цврстината на наредните македонски поколенија“.

„Географијата на економското, животното и политичкото незадоволство“ создава голем отпор кон проширувањето на ЕУ и е закана за нејзиното постоење!

ЕУ се обидува да го унапреди проширувањето како „геополитички императив“, мотивирана главно од желбата да ја прими Украина во своите редови по секоја цена и затоа му дава на проширувањето третман на „геополитичка неопходност“. Но ЕУ се соочува со длабок внатрешен отпор кон проширувањето, поттикнат од „географијата на незадоволство“ во постојните земји-членки. Експертите истакнуваат дека европските региони, што доживуваат долгорочен индустриски пад, висока невработеност, низок квалитет на јавните услуги и на здравството и јавниот транспорт, се главните носители на евроскептицизмот и противници на европската интеграција. Тие европски региони искажуваат негативно расположение против „далечните елити во Брисел“, но и и против приемот на нови држави во ЕУ. Според експертите, „географијата на незадоволство“ многу ги отежнува плановите за проширувањето на ЕУ со Украина, Молдавија и од Западниот Балкан, меѓу кои и Македонија. Taa „географија на економско незадоволство“ веќе се претвора и во масовна „географија на животно и политичко незадоволство“ низ целата Европска унија и европскиот континент.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top