Колумни

Статијата „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ на Анри Барбис од 1.9.1926 – дел од неговиот француски „Манифест на македонизмот“ (1)

„Навистина овде станува збор за една нација. Нација која има свој оригинален етнички карактер, свои традиции, свои стремежи, своја единствена и специфична личност. … Оваа нација, на самата почва на која се развила и опстојувала, каде што историјата ја засадила, со која е поврзана преку своите корени и својата култура, се третира како збир на робови и злосторници.“ – напиша славниот француски писател Анри Барбис во својата прочуена статија со наслов „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ („La question macédonienne est-elle si complexe que cela?“), која е објавена во списанието „Балканска федерација“ на денешен ден, на 1 септември 1926 година. Барбис, еден од најблескавите француски и европски интелектуалци  меѓу двете светски војни, уште пред 100 години во својата статија пишува експлицитно за Македонците како посебна нација, а не како дел од друга балканска нација.

6 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

Во споменатата статија Барбис нагласил дека македонското население историски било вкоренето во Македонија, но му биле одземени основните национални права. Денес Бугарите и Грците со фалсификати тврдат дека Македонците се „народ без историски корени“, а Барбис пред еден век јасно го кажал сосема обратното. Анри Барбис, големиот пријател на македонскиот народ, е роден на 17 мај 1873 година во Париз, а починал на 30 август 1935 година во Москва. Оваа колумна е потсетување, но и чествување на неговата личност и промакедонско дело, кое одекнало силно во неговото време во срцето на интелектуална и политичка Европа и во Балканот.

Францускиот писател уште пред 100 години говори за идентификациската одредница „македонски“, поврзано со Македонците како народ

„Оган“ во превод на македонски јазик, антивоен и автобиографски роман, настанат врз основа на дневникот што го водел војникот Анри Барбис додека бил на фронтот во 1915 година

Славниот француски писател Барбис бил добитник на највисоката француска книжевна награда „Гонкур“ (Prix Goncourt) во 1916 година. Оваа престижна награда ја добива за неговиот култен антивоен роман „Оган“ (француски: Le Feu). Во своето време тој ширум Европа уживал слава и имал статус на врвен француски и европски интелектуалец- бранител на правата на сите угнетени народи. Неговиот ангажман бил можеби најголем за правата на Македонците. Барбис говори уште пред еден век за македонски народ, ја користи идентификациската одредница „македонски“, говори и се бори за Македонија. А денес идентификациската одредница „македонски“ си ја присвојуваат Грците како да е „нивна“, благодарејќи на „Преспанскиот договор. Денес, пак, Бугарите се обидуваат целосно да го задушат Македонското прашање, претставувајќи ги Македонците и македонскиот јазик како Бугари и бугарски јазик.

Во својата статија „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ Барбис ја опишува Македонија како жртва на империјализмот, нагласувајќи во неа: „Соседните држави со својот империјализам една по друга ја сметаа Македонија како свој плен.“ Натаму тој развива слика за Македонија, која, според него, веќе не е само провинција, туку простор претворен во колонија, изложен на освојувања, протерувања и поделби. „Одамна Македонија престана да биде колонија, таа веќе стана колонија, во која беснеат инвазии и изгнанства, тоа е грабеж.“ – нагласува францускиот писател.

Навраќајќи се на последиците од трагичното распарчување на територијата на етнојазична Македонија и на живото ткиво на македонскиот народ, потоа во „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ Барбис истакнува дека Македонија е плен и оти нејзиниот „голем, осакатен организам“ ги чувствува последиците и од меѓусебните империјалистички спорови на другите. На крајот од овој пасус тој експлицитно зборува за „тројната распарченост на Македонија“.

Опишувајќи ја тогашната судбина на македонскиот народ, Барбис продолжува дека тој е без помош од светот и е жртва на сили, што владеат со него и што го задушуваат, спротивно на принципите на правото и правичноста и на слободата на народите самите да располагаат со својата судбина. „Тој народ е скршен, распрснат, заробеник на закони што му се туѓи, без помош пред лицето на светот, жртва е на силите што владеат со него и што го задушуваат, на силите, кои ги презираат принципите на правото и правичноста, кои ги презираат слободата на народите самите да располагаат со себе, кои ги презираат сите суштински интереси и длабоките барања на едно живо општество.“ – напомнува Барбис.

Жестоките реакции на францускиот писател против теророт врз недолжното македонско  население во Пиринскиот дел на Македонија, денес во Бугарија, кој го вршеле ванчомихајловистите

Во својата статија за Македонското прашање од 1 септември 1926 година францускиот писател пишува со исклучителна симпатија за македонскиот народ. „Со наклонетост, со почит, ги насочувам своите мисли кон ова мноштво жртви. Жешката симпатија, што ја чувствувам за целото македонско население, е вистинскиот и единствен мотив за сè што го кажав и што се обидов да направам во врска со нив.“ – посочува Барбис. На крајот од статијата францускиот писател ги отфрла како несоодветни решенијата, што би значеле или создавање независна македонска држава, или присоединување цела Македонија кон една од балканските држави. Наместо тоа, тој повторно ја застапува идејата за слободна федерација на сите балкански народи, односно за Македонија во состав на една „братска балканска федерација“.

Не само како француски писател и интелектуалец, туку и како општественик, Барбис се залагал силно за заштита на македонското население од тероризирање. Бил претседател на Комитетот за одбрана на жртвите од белиот терор на Балканот, со седиште во Париз. Учествувал во анкетата за теророт од ванчомихајловистите врз недолжното македонско население  и заедно со други интелектуалци испратил протестна телеграма до бугарската влада  во 1925. Во својата книга „Џелатите. Во Балканот: бел терор (еден ужасен политички процес“), објавен во 1926 година во Париз, го осудил теророт на бугарската влада на Александар Цанков во Пиринскиот дел на Македонија.

Силната критика на Барбис и кон политиките на негирањето на македонскиот идентитет особено во Егејскиот дел на Македонија, денес во Грција

Барбис бил поврзан и имал контакти со левичарски кругови околу списанието „Балканска федерација“, каде што често се застапувало правото на самоопределување на народите на Балканот. Во тие кругови македонското прашање се претставувало како нерешено национално прашање. Ставовите на Анри Барбис се реакција на асимилаторските политики: неговите текстови содржат силна критика кон политиките на негирањето на македонскиот идентитет, особено и во Егејскиот дел на Македонија. Тој сметал дека е неправедно народ со свој македонски јазик, локална култура и историски континуитет да нема право на сопствено име и национално признавање.

Историското значење на неговите ставови е исклучително, бидејќи се изнесени од познат западноевропски интелектуалец, но и со оглед на тоа што се изнесени многу пред официјалната кодификација на македонскиот литературен јазик во 1945 година. Ставовите на Барбис претставуваат пример и потврда на фактот дека во западноевропската интелектуална јавност постоеле автори што ги признавале Македонците како посебен народ. Посебно е за издвојување и неговиот „Манифест кон интелектуалците“, познат есеј и политички повик од  1927 година, со кој ги повикува писателите, уметниците и мислителите активно да се вклучат во општествените промени и да се борат за праведност.

Гробот на Анри Барбис на гробиштата Пер Лашез во Париз, Франција

Интелектуалната борба среде Франција и Европа на Барбис за вистината за Македонија, за самобитноста на македонскиот народ, македонскиот идентитет, јазик, култура и историја

Во оваа смисла, имајќи ја предвид борбата за праведно решавање на македонското прашање и за признавање на етничката оригиналност и самобитност на македонскиот народ, јазик и идентитет, „Манифестот кон интелектуалците на “ на Анри Барбис е и денес повик за праведност и кон македонскиот народ. Но, овој манифест на францускиот писател заедно со неговата статија „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“, како и неговото севкупно дело претставуваат веќе цел еден век, поправо, и своевиден француски „Манифест на македонизмот“, во прилог на вистината за Македонија, за самобитноста на македонскиот народ, македонскиот идентитет, јазик, култура и историја.

 Тој француски „Манифест на македонизмот“ на Анри Барбис силно зрачи веќе сто години во Франција и пошироко среде интелектуална, но и политичка Европа како жестока негација на апсурдните бугарски, грчки и сечии други обиди за негирања на  македонскиот идентитет и јазик, на етничката и идентитетската засебност на Македонците во Балканот, Европа и светот.

(продолжува)

(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена објективна политиколошко-историска анализа, кои немаат никаква поврзаност со ниедна политичка партија во Република Македонија, ниту се став на редакцијата на „Експрес“)

Поврзани теми:

топ|Македонија|француски писател Анри Барбис поборник за вистината за Македонија и македонскиот народ|македонски народ идентитет и јазик|„Француски манифест на македонизмот“

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Колумни

За Лант е „глупаво прогласувањето на македонскиот како бугарски јазик“ – дали Костадинов го стори тоа како кандидат за претседател на Бугарија?!

„Бугарските научници, кои тврдат дека концептот на македонскиот јазик бил непознат пред Втората светска војна, или кои продолжуваат да тврдат дека македонскиот јазик не постои, изгледаат не само нечесно, туку и смешно и глупаво! Грчките  научници, кои изнесуваат слични тврдења, покажуваат арогантно незнаење за своите словенски соседи!“ – има констатирано авторот на „Граматиката на македонскиот книжевен јазик“ американскиот славист Хорас Лант во научна статија во 1984 година реагирајќи на постојаните негирање на постоењето и самобитноста на македонскиот јазик. Лант е роден на 12 септември 1918, а починал на 11 август 2010 година. Навршувањето на 108-та годишнина од раѓањето на овој светски признат лингвист е повод да се осврнеме од гледна точка на неговите македонистички истражувања на политичкиот театар, кој го приреди во бугарскиот парламент Костадин Костадинов, лидерот на бугарската ултрадесничарска и националистичка партија „Преродба“. Како пратеник Костадинов поднесе иницијатива македонскиот јазик да биде прогласен и да биде третиран како бугарски јазик. Кажаното од Лант важи денес во целосна мера и за Костадинов: нечесна е и смешна и глупава оваа негова иницијатива за јазикот, кој сиот научен свет го познава и го признава како македонски јазик – идентитетски столб на македонскиот народ.

Писмо од Егејска Македонија од 10.9.1862 против денешните грчки негирања: „Нашите луѓе во Ениџе Вардар го знаат нашиот мачедонски език!“ (2)

„Ќе ти пишувам почесто, ама не знам по бугарски, нашите луѓе овде не знаат бугарски. Нашите луѓе во Ениџе Вардар го знаат нашиот мачедонски език!““  – пишува во писмо, кој го испратил Македонец од Ениџе Вардар, од Егејска Македонија, на 10 септември 1862 година. Јазикот на Македонците во Егејскиот, или Беломорскиот дел на Македонија, не бил бугарскиот, туку македонскиот, или како што стои во оригиналот „мачедонски език“. Ова е многу убедлив доказ и изворно сведоштво, што ги побива сите досегашни и најнови грчки негирања и фалсификати дека „никогаш се говорел македонски јазик на грчката територија“. Но, исто така, и многубројните научни аргументи и докази на врвни светски лингвисти за посебноста на македонскиот јазик и неговата застапеност на сите делови на некогашна етнојазична, неподелена Македонија, претставуваат научен бедем, пред кој се уриваат и стануваат бесмислени досегашните и најновите грчки и сечии други шовинистички негирања на постоењето на мајчиниот јазик на македонскиот народ, но и неговото прикажување како наводна „вештачка творба“, како „измислен јазик“.

Овчарани 2026 ги „разбуди“ духот на Метаксас и грчкиот шовинизам за „измислениот“ македонски јазик и Македонците како „ѓубриња на Балканот“! (1)

Грчката националистичка страница „Грција со висока дефиниција“ на општествената мрежа објави текст за „Контроверзното видео од Мелити“, односно од годинашниов фестивал на македонски ора и песни во Овчарани (на грчки: Мелити). По таа објава во изминативе 48 часа, на 9 и 10 септември, уследи силен бран од реакции на Грци со тешки навреди, пцости, омраза, омаловажувања и негаторски квалификации кон македонскиот народ и јазик, како и кон Република Македонија како држава Македонија.

Теророт врз Македонците во Грција и злогласниот закон на Метаксас од 7.9.1938 за забрана на македонскиот јазик!

На 7 септември 1938 година, диктаторскиот режим на Јоанис Метаксас во Грција го донесе Законот (Правен акт) 2366, со кој радикално се засили претходната забрана и целосно се криминализираше употребата на македонскиот јазик во Егејска Македонија — вклучително и во интимата на сопствениот дом и во кругот на семејството.

Македонистичкото дело на Мјечислав Малецки – бедем пред кој паѓаат сите негирања и фалсификати на македонскиот јазик и идентитет

Истражувањата на полскиот славист Мјечислав Малецки претставуваат непобитен научен доказ за автохтоноста и посебноста на македонскиот јазик. Наспроти повеќедецениските организирани политички напади и фалсификати, кои доаѓаат од одредени кругови, делото на овој светски признат лингвист уште во првата половина на XX век ја зацврсти позицијата на македонистиката на меѓународно ниво. Од една страна стојат произволните толкувања и веќе државна доктрина на негација и фалсификати од страна на Бугарската академија на науки и на официјална Софија во врска со „бугарските темели“ на македонскиот јазик, или за неговата „измисленост како јазик во 1944/1945 година“. Од друга страна стои научната вистина за овој најважен столб на македонскиот идентитет, која се потпира исклучиво врз лингвистички факти и домашни и меѓународни теренски истражувања, кои траат многу повеќе од еден век. Полскиот македонист Мјечислав Малецки починал на денешен ден, на 3 септември 1946 година. Ова е пригода за ново навраќање кон неговото македонистичко научно дело, кое е бедем, пред кој паѓаат сите негирања и фалсификати на македонскиот јазик и идентитет.

Коле Неделковски: Нашата мила татковина, посрбена, побугарена и погрчена, не се даде никому и си остана со македонска боја!

„Викот на бесмртниот Македонец Крсте Мисирков се разнесува дури сега над неговата мила татковина, веќе измачена од борбите и соперништвата на неколку народи, кои не штедеа ништо, за да ја имаат посрбена од едни, побугарена од други и погрчена од трети. Но таа не се даде на никого и си остана со својата боја македонска! Сега, подигната културно и економски, го подзема најдрагиот нејзин глас, го прегрнува најсветото име и со целата своја моќ го држи и го разнесува како светилник до најкрајните катчиња на својата ширина.“ – му напишал македонскиот револуционерен поет Коле Неделковски на 18 мај 1940 година на д-р Сергеј Мисирков, синот на Крсте Мисирков, кој тогаш живее и работи во градот Елена, Бугарија. Ова писмо Неделковски му го пратил на Сергеј во името на Македонскиот литературен кружок, како негов член, откако ја открил во Народната библиотека во Софија заборавената книга на Крсте Петков Мисирков „За македонцките работи“. Коле Неделковски е еден од најреволуционерните поети во македонската книжевност. Починат е на денешен ден, на 2 септември 1941 година во инцидент со бугарската полиција во околности, сѐ уште неразјаснети до крај: скокајќи сам од прозорецот на зградата каде што живеел, или можеби бил фрлен долу.

Европска комисија: Остануваат правилата за влез и излез во Шенген за превозниците од Западен Балкан

Од Европската комисија информираа дека остануваат правилата за влез и излез на транспортерите од Западан Балкан во Шенген зоната, односно тие може да престојуваат 90 дена во рок од 180 денови.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top