Колумни

Технологијата ќе го убие фудбалот – Пишува Роберт Димитриевски

Возбудувањата треба да ги креираат актерите на теренот, а не луѓето во ВАР-собата, како на мечот меѓу Португалија и Хрватска

5 минути за читање

Офсајд било зошто ВАР-собата добила звучен сигнал од чипот во топката дека по нафрлувањето во противничкиот шеснаесетник од Перишиќ таа ја „цивнала“ косата на Матановиќ пред да стигне, преку очигледното одбивање од главата на Веинга, до Пашалиќ, од него до Гвардиол, за тој на крајот да ја смести во мрежата на Португалија?! И тоа во финишот од судиското надополнување на времето за 2:2 на дуелот во Торонто од 1/16-финалето на Светското фудбалско првенство во САД, Мексико и Канада! И наместо продолженија, ВАР по четврти пат (!) стапува на сцена и го поништува голот на „коцкестите“, совладувајќи ги со 4:1 во одлуките, од кои три непризнати погодоци на Хрватите, плус еден досуден пенал за Португалија по реакција токму од луѓето во собата со телевизорите и еден поништен гол на Роналдо!

Ма, немој да ме ј…ш бре, што би рекол легендарниот Кили. Што е многу, многу е. Наместо да се зборува за драмата на теренот, за доминацијата на Португалците во првото полувреме и на Хрватите во второто, за „гинењето“ на „дедо“ Модриќ на тревникот цели 119 минути, за погодената пречка од Леао и на дирекот од Ковачиќ, за бравурозните интервенции на Кошта, денеска сите зборуваат за ВАР. И за комичното признание за најдобар играч на мечот за Роналдо, кој покрај реализираниот пенал имал 25 контакти со топката, од кои 24 повратни додавања до соиграчите и „дури“ една пипната топка во шеснаесетникот и цел еден дуел?!

Но, Кристијано не е тема на муабетот (а можеби треба да биде), туку субјективноста во проценките што директно влијаат врз резултатот на меч што се игра еднаш во најмалку четири години, колку што е паузата меѓу два мундијала. Што ако Матановиќ беше ќелав, дали и тогаш ќе беше поништен голот за продолженија на тимот на Далиќ? Колку интензитет имаше во влечењето од Влашиќ врз Веинга што судијата Еспен Ескас од Норвешка не го констатира пред ВАР да му сугерира?

ФИФА ја воведе видео асистенцијата на судиите, позната како ВАР, за да се отстранат сите дилеми околу регуларноста на одредени ситуации. Намерата безбели не била за, под плаштот на регуларноста, одново човечкиот фактор со субјективна (пр)оценка да пресуди. Арно ама, на тековното СП се случува токму тоа. Како на пример да се протолкува „слепилото“ и на ВАР, и на судијката Пенсо од САД, кои на мечот меѓу Германија и Еквадор од групната фаза „не ги видоа“ високо кренатата нога од Павловиќ и ударот со копачката во главата на Вите непосредно пред топката да стигне до стрелецот на голот Зане?

Аман веќе и со непризнавањето голови поради недозволена позиција во која се нашло нечие рамо, колк или машкост пред најблискиот противнички играч. Фудбалот се вика така поради удирањето на топката со стапало, па по секоја логика би требало да се гледа дали е најистурено нечие стапало, а не да се вади шублер за во нанометри да се пресмета дали некој бил во офсајд или не.

Како што тргнало, најважната споредна работа на светот сè повеќе прераснува во видеоигра и во правничко толкување на правила и регулативи. (Пре)честите прекини од по неколку минути заради прегледување видео снимка не само што ја „сецкаат“ играта и му помагаат да здивне на тој што се брани, наместо да го фаворизираат тој што напаѓа, туку и внесуваат дополнителна нервоза и го одвлекуваат вниманието од примарната цел – да се надигра ривалот на теренот.

Основната идеја на најпопуларниот спорт на планетата мора да биде да се даде гол повеќе од противникот, а не до бесвест да се проверуваат спорни ситуации што никој жив ни на теренот ни на трибините не ги забележал во прв момент. Уште погротескно, а всушност трагично, е кога ќе се прекине играта неколку минути по наводната спорна ситуација, откога во меѓувреме ќе падне и гол.

Модриќ е во право кога вели дека ВАР треба да реагира само кога ситуацијата е 200 проценти јасна, а не и кога слученото е во т.н. сива зона, кога може да се толкува и вака, и така. Уште повеќе во право е Венгер со предлогот офсајд да се суди само ако фудбалерот што напаѓа со сите делови од своето тело е пред последниот играч во одбраната на противникот. А не како сега, да се проценува дали одбранбениот играч што ја закачил топката пред таа да стигне до тој што напаѓа во недозволена положба имал намера да ја удри или не, за да се активира правилото за „ресет“ и да не се суди офсајд?! Кој може, на пример, да влезе во мислите на Веинга и да пресуди дали тој (не)намерно ја проследи топката со глава до Пашалиќ, под претпоставка Матановиќ да не ја чепнал претходно?

Возбудувањата треба да ги креираат актерите на теренот, а не луѓето во ВАР-собата. Никој не плаќа солени суми за влезници за по натпреварот да зборува за нив, туку за мајсториите на фудбалерите, за тренерските тактики и стратегии или за дуелите меѓу навивачите на трибините.

 

 

Поврзани теми:

Роберт Димитриевски|фудбал|ВАР|светско првенство|избор|колумна

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Колумни

Лант, водечкиот светски македонист и автор на македонската граматика од 1952, ја „бетонира“ вистината за самобитноста на македонскиот јазик и народ!

Уште пред седум децении американскиот македонист Хорас Лант целосно ги поби сите негаторски тези дека некој го „измислил македонскиот јазик во 1944/1945 година“ по своја „милост“, како што „трубат“ Бугарите денес низ Европа. Во текот на својот научен престој во Македонија и врз основа на систематската анализа на фонологијата, морфологијата и синтаксата на македонскиот јазик Лант потоа ја пишува својата знаменита „Граматика на македонскиот книжевен јазик („A Grammar of the Macedonian Literary Language“), која е објавена во Скопје во 1952 година. Ова дело претставува прва целосна научна граматика на современиот македонски литературен јазик, напишана според западни лингвистички стандарди и наменета за меѓународната научна јавност. Оваа граматика го разгоре гневот на бугарските националисти, кои го сметаа македонскиот јазик како „западен дијалект на бугарскиот јазик“. Лант почина на 11 август 2010 година. Денешното навршување на 16-тата годишнина од неговата смрт е соодветна пригода за должно осврнување кон неговото македонистичко дело, кое е од исклучително значење за македонскиот народ.

Народниот херој Михајло Апостолски, генералот, кој се бореше со оружје и наука против бугарскиот окупатор и великобугарскиот шовинизам кон Македонија

„Срцевината на бугарската политика се барањето Македонија да се присоедини со Бугарија и непризнавањето на македонската нација. Таа теорија со таканаречени ‘научни методи’ денес ја разработуваат бугарските историчари. Тие се обидуваат да докажат дека Македонија е Бугарија, односно дека Македонците се Бугари. Тоа е смешно. Тоа не е историја! Како може некому му да се промени нацијата со политикантски декрет? Националното чувство не може да се промени.“ – нагласи генералот Михајло Апостолски во интервју дадено за белградскиот часопис „Дуга“ број 261 од 25 февруари 1984 година. Тоа е народниот херој, човекот што командуваше во Втората светска војна со Главниот штаб на народноослободителната војска на Македонија и првиот претседател на Македонската академија на науки и уметности. Изворните сведоштва и забелешки на Апостолски за бугарската окупација и историските манипулации на Бугарија, оставени во неговите дела, интервјуа и историски документи, се од првокласно значење за политичката и и севкупна национална историја на македонскиот народ. Денес, на 7 август 2026 година се навршуваат 39 години од неговата смрт и ова е пригода за повторно сеќавање за животот и делото на Михајло Апостолски, една од клучните личности на генерацијата, која со оружје ја извојува слободата и ја втемели државноста на македонскиот народ, а со перо и наука ја ширеше и ја бранеше македонската национална и јазична самобитност ширум Европа и светот.

Ватрослав Јагиќ, светскиот афирматор на посебноста на македонскиот народ, идентитет и јазик, наспроти сите оспорувања на неговото постоење!

На денешен ден, на 5 август 1923 година починал хрватскиот јазичар Ватрослав Јагиќ, славист со огромно значење за македонскиот јазик и македонистиката. Тој има непроценливо, пионерско значење за македонскиот народ и јазик. Како еден од најголемите светски слависти во XIX и почетокот на XX век, тој со својот научен авторитет ги извлече македонскиот јазик и македонистиката од сенката на соседните пропаганди и ги  постави на рамноправно рамниште во светската наука. Јагиќ му даде на македонскиот јазик научен легитимитет на меѓународната сцена уште пред да биде кодификуван во 1944 / 1945 година. Од непроценливо значење е широката и голема меѓународна афирмација на македонскиот јазичен идентитет, која ја вршел со своите научни активности овој хрватски и европски јазичар. Иако дејствувал во време кога македонскиот јазик немал официјален статус, Јагиќ во своите научни студии јасно го издвојувал македонскиот јазичен и дијалектен простор како посебен и специфичен во рамките на јужнословенската јазична група. Улогата на Ватрослав Јагиќ во одбраната на македонскиот национален и етнојазичен идентитет била првенствено научна: дејствувајќи како силен штит против асимилаторските пропаганди на соседните балкански држави во XIX век. Во време кога македонскиот народ немал своја држава, ниту политичка моќ, Јагиќ го користел својот авторитет како водечки светски славист, за да ја докаже научната вистина за Македонија. И денес, 103 години по својата смрт, Јагиќ продолжува жестоко да ги негира сите негирања на македонскиот народ, идентитет и јазик, во прв ред „епохалните вистини“, кои ги пласираат Бугарската академија на науки и грчките „научници“ за „непостоењето“ на македонскиот јазик и на Македонците како народ.

Ѓорѓи Абаџиев, писателот на „светлосната згорнина“ на македонскиот народ: Секој треба да си го плати долгот кон татковината!

„Навлегуваше во неговиот ум јаснина како да излегол од хаосен мрак на светлосна згорнина… Другарите, кои загинаа, го исполнија својот долг. Треба и ние да го исполниме нашиот долг… Да се свртиме кон себеси, кон нашата положба… Вистинската смисла на човечкото живеење е во непрекинливата акција, во волјата на човекот да дејствува.“ – напиша големиот македонски писател Ѓорѓи Абаџиев во својот бележит историско-психолошки роман „Пустина“ за времето непосредно пред Илинденското востание, пролетта 1903, и за солунските атентатори — гемиџиите. Абаџиев ја вградува во него пораката дека секој на свој начин треба да си го плати долгот кон својата татковина. Вчера, на 2 август се навршија 63 години од неговата смрт. Овој знаменит македонски книжевен деец како да зрачи и денес со пораките од „Пустина“ дека македонскиот народ треба токму денес да се извиши кон „светлосна згорнина“ од „хаосниот мрак“ во кој го туркаат, оти треба „да се сврти кон себе и кон положбата, во која се наоѓа“, барајќи ја „смислата на своето постоење во непрекинливата акција, во својата волја да дејствува“.

Бугарија потпиша меѓународен „Бледски договор“ во 1947 и го раскина еднострано во 1949, а сега бара примена на Вториот протокол – неусвоен записник и промена на устав!

По преговорите на 30 и 31 јули 1947 година претседателот на Југославија Јосип Броз Тито и премиерот на Бугарија Георги Димитров потпишуваат на 1 август 1947 година меѓудржавен договор познат како „Бледски договор“. Тој има  исклучително значење за македонскиот народ, бидејќи е прво официјално државно признавање на македонскиот национален идентитет и јазик од страна на Бугарија. „Бледскиот договор“ меѓу двете држави има карактер на меѓународен договор и претставува меѓународно-правен пример, кој докажува дека историските  спорови меѓу двете земји веќе биле решени во согласност со Повелбата на Организацијата на Обединетите Нации. Но, на 1 октомври 1949 година бугарската влада еднострано го раскинала „Бледскиот договор“. Денес се случува парадокс и апсурд, обединето во едно. Бугарија се откажала, поради свои национални интереси, од еден меѓународен договор со тогашна Југославија, која ги претставувала во полна мера и Македонија и македонскиот народ народ со неговите национални интереси. А денес Бугарија бара од Македонија целосно да го спроведува Вториот протокол кон „Добрососедскиот договор“ – протокол кој претставува најобичен технички документ, односно записник, кој не е ниту усвоен во Собранието на Македонија, па затоа не содржи обврска за негово спроведување. Бугарија раскинала еднострано меѓународен договор, а денес инсистира на спроведување технички документ, кој нема врска со меѓународен договор, иако ЕУ му дала „европски печат“, вметнувајќи го во Преговарачката рамка со сите во него протнати обврски за промена на устав и за „Бугари во устав“, за промена на учебници, споменици, за целосна бугаризација на сѐ што е македонско! Од аспект на меѓународното право, „Бледскиот договор“ воопшто не е „прелиминарен“ договор без никакво значење, туку претставува правно – специфичен, историски и политички важен документ, формално потпишан од Јосип Броз Тито во име на Југославија, која ја застапуваше полноважно Македонија, и од Георги Димитров во име на Бугарија.

Мисирков е интелектуалниот архитект на македонизмот, а „За македонцките работи“ е светилник за македонскиот народ и платформа за неговото битисување (3)

Севкупното дело на Крсте Петков Мисирков е платформа на македонизмот, на македонството. Би се рекло, и повеќе: тоа дело, а особено „За македонцките работи“ е светилник на македонизмот и македонскиот народ

„За македонцките работи“ на Мисирков и денес моќен бедем против сите негирања и напади врз македонскиот идентитет, националната свест и јазикот (2)

Денес, на 26 јули 2026 година се навршуваат 100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков – еден од највеликите Македонци во сета национална, јазична и државно-политичка историја на македонскиот народ. Оваа годишнина е пригода за ново навраќање кон врутоците на неговата генијална мисла како набележување на сѐ она, што треба да го чиниме, заради нашиот опстој во сегашниве драматично разбранувани и геополитички вителни мигови во Балканот, Европа и во светот. Идеите и пораките на Мисирков, особено во неговата капитална политичко-јазична студија „За македонцките работи“, се животно важни патокази за претстојниот развој на македонската нација и на македонската држава во полза на сите нејзини граѓани.

Повикот на Мисирков за безгранична љубов кон Македонија и постојано работење за нејзините интереси – најсилно оружје за зачувување на македонскиот идентитет и јазик (1)

Денес, на 26 јули 2026 година се навршуваат 100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков – еден од највеликите Македонци во сета национална, јазична и државно-политичка историја на македонскиот народ. Оваа годишнина е пригода за ново навраќање кон врутоците на неговата генијална мисла како набележување на сѐ она, што треба да го чиниме како народ, заради нашиот опстој во сегашниве геополитички вителни и драматично разбранувани мигови во Балканот, Европа и во светот. Идеите и пораките на Мисирков, особено во неговата капитална политичко-јазична студија „За македонцките работи“, се животно важни патокази за опстојот и идниот развој на македонската нација и на македонската држава во полза на сите нејзини граѓани.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top