Пишува: Свето Тоевски:
Љубовта кон Македонија сеприсутна во поезијата на Ацо Шопов
Според Науме Радически, Шопов во својата поезија постојано повикува на „завет кон татковината и слободата како многу поголеми од сопствениот живот“. „Татковината е постојано присутна во секоја творечка фаза на поезијата на Шопов, од првото споменување на Македонија во збирката ‘Песна на црната жена’(1976), до последната аманетна книга ‘На врвот’.“ – – истакнуваат во својот научен труд „Каде е Македонија во поезијата на Ацо Шопов“ д-р Весна Мојсова-Чепишевска, професорка во Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, и Иван Антоновски, асистент на истиот факултет и поет и книжевен критичар.
„Млад сум, а душата ми е остарена од љубовта моја неостварена, љубовта Mакедонија!“ – ќе напише Шопов во воведната песна „Оздравување на болниот“ од стихозбирката „Дрво на ридот“ (1980), објавена две години пред неговата смрт. „Последните напишани песни, неретко се и аманети на поетите. Затоа, кога го чествуваме Ацо Шопов силно ја чувствуваме потребата да го исчитаме и да го протолкуваме неговиот (поетски) аманет.“ – дополнуваат Мојсова-Чепишевска и Антоновски во својот труд. Во споменатата воведна песна од „Дрво на ридот“ Шопов гласно извикува: „Македонија е во светот, а светот во Македонија. / Твоите очи греат ко сонце / низ твојата песна уште недопеана. На долгите патишта на светот се отсликуваше ликот на Македонија, а ликот на светот се отсликуваше во Македонија.“
Шопов ѝ пристапува со извонредни поетски слики на Македонија како тема уште во песната „Езеро на животот“ од стихозбирката „Небиднина“ (1963). „…разнишана од бури и породилна агонија / галијата плови низ бурите, ту изчезнува меѓу брановите, ту изронува од нив / со име Македонија.“ – истакнува Шопов во „Езеро на животот“. Песните на Шопов се поезија на македонската судба и опстојба, но и многу повеќе: негови поетски посланија на оптимизмот. Во „Езеро на животот“ Шопов пее за „галијата Македонија“, која иако е „разнишана од бурите“, сепак, успева да се одржува на разбрануваните води на историските премрежија.
Шопов маестрално ја „читаше“ и поетски ја толкуваше „македонската книга на животот“ цели 38 години
„За мене зборот небиднина ја изразува сета судба на нашиот народ: неговите вековни борби и страдања, стремежи и неостварени идеали, љубови и патила.“ – има кажано великиот мајстор на македонската поетска реч Ацо Шопов во 1976 година, осврнувајќи се на мотивите на неговата песна „Небиднина“ и истоимената поетска збирка, објавена во 1963 година. Истата година Шопов ќе дообјасни: „Со ‘Небиднина’ и песната ‘Гледач во пепелта’ (1970) започнува нова фаза во мојот поетски развој, во која се прави обид да се прочита ‘книгата на животот.” Но, Ацо Шопов 38 години поправо не само што обидувал, туку и успевал маестрално да ја прочита „македонската книга на животот“ на својот народ, оставајќи по својата смрт поетско творештво од 12 стихозбирки на македонски јазик со трајни, вонвременски поетски пораки. Тие пораки носат печат и на своевидна македонска филозофија на отпор, на повик на бунт и борба против небиднината. Шопов е автор на првата стихозбирка на македонски јазик „Песни“, објавена на македонски јазик уште во 1944 година.
Саведра: Шопов отвори нови хоризонти на јазикот на македонскиот народ, кому толку долго му беше оспорувано правото да ги одразува своите чувства и мисли
„Во ‘Песни“ се наоѓаше драгоцен материјал што му отвараше нови хоризонти на поетскиот и литературен израз, пишуван со кирилица, на македонски јазик.” – забележала мексиканската поетеса Аурора Марија Саведра четириесеттина години по објавувањето на збирката, во предговорот на изборот „Гледач во пепелта“, објавена во 1987 година на шпански јазик во Мексико. „Со ‘Песни’ дотогаш кревкиот јазик на Македонците ﹣ на народот кому толку долго му беше оспорувано правото да ги одразува своите чувства и мисли, на народот чијашто пишувана литература беше ограничена во својот развој, поради многубројните странски натрапништва ﹣почна да се воздигнува и да го стекнува својот самоопределувачки профил. Служејќи се со говорот на своите предци, Ацо Шопов многу рано научи да чита во пепелта.“ – напишала Саведра во тој свој преговор.
Шопов: „Во Македонија се збиднуваат и се прекршуваат сите дилеми на светот, а светот е бремен од проблемите на Македонија“
Во 1969 година на „Змаевите детски игри“ во Нови Сад, Шопов ќе нагласи: „Доаѓам од југ, од Македонија, земја на стари паметници на културата, на црното сонце на игото и долготрајниот јарем, каде што крстот на судбината е полесен од пепелта на минатото, каде што мртвите не можат да умрат додека трае песната на живите, каде што на живите не им тежат гробовите на мртвите, туку песните што ги пеат, каде што водата извира од срцата на фреските и, заплискана од сонцето без исток и запад, повторно се влева во истите тие фрески како скаменет вез на ѕидовите на постоењето и неизбежноста. Една мисла повторно ме возбудува: колку разновидност, богатства, длабочини, колку патишта и различни судбини на една мала грутка земја, која ја чувствуваме како наша татковина, како сиот свет во мало да застанал на неа, со пркос кон себеси и кон другите“.
Во песната „Долгото доаѓање на огнот“ Ацо Шопов пишува: „Ни мртвите се мртви ни живите живи. / Крстот им беше лесен, пепелта не им е лесна. / Мртвите ќе умрат тогаш кога и нивната песна. / Не им е тежок гробот мртвите кајшто лежат. / Песните што ги пеат на живите им тежат / И тогаш силно почувствував дека во Македонија / се збиднуваат и се прекршуваат сите дилеми на светот, / а светот е бремен од проблемите на Македонија.“
Ацо Шопов (Штип, 20 декември 1923 – Скопје, 20 април 1982) уште како гимназијалец во 1940 година станал член на СКОЈ, а во 1943 година се вклучил во антифашистичката борба, во редовите на Третата македонска ударна бригада. Во истата бригада била и неговата љубена, Вера Јоциќ, која загинала на 22 мај 1944 година. На неа Шопов ѝ ја посветил прочуената песна „Очи“.
Тој бил претседател на Друштвото на писателите на Македонија (ДПМ) и негов член од основањето во 1947 година, прв претседател на Советот на фестивалот „Струшки вечери на поезијата“ (1962 година) и член на Македонската академија на науки и уметности од нејзиното основање (1967). Ацо Шопов бил амбасадор на СФРЈ во Сенегал (1971-1975).