Пишува: Свето Тоевски
Еден од пионерите на радиотерапијата и борбата против ракот
Анастас Коцарев завршил основно образование завршил во Охрид, а средно образование во Солунската гимназија во 1908 година. Познавачите велат дека семејната трагедија, односно смртта на неговата мајка (почината од рак), како и на двете сестри, кои починале млади, ќе бидат причина младиот Анастас да одлучи да студира медицина. Неговиот татко, кој бил познат банкар, за да ги плати трошоците за студиите на својот син, продал дел од семејниот имот бидејќи Анастас студирал на Медицинскиот факултет во Женева. Анастас работел како асистент на универзитетската клиника, каде што и докторирал. Од 1917 до 1919 година работел и како лекар и приватен доцент по онкологија на истиот факултет. Тој бил целосно посветен на науката и македонското прашање. Анастас воспоставил широки контакти, кои ги користи не само за неговите медицински истражувања, туку и за македонската кауза. Од 1921 до 1931 година д-р Коцарев има издадено голем број публикации за својата истражувачка работа. За својата истражувачка работа добил награда од Медицинската академија во Париз.
Претседател на женевското друштво „Македонија“
Коцарев и покрај тоа што успеал да се пробие во европските и светските медицински кругови, никогаш не ја заборавил својата татковина Македонија и ѝ останал приврзан. Во 1915 година го обновил академското друштво „Македонија“. Во текот на Првата светска војна, при Универзитетот во Женева студирале петнаесетина Македонци, кои станале јадро на споменатото друштво. Македонските студенти од Универзитетот во Цирих во 1915 година формирале политичко друштво „Македонија на Македонците“, а во 1916 година во Лозана било формирано политичкото друштво „Македонија – за одбрана на правата на Македонците“ Во Женева било формирано Политичкото друштво за независност на Македонија. До крајот на Првата светска војна во Швајцарија постоеле околу 25 македонски друштва, кои во времето на Версајската мировна конференција го формирале Главниот одбор на македонските друштва за одбрана на целоста и државната конституција на Македонија.
Во август 1918 година, д-р Александар Коцарев ги обединил македонските друштва од Цирих и Лозана во заедничкото Друштво на Македонците за независна Македонија. На 15 декември 1918 година тие го основале Главниот одбор на македонските друштва во Швајцарија или Генерален совет на македонските друштва во Швајцарија, со седиште во Лозана. Д-р Коцарев бил избран прво за потпретседател, а отоа и за претседател. Во овој период нивен печатен орган било списанието „Македонска независност“, преку кое светот се запознал со борбата и стремежот на македонскиот народ. Историчарот Љубе Лапе истакнува дека главен двигател на на овие друштва бил авторитетниот и напреден охриѓанец д-р Анастас Коцарев, приватен доцент на Женевскиот универзитет. Toj ја дал и идејата за здружување на овие политички друштва во единствена организација, наречена Генерален совет на македонските друштва во Швајцарија со седиште во Лозана, за да може со поголеми изгледи да се реализира стремежот на овие друштва за една слободна Македонија, нагласува овој македонски историчар.
Според Лапе, уште во самите имиња на друштвата се истакнува тукуречи и нивната основна цел и програма: политичкото друштво „Македонија на Македонците“ го носи на својот печат циришкото друштво; „Македонското друштво за независна Македонија“ ja огласува целта на женевското друштво, лозанското друштво „Вардар“ го повторува во својот печат популарното гесло на македонското национално ослободително движење: „Македонија на Македонците“; друго лозанско друштво во своето име ги носи програмата и целта изразени во зборовите: „Одбрана на правата на Македонците“.
Застапник за македонската државност и независност и државност
Во мај 1919 година Коцарев контактирал со со проф. Г.Д. Херонод од САД, кој го поддржал барањето на македонскиот народ за независност. Но, барањето на Главниот одбор да испрати тричлена комисија, која би ги застапувала интересите на македонскиот народ, било одбиено од преговарачите на Париската мировна конференција. Тоа не ги спречило д-р Коцарев и неговите соработници да продолжат да испраќаат телеграми и петиции, барајќи праведно решавање на македонското прашање. Во дописите до Париската конференција, Главниот одбор на македонските друштва во Швајцарија инсистирал на 14-те Вилсонови точки, во кои се предвидувало правото на самоопределување на секој, па и на македонскиот народ. Од сите упатени писмени акти особена важност има апелот, што бил испратен до целиот цивилизиран свет во јуни 1919 година, потпишан од претседателот д-р Коцарев и неговите соработници. Во него е нагласено дека Македонците имаат право на живот, а се истакнува и волјата на македонскиот народ за создавање независна македонска држава, според примерот на Швајцарија и под протекторат на една од незаинтересираните сили – САД.
Политичката активност на д-р Коцарев, иако била краткотрајна (1917-1919), сепак има големо значење за историјата на македонскиот народ. Особено е интересна неговата соработка со федералистичките кругови на југословенската младина, преку која настојувал да ја реализира идејата за балканска конфедерација, која ја гледал како средство за остварување на независноста и обединување на Македонија, има напишано д-р Владимир Картов во својата книга „Борбата на македонскиот народ за остварување на правото на самоопределување“ (1979). „Заложбата на д-р Коцарев против угнетувањето на малите народи, пристапот кон идејата за независна и слободна Македонија и заложбите за нејзина реализација, со право му го припишува епитетот на голем патриот, кој е сериозно загрижен за судбината на својата земја“, нагласува историчарот Љубен Лапе во својата научна студија „Политичката активност на д-р Анастас Коцарев“.
Д-р Анастас Коцарев, починал на 29 март 1931 година во Париз. Неговиот гроб денес се наоѓа на градските гробишта во париската општина Бонди, во Франција..
(Во изготвувањето на оваа колумна е користен и научниот труд „Осврт на животот и делото на Анастас Коцарев (1889-1931)“ на д-р Габриела Топузовска од Институтот за национална историја од Скопје, објавена во 2016 година).