Колумни

Подметнување пожар е тероризам. Точка – Пишува Роберт Димитриевски

Свесно и планирано потпалување не е ништо друго, туку терористички акт и така треба и мора да се класифицира и санкционира

За намерно предизвикување шумски пожар со штета од големи размери или во заштитена шума/национален парк, во Македонија е предвидена казна затвор од најмалку 8 години. За предизвикување два или повеќе шумски пожари, казната е најмалку 10 години затвор. 

За споредба, во Хрватска за намерно предизвикување пожар кој сериозно загрозува имот и животи, затворските казни според Казнениот закон се движат од шест месеци до 5 години. Доколку пожарот предизвика тешка телесна повреда или голема материјална штета, казната е од 1 до 10 години затвор. Ако има смртни последици за едно или повеќе лица, предвидена е затворска казна од 3 до 15 години. 

Значи, 10 години затвор во Македонија и 15 во Хрватска е максимумот што би добил пироман со умисла. Малку. Премалку.

Свесно, планирано, со намера потпалување не е ништо друго, туку акт на тероризам. И така треба и мора да се класифицира и санкционира.

Со намерното предизвикување пожар, посебно на отворен простор, на пример во шума, не само што директно се загрозува животот на луѓето и на животните, не само што се нанесува голема, често и непоправлива материјална штета, не само што се трошат големи ресурси во човечки кадар и во материјални средства за негова елиминација, туку директно се удира врз целиот државен систем и општество. Психолошкиот удар врз чувството на безбедност на граѓаните неретко е посилен од загубата што некој од нив ја претрпел притоа од материјална гледна точка.

Токму сеењето страв и несигурност е најочигледната „спојка“ меѓу палењето оган со лоши намери и тероризмот. И најдиректниот повик до законодавецот за израмнување на двете дела во однос на казните.

Малку е и тоа. Можеби треба да се размислува во насока на дополнително проширување на мерките за санкционирање на извршителите. На прво место е задолжителната конфискација на имотот заради (какво-такво) надоместување на нанесената штета. Второ, осудените да бидат обучени и принудени да учествуваат во гасење пожари под надзор за време на издржувањето на затворската казна. Трето, да бидат ангажирани во обновување на шумскиот фонд и на уништените или оштетени објекти.

Четврто, да бидат парично наградени граѓаните што ќе ги известат надлежните органи за подметнување пожар, како што стори жителката на Задар што била сведок, ја запамтила регистарската ознака на возилото и ѝ јавила на полицијата за четворицата пиромани, кои со брза акција беа фатени и признаа дека намерно запалиле оган на десетина локации околу градот. Конечно, потпалувачите да немаат право на намалување на казната или на помилување.

Ако тие не ја жалат заедницата, зошто таа би покажала милост кон нив? Ако може во Тајланд и во Молдавија извршители на кривични дела од областа на безбедноста во сообраќајот со смртни последици во рамките на издржувањето на казната да работат во мртовечница, зошто да не се соочат со последиците на своето злодело потпалувачите во Македонија? Како сторители на кривично-правен акт што по ништо не се разликува од терористичкото загрозување на уставниот поредок, ни случајно не заслужуваат само да дремат зад решетки и да јадат и пијат на сметка на тие на кои им го загорчиле животот со уништување за миг на сè што создавале цел живот. Дотолку повеќе ако притоа бил уништен шумски фонд за кој биле потребни децении за создавање и ширење или ако биле повредени или угинале животни.

Апокалиптичните сцени од Локва Рогозница и од околината на Омиш во Хрватска, но и згариштата низ македонските гори летово бараат заострување на санкциите кон (не)луѓето вмешани во тоа. Во хрватската јавност кулминира притисокот во таа насока, посебно поради загинатата млада жена од Босна и Херцеговина. Во Македонија, за среќа, нема жртви, но тоа не значи дека треба да биде помека кон пироманите. Со неспоредливо поскромни противпожарни капацитети, таа не може и не смее да си го дозволи луксузот да чека да ја снајде пеколот од јадранскиот брег, за дури потоа да реагира.

Најнови вести од: Колумни

Пренесувањето на моштите на Гоце Делчев и наводните на Самуил – огледало на бугарската политика кон Македонија, од добрососедство до историски ревизионизам!

Државната и политичката свест на Бугарија за 80 години се развиваше во негативна насока: од држава, која во 1946 година официјално ја признаваше македонската национална самобитност, идентитет, држава, јазик и историја, до држава-членка на ЕУ, која денес во 2026 година практикува историски ревизионизам кон Македонија, стремежи да ја „прекрои“ нејзината автентична национална историја. Но и стремежи за бугаризирање на македонскиот идентитет и јазик. Официјална Софија денес прибегнува кон вета и блокади на македонската евроинтеграција во обид да ги оствари своите асимилаторски цели и стремежи. Двата столба на македонскиот идентитет и државност се под опсада: Цар Самоил, како македонски државотворен столб на средновековието, и Гоце Делчев, како столб на современата државност и идентитет на македонскиот народ. Toa сe двете клучни точки, кои Софија упорно се обидува да ги бугаризира. Стратегијата не е насочена само кон одделни историски периоди, туку кон целосно растурање и поништување на континуитетот на македонскиот идентитет и државотворните стремежи и традиции на македонскиот народ од минатите векови до денес.

Бугарите „јуришаат“ на „Самуил, владетелот на бугарската држава“, но за врвни светски научници тој е „македонски цар“ на „македонска држава“! (3)

Продолжуваат и денес, на 7 октомври 2026 посети и поклонувања на Бугари пред саркофагот со „посмртните останки на нивниот највелики бугарски владетел Самуил “ во Софија. Продолжува со тоа и и градењето на националниот идентитет, средновековната бугарска државност и на историјата на Бугарите на сметка на македонскиот идентитет и историја, на македонската државност, чиј еден од темелните столбови е и Самуил. Тој е споменат нималку случајно и во државотворниот „Манифест од Првото заседание на АСНОМ до македонскиот народ“ од 2 август 1944 година.

Бугарија го „киднапира“ македонскиот цар Самоил, за да ги пополни „дупките“ во идентитетот на Бугарите и на својата средновековна државност!

Пропагандниот циркус на 3 октомври 2026 година кога македонската, европската и светската јавност гледаа во Софија масовни сцени со пренесувањето на „посмртните останки на бугарскиот цар Самоил во саканата татковина Бугарија“, на 6 октомври веќе задобива нови димензии: денешното поклонение пред наводните посмртни останки на средновековниот владетел претставува забрзување и кревање на највисоко рамниште на градењето на националниот идентитет и на историјата на Бугарите. Ова е длабоко и добро осмислена операција на идентитетски, историски и национален инженеринг, заснован врз масовно присвојување на идентитетски елементи на македонскиот народ и автентичната македонска историја. Градење преку крадење – од македонскиот за бугарскиот идентитет!

Остри реакции во Бугарија и Грција околу „спектаклот“ „Враќањето на бугарскиот цар Самуил во татковината“ (2)

Пропагандниот циркус „Враќањето на посмртните останки на бугарскиот цар Самуил во татковината Бугарија“, кој без никакво сомневање има за цел да го поттикне создавањето на „заедничката историја на Македонија со Бугарија“, односно бугаризирањето на автентичната македонска национална историја, наидува на негативни и критички реакции токму во Бугарија и Грција – двете држави, кои го приредуваат овој „спектакл“ и „лошососедско“ политичко поигрување со сѐ уште научно непотврдените мошти – дали и навистина му припаѓаат на инаку македонскиот цар Самуил.

Пропагандниот циркус „Враќање на моштите на бугарскиот цар Самуил“ на Радев, Каракачанов, Јотова – пренасочување на вниманието на јавноста (1)

На 23 дена до одржувањето на изборите за нов претседател на Бугарија бугарските политичари, предводени од сѐ помалку популарниот премиер Румен Радев, организираат пропаганден циркус „Враќање на коските на бугарскиот владетел Самоил во татковината“. Во бугарската јавност и меѓу тамошни експерти ова наидува на тешка иронија, остри критики и коментари дека е „уште една бугарска трагикомедија“, „операција заради одвлекување на вниманието на гневната јавност и населението од економските неуспеси на владата и Радев лично“, но и како „предизборна пропаганда“ и „претстава за јавноста“ во екот на предизборната кампања спроти изборите за нов шеф на бугарската држава, закажани за 25 октомври 2026 година. Во бугарската јавност и на тамошните општествени мрежи веќе кружат негативни и зајадливи коментари во стилот „бугарскиот народ гладува и нема пари за леб и да плаќа сметки, а власта прави циркуси со коски“, „народот сака да купи месо без коски, а тие нам ни нудат коски, кои се за во музеј“ и „покрај коските, кога ќе му го земете и духот на Самоил, кога ќе го донесете и него во Бугарија“?!

Заветот на Анте Поповски до Македонците да ги зачуваат Македонија и македонскиoт јазик и неговите пораки до Европа

„Јазикот на еден народ е негов златен штит, негова татковина и најголема духовна вредност. Пеев уверен дека она што го пеам на ниеден друг јазик не може да се испее освен на јазикот на големата судбина на Македонците. Тие, чија адреса е запишана во Библијата, кријат некоја тајна за иднината на светот: зашто тие се сеќавање на свеста, на вековите кои одминале. Оган – кој не згаснува.“ – има напишано за македонскиот јазик и народ великиот поет на македонската кауза Анте Поповски. Тој почина на денешен ден, на 1 октомври 2003 година. Оваа 23-та годишнина од неговата смрт е соодветен повод за ново навраќање кон творештвото на овој волшебник на македонската поетска реч и кон неговите вонвременски пораки, кои еднакво силно одекнуваат и денес

Мисирков: Македонците да имаат македонско гледиште, одделувајќи ги своите интереси од интересите на Бугарија – „лошиот демон за Македонија“!

„Бугарската надворешна политика е главниот извор на сите наши несреќи. Затоа не може и да се зборува за некакви арнотии од Бугарија за Македонија. … Македонци! Време е да се убедиме оти лошиот демон за Македонија не е никој друг освен Бугарија. Ете зошто треба час поскоро да си ги одделиме нашите интереси од бугарските..“ – нагласува авторот на „За македонцките работи“ Крсте Мисирков во својот реферат со наслов „Имат ли се нужда од македонцки национални научно-литературни другарства?“, кој го изнесува на денешен ден, на 28 септември 1903 година во Македонското научно-литературно другарство „Св. Климент“ во Санкт Петербург (тогаш Петроград). Тогаш идеологот на македонизмот Крсте Мисирков најдиректно ја формулирал идејата дека македонското прашање мора да има сопствен македонски глас. Истапувајќи на денешен ден пред 123 години како национален мислител од највисок ранг тој се залага Македонија да не биде предмет на туѓи политики, а Македонците сами да ја одредуваат сопствената национална и политичка позиција на Балканот – вонвременски завет и предупредување од исклучително значење во ова „евроинтеграциско време-невреме“ за македонскиот народ.

За Лант е „глупаво прогласувањето на македонскиот како бугарски јазик“ – дали Костадинов го стори тоа како кандидат за претседател на Бугарија?!

„Бугарските научници, кои тврдат дека концептот на македонскиот јазик бил непознат пред Втората светска војна, или кои продолжуваат да тврдат дека македонскиот јазик не постои, изгледаат не само нечесно, туку и смешно и глупаво! Грчките  научници, кои изнесуваат слични тврдења, покажуваат арогантно незнаење за своите словенски соседи!“ – има констатирано авторот на „Граматиката на македонскиот книжевен јазик“ американскиот славист Хорас Лант во научна статија во 1984 година реагирајќи на постојаните негирање на постоењето и самобитноста на македонскиот јазик. Лант е роден на 12 септември 1918, а починал на 11 август 2010 година. Навршувањето на 108-та годишнина од раѓањето на овој светски признат лингвист е повод да се осврнеме од гледна точка на неговите македонистички истражувања на политичкиот театар, кој го приреди во бугарскиот парламент Костадин Костадинов, лидерот на бугарската ултрадесничарска и националистичка партија „Преродба“. Како пратеник Костадинов поднесе иницијатива македонскиот јазик да биде прогласен и да биде третиран како бугарски јазик. Кажаното од Лант важи денес во целосна мера и за Костадинов: нечесна е и смешна и глупава оваа негова иницијатива за јазикот, кој сиот научен свет го познава и го признава како македонски јазик – идентитетски столб на македонскиот народ.

To top