Колумни

„Иде Дунав“ – Пишува Роберт Димитриевски

Во СДСМ се надеваат дека без промени во раководството по изборниот дебакл „и да погинат, колку толку може ќе се спасат“

Основен предуслов за да се надмине некој проблем е соочувањето со него, признавањето дека постои. Дури потоа се размислува како да се поправи штетата и да се преземе нешто за да се тргне напред.

Но, тоа, очигледно, не важи за СДСМ. Таму се убедени дека тие можеби не победиле на локалните избори, но ВМРО-ДПМНЕ загубил?!

Веднаш по потопот во првиот круг, во кој социјалдемократите освоија само три градоначалнички места наспроти 33 на владејачката партија, лидерот Венко Филипче излезе со прва проценка дека „овој резултат не е тој што го посакувавме, но, имајќи ги предвид околностите, не е лош“?! И беше во право. Ќе беше (по)лош ако победеа во две, една или во ниедна општина…

Во одреден број општини имале зголемување на бројот на гласовите во однос на лани и тоа било доказ за процесот на консолидација на партијата, процес кој барал време и ќе продолжел во наредниот период, ќе додаде тој. Поради тоа, немал намера да поднесе оставка.

„Среќни сме со резултатите. СДСМ води, односно очекува победа во Центар, Крива Паланка, Пробиштип, Чучер-Сандево, Кривогаштани, Богданци. Од тој аспект сме среќни“, ќе додаде потпретседателката Ана Чупеска.

Заеднички именител за нивната „среќа“ е дека ВМРО-ДПМНЕ загубил 130.000 гласови во однос на минатогодишпните парламентарни избори, а тие „само“ 27.000. Тоа, пак, значело дека само за 1,5 година се стопила довербата во стожерот на коалицијата „Твоја Македонија“, а тие се стабилизирале?!

„Шта реќи, а не заплакати?“. Според оваа логика, кога ќе се загуби во фудбал со 10:1, може да се смета за успех ако поразениот извел повеќе корнери, слободни удари и аути и помалку пати неговите фудбалери се нашле во офсајд?!

Тоа што по 20 години го загубија бастионот Струмица или тоа што кандидатката за градоначалник на Скопје, Каја Шукова, не само што нема да „трча“ втор круг, туку заврши четврта, нема врска. Не им верувај на своите очи, туку на Венкота, на Ана и на алхемичарите од „Бихаќка“, е пораката од таму.

В ред. Нема проблем. Уште подобро за политичките противници. Додека декласираните живеат во илузија дека се морални победници, вистинките победници можат мирно да спијат. Во догледно време политичкиот капитал стекнат на овие избори нема да им биде загрозен, освен ако самите не си пукаат во нога.

Партија што некогаш се претставуваше за државотворна, така треба и да се однесува. Да мисли не само за себе, туку и за државата. А на секоја држава, па и на македонската, ѝ треба силна опозиција како коректор на власта. За да не (се) дојде до остварување на политичкото начело дека власта корумпира, а апсолутната власт апсолутно корумпира.

Не толку одамна и ВМРО-ДПМНЕ доживеа дебакл – на локалните избори во 2017 година доби пет градоначалници, а СДСМ 57. Само еден месец подоцна избра нов лидер, Христијан Мицкоски, кој веќе на наредните избори за локалната самоуправа го победи „седесето“ со 42:16 во градоначалничката битка, за лани да го потврди тоа со уште поубедливи 58:18 во пратенички места на парламентарните избори.

Тоа е патот на сите политички организации што претендираат на власт во плуралните демократии каде и да е во светот. Признавање на неуспехот, понесување одговорност од раководството, кадровско освежување, консолидација на базата, нов пристап до гласачкото тело, поинаков вокабулар и со Господ напред до победа на некои идни изборни соочувања.

Арно ама, во СДСМ мислат дека ќе ја прејдат оваа формула и ќе измислат нова. Па, на девастирачкиот ефект од „Иде Дунав“ што им се случи одговораат со „мила душа, ризик јак, и да погинеш – колко-толко мож’ ќе се спасиш“…

Со среќа нека им е со тој памет. Во меѓувреме, ги поздрави Ѓунеш Билали:

 

 

 

 

 

Најнови вести од: Колумни

Францускиот „Манифест на македонизмот“ на Анри Барбис ја зрачи сто години вистината за самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик во Европа

 „Навистина станува збор за една нација. Нација која има свој оригинален етнички карактер, свои традиции, свои стремежи, своја единствена и специфична личност.  Овој народ, на самата почва каде што се развил и опстојувал… се третира како збир на робови и злосторници.“ – има напишано големиот француски писател Анри Барбис во својата прочуена статија „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ („La question macédonienne est-elle si complexe que cela?“), која е објавена во списанието „Балканска федерација“ на 1 ноември 1926 година. Во неа Барбис нагласил дека македонското население историски било вкоренето во Македонија, но му биле одземени основните национални права. Бугарите и Грците денес со фалсификати тврдат дека Македонците се „народ без историски корени“, а Барбис пред еден век јасно го кажал сосема обратното. Уште пред сто години тој зборува експлицитно за Македонците како посебна нација, а не како дел од друга балканска нација. Анри Барбис, големиот пријател на македонскиот народ, е роден на 17 мај 1873 година во Париз, а починал на 30 август 1935 година во Москва. Оваа статија е потсетување, но и чествување на неговата личност и промакедонско дело, кое одекнало силно во неговото време во срцето на интелектуална и политичка Европа и во Балканот. Но, делото на Барбис зрачи од пред еден век како своевиден француски „Манифест на македонизмот“ силно и денес во прилог на вистината за Македонија, за самобитноста на македонскиот народ, македонскиот идентитет, јазик, култура и историја.

Како некои Македонци говорат „маканглиски јазик“ и се откажуваат од духот на прадедовците и „единствената целосна татковина“!

Кога мало дете од 4 години – роден говорител на македонски јазик ќе каже „мало шипче“, наместо „мала овчичка“ (од англиски „sheep“ – овца), кога на родителите ќе им возврати со „уат?!“, наместо „што?!“, кога и зборовите за боите од англискиот јазик „грин“ („зелено“), „јелоу“ („жолто“) „ред“ („црвено“) ќе му излегуваат од устата попрво одошто соодветните македонски зборови  – примери што ги има чуено авторот на овие редови во говорната пракса во Македонија во последно време – тогаш на денешниов 5 мај, Денот на македонскиот јазик, најотворено и најискрено на себеси како македонски народ мора да си го поставиме прашањето: дали не само децата, туку и ние повозрасните започнуваме да говориме еден вид „маканглиски јазик“? А кога ќе го придодадеме кон претходните примери, кои ги има бездруго и многу повеќе, уште и фактот дека на детските родендени во Македонија многу повеќе се пее и се слуша „хепи брд ту ју, мај диар…“, одошто „среќен ти роденден, мое драго…), тогаш се отвора на овој празничен ден и второто длабоко вознемирувачко и алармантно прашање: кај ни оди нашиот мајчин македонски јазик, што се случува со него?!

Утврдувањето на македонската азбука на 3 мај 1945 – чин од немерливо значење за „бетонирањето“ на идентитетот и јазикот на македонскиот народ во светот

На денешен ден, на  3 мај 1945 година се случи еден од вајважните моменти во поновата политичко-национална и културно-јазична историја на македонскиот народ, со немерливо значење за затврдувањето на македонскиот јазик и идентитет на македонскиот народ во Балканот, во Европа и светот. Народната влада на Федеративна Македонија донесе решение за утврдување на македонската азбука која има 31 буква. Министерскиот совет на НР Македонија, по повеќемесечната работа на неколку комисии, врз основа на Резолуцијата на последната Комисија за јазик и правопис при Министерството за народна просвета, ја усвои македонската азбука, заснована врз фонетскиот принцип. Фонетскиот принцип значи дека за секој одделен глас во јазикот има буква во азбуката. На 5 мај азбуката се официјализира со Решение на Народната влада на Федерална Република Македонија. По два месеца  Министерството за просвета го озакони првиот правопис на македонскиот јазик.

Трифун Хаџијанев, прекалениот деец за македонската кауза и организатор на работнички штрајкови во Воденско, стрелан од германските окупатори на 1 мај 1944

На денешен ден, на 1 мај во 1944 година е убиен прекалениот деец за македонската национална кауза и револуционер Трифун Хаџијанев од страна на германските окупаторски власти во злогласниот затвор „Хајдари“ во близина на Атина. Заедно со група од 200 македонски и грчки антифашисти Хаџијанев е стрелан во знак на одмазда за убиството на еден германски генерал од страна на грчките сили на отпорот. Има силна симболика во фактот што македонскиот патриот-антифашист  Хаџијанев бил ликвидиран случајно токму на 1 мај, на меѓународниот Ден на трудот, посветен на борбата за зачувување и унапредување на правата на работниците: тој бил борец не само за националната, туку и за социјалната слобода и социјалните права на македонскиот народ во Воденско, во Егејска Македонија, денес во Грција. Во дваесеттите и 30-тите години од минатиот век Трифун Хаџи Јанев како синдикален функционер бил организатор и водач на повеќе работнички штрајкови во Воден. Денешната 82-ра годишнина од неговата смрт е соодветен повод за чествување и навраќање на животот и револуционерната дејност на овој македонски патриот и борец за слободата и идентитетот на македонскиот народ во Егејскиот дел на Македонија, денес во Грција.

Шатев: Солунските атентатори се највишата пројава на човечкиот индивидуализам, што ги крои судбината и цврстината на наредните македонски поколенија!

Под мотото „Чествување за бесмртните“ Општина Велес денеска ја одбележа 123 годишнината од Солунските атентати и саможртвата на гемиџиите за Македонија. Со серијата бомбашки напади, изведени од 28 април до 1 мај 1903 година во Солун, младите интелектуалци, повеќемината велешани, сакаа да ѝ го свртат вниманието на Европа кон Македонија, поробена од Турците. Павел Шатев, единствениот преживеан од сите нив, во своите „Спомени“ ќе запише: „Таму, во урнатините на македонската столица Солун, Гемиџиите сакаа да ги збришат и своето месо и своите имиња, оставајќи ги да живеат над нивните останки македонскиот дух за слобода и благосостојба и копнежите за светли дни… Солунските атентатори се највишата пројава на човечкиот индивидуализам, којшто ја крои судбината, но и цврстината на наредните македонски поколенија“.

„Географијата на економското, животното и политичкото незадоволство“ создава голем отпор кон проширувањето на ЕУ и е закана за нејзиното постоење!

ЕУ се обидува да го унапреди проширувањето како „геополитички императив“, мотивирана главно од желбата да ја прими Украина во своите редови по секоја цена и затоа му дава на проширувањето третман на „геополитичка неопходност“. Но ЕУ се соочува со длабок внатрешен отпор кон проширувањето, поттикнат од „географијата на незадоволство“ во постојните земји-членки. Експертите истакнуваат дека европските региони, што доживуваат долгорочен индустриски пад, висока невработеност, низок квалитет на јавните услуги и на здравството и јавниот транспорт, се главните носители на евроскептицизмот и противници на европската интеграција. Тие европски региони искажуваат негативно расположение против „далечните елити во Брисел“, но и и против приемот на нови држави во ЕУ. Според експертите, „географијата на незадоволство“ многу ги отежнува плановите за проширувањето на ЕУ со Украина, Молдавија и од Западниот Балкан, меѓу кои и Македонија. Taa „географија на економско незадоволство“ веќе се претвора и во масовна „географија на животно и политичко незадоволство“ низ целата Европска унија и европскиот континент.

Егејска Македонија меѓу „неважните места“ во Грција и чувство на „етничка исклученост“ кај Македонците од грчките економски политики

Концептот на „географијата на економско незадоволство“ на д-р Андрес Родригез-Позе, професор по економска географија во Лондонската школа за економија и политички науки, надополнет од други експерти и со „географија на политичко незадоволство“, во овие месеци од 2026 година е јасно видлив во редица региони и градови во Грција. Во оваа држава има зголемени територијални нееднаквости на регионите во нивниот економски развој. Кажано со терминологијата на Позе, во Грција тоа се „места кои не се важни“, „заборавени од далечните елити“ и упаднати во „развојна стапица“, што означува оневозможеност на развојот за односните региони.. Народски кажано, ваквите во значителна, или во голема мера „забаталени места“ се наоѓаат во северниот дел на Грција, во нејзините периферни, пригранични административно – управни региони Западна Македонија, Централна Македонија и Источна Македонија и Тракија. Станува збор за градовите и селата во регионите на: Лерин (Флорина), Костур (Касторија) Воден (Едеса), Кукуш (Килкис), Сер (Серес), Пазар (Јаница), Саботско (Аридеа) и Драма (Драма). Дали е „случајно“, или не е, тоа што овие „неважни места“ се, поправо, Егејскиот дел на некогашната етногеографска Македонија, но и тоа што, во нив, покрај други, живее и македонско население во поголема, или помала мера?!

Најнови вести

To top