Колумни

Вредното предупредување на еврореалистот Милановиќ „Македонија да не трпи уцени и изнуди за членство“ од ЕУ, која стана „казан во кој врие“!

Пишува: Свето Тоевски „Државата не треба да трпи никакви изнудувања во замена за членството во ЕУ. Добивате многу совети, од вашите соседи, од меѓународната дипломатија, од ЕУ. Но не се сите тие совети паметни, ниту корисни за вас… Вие ќе одлучите што е важно за вас. Немојте да бидете жртва на некаква уцена, или изнудување […]

Пишува: Свето Тоевски

„Државата не треба да трпи никакви изнудувања во замена за членството во ЕУ. Добивате многу совети, од вашите соседи, од меѓународната дипломатија, од ЕУ. Но не се сите тие совети паметни, ниту корисни за вас… Вие ќе одлучите што е важно за вас. Немојте да бидете жртва на некаква уцена, или изнудување кога станува збор за вашето членството во ЕУ!“ – порача хрватскиот претседател Зоран Милановиќ на заедничката прес-конференција со претседателката на Република Македонија Гордана Силјановска-Давкова. Во манир на коректен еврореалист Милановиќ ја кажа вистината во врска со актуелниот миг на така наречените „евроинтеграции“ на Македонија. Милановиќ најотворено го впери прстот кон официјален Брисел, кон „добрите соседи“ и кон меѓународната дипломатија, кои вршат уцени и изнуди, но авторот на овие редови ќе и дополни и ултиматуми и диктати, во замена за наводното членство во „долината во која течат мед и млеко“, наречена Европска унија.

Но, какви тонови се слушаат денес од Бугарија: најреалистичната и вистински пријателска сугестија од хрватскиот претседател Зоран Милановиќ до Македонија да си ги гледа своите национални интереси и да не дозволува да биде уценувана на патот кон Европската унија наишла на критика во медиумите во Бугарија! Го обвинуваат Милановиќ дека се меша во бугарско-македонските односи?! А дали попрво Бугарија се меша и тоа навистина, безобѕирно и грубо дури во внатрешните работи на друга држава – Македонија, дозволувајќи си да ѝ наредува менување на уставот?!  

Задржувајќи сепак соодветна позиција на држава-членка на ЕУ, хрватскиот претседател Милановиќ на прес-конференцијата дополни: „Тука не мислам да полемизирам, ниту мислам на вашата соседна држава Бугарија. Тие имаат свои идеи како треба да изгледа тоа. Правилата се јасни, треба консензус, треба едногласност. Сѐ додека е некој против Македонија таа не може да напредува на тој пат. Дали е тоа за вас и вашите граѓани се уште најважната работа на овој свет, вредна во животот? Или има некои други работи, кои може државата да ја дефинираат како успешна и реализирана заедница? Но тука јас немам совет, тоа е ваша одлука.“

„ЕУ е убав и можен проект. Но веќе мораме да ја преиспитуваме секоја одлука, која доаѓа од Брисел и другите центри на моќ.“ – имаше изјавено Милановиќ на 24 април 2025 година, две седмици пред да дојде до Македонија. Шефот на Хрватска, на оваа нам пријателска и партнерска држава, во манир на достоинствен државник, кој, пред се, ги запазува хрватските државно-национални интереси, искажа совет, кој е од клучно значење за Македонија и за македонскиот народ, но и за сите други граѓани на Македонија: треба да се води политика, која поаѓа првично од македонските државно-национални интереси, во полза на сите граѓани. Дури потоа и ЕУ и се друго, ако е можно и што ќе биде можно.

Надоврзувајќи се на советот, поточно предупредувањето на Милановиќ дека „веќе мора да се  преиспитува секоја одлука, која доаѓа од Брисел“, авторот на овие редови се осврнува на состојбата во ЕУ. Европската унија се повеќе наликува на „зовриен казан“ во овој момент, во кој продолжува и натаму да се зголемува „температурата“, односно незадоволството од потезите, што ги влечат претседателката на Европската комисија Урсула Лаен, високата претставничка за заедничка надворешна и безбедносна политика Каја Калас и еврокомесарката за проширување Марта Кос, како и одделни други еврофункционери. Швајцарскиот политички магазин „Велтвохе“ пишува дека „во европските дипломатски кругови се зборува сè повеќе оти  високи функционери на ЕУ ја сметаат Урсула фон дер Лаен како ‘токсична’, а нејзиното присуство во раководството на ЕУ како штетно’.

Низ европските држави во овој момент се потпишува и интернет-петиција против Урсула Лаен, со која се бара нејзина оставка. Досега има 113 илјади и 204 потписи на петицијата, која ја покрена „МеРА25“ – „Европскиот реалистичен фронт за непослушност“, левичарската грчка политичка партија на нејзиниот основач и генерален секретар Јанис Варуфакис, кој е поранешен пратеник на Сириза и грчки министер за финансии. „MeRa25“ е дел од „Движењето за демократија во Европа 2025“ („DiEM25).“

„Велтвохе“: „Рибата смрди од главата’, а главата на ЕУ е Урсула фон дер Лаен!“

„Рибата смрди од главата’, а главата на ЕУ е Урсула фон дер Лаен! Нејзината оставка би откочила многу работи.“ – нагласува новинарот Филип Гут во својата анализа со наслов „Токсична женственост на врвот на ЕУ: Урсула фон дер Лаен станува товар. Дипломатите бараат нејзино заминување“, која е објавена на 26 април 2025 година. Ги пренесуваме сознанијата и констатациите на Гут во оваа анализа, чија основна порака е дека забрзано се зголемува бројот на противниците на Урсула Лаен, кои сакаат да ја видат нејзината оставка на масата„Политиката на ЕУ е во криза. Внатре во ЕУ се случуваат  неединство, поделба, постојано вознемирување на земја-членка како Унгарија, која инсистира на својот суверенитет и своите демократски права на учество. Рибата смрди, како што вели поговорката, од главата. А главата на ЕУ е олицетворена во претседателката на Комисијата Лаен!“– пишува Гут во „Велтвохе“.

Според него, „ЕУ е во жално лоша состојба“„Во секоја нормална држава, прашањето би било дали раководството е сè уште вистинското. Но ЕУ не е држава, а секако не е нормална. Во дипломатските кругови во Брисел се вели дека високите функционери на ЕУ сè повеќе ја сметаат фон дер Лаен како ‘токсична’. Нејзината оставка може да откочи многу работи. Промената на врвот барем би ѝ дала шанса на европската политика да стане поразновидна и повторно отворена – кон Западот и Истокот.“ – заклучува Гуте во својата анализа.

Веќе има 113 илјади и 204 потписи на петицијата за оставка на Урсула Лаен, која се потпишува моментно на интернет и преку фејсбук и другите општествени мрежи низ Европа. Петицијата ја покрена „МеРА25“ („MeRa25) – „Европскиот реалистичен фронт за непослушност и радикални промени“, левичарската европска и грчка политичка партија на нејзиниот основач и генерален секретар Јанис Варуфакис, кој е поранешен пратеник на Сириза и грчки министер за финансии. „МеРА25“ е дел од „Движењето за демократија во Европа 2025“ („DiEM25).“

Во петицијата, упатена до Европскиот совет, Европскиот парламент и граѓаните на Европската Унија, се наведува дека „постапките на Урсула Лаен се неспојливи со принципите и законите на Европската Унија и поради тоа е потребна нејзина итна оставка“. „Лаен не ги почитува и не ги применува меѓународното право, ниту демократскиот мандат на земјите-членки на ЕУ. Таа нема соодветно етичко однесување, ниту потребна дипломатска разумност. Со оглед на ова покренувачите и потписниците на оваа петиција бараат нејзина итна оставка.“ – се изнесува во текстот на петицијата.

Нагласувајќи дека „Урсула Лаен го поткопува моралниот авторитет на ЕУ, презема проблематични активности и зазема едностран став, за што нема мандат“, во споменатата петиција се истакнува уште и следното: „Таа ги заобиколува институционалните процеси. Нејзините активности не само што го заобиколија Европскиот совет, туку и ја запоставија поделбата на властите во рамките на ЕУ, според која надворешната политика не ја одредува Европската Комисија.“

Покренувачите и потписниците на петицијата против Урсула фон дер Лаен на крајот порачуваат: „Како одговор на пречекорувањето на нејзините овластувања од страна на претседателката на Комисијата и непочитувањето на основните принципи на човековите права и на демократијата, ја повикуваме Урсула Лаен веднаш да поднесе оставка од својата позиција како претседател на Европската комисија. Ако таа одбие да го стори тоа, ја повикуваме германската влада да ја повлече од функцијата. Ги повикуваме граѓаните и институциите на ЕУ да се залагаат за вредностите, што нè поврзуваат како заедница и да се обидат да го вратат моралниот авторитет на Европската Унија на меѓународната сцена. Меѓународното право мора да важи за сите. Ако не се применува подеднакво насекаде, нема никаква вредност.“

Ќе потсетиме само на една од повеќето изјави на Урсула Лаен директно во врска со Македонија со директна форма на лобирање за интересите на Бугарија, а против интересите на Македонија, против македонскиот идентитет, јазик и историја. На пример на 24 октомври 2024 година Лаен кажа: „Ние ќе помогнеме да се спроведе обврската, што С.Македонија ја презеде како суверена земја во секој дел од патот. Но, уставните промени треба да се разработат!“. Ова е целосно противречење на Урсула Лаен на самата себесија нарекува „С.Македонија суверена земја“, а од друга страна ѝ наредува на таа иста суверена земја да менува свој устав, спротивно на сите соодветни резолуции на Организацијата на Обединетите нации, спротивно на сите норми и принципи на меѓународното право, спротивно и на самиот „Основачки, темелен акт“ на ЕУ, на „Договорот од Мастрихт“.

Ете потврда на ставот од петицијата против неа, која кружи низ Европа и се потпишува против Урсула Лаен, дека „таа не го почитува и не го применува меѓународното право, оти меѓународното право мора да важи за сите, а ако не се применува подеднакво насекаде, нема никаква вредност.“ Ете потврда на ставот во наведената петиција дека „претседателката на ЕУ го поткопува авторитетот на ЕУ“. Покренувачите и потписниците на петицијата предупредуваат дека „меѓународното право мора да важи за сите, но ако не се применува подеднакво насекаде, нема никаква вредност.“ Европската унија и Урсула Лаен со своите постапки  во врска со Македонија создаваат ситуација, во која меѓународното право нема никаква вредност.

Токму поради сево ова мора да се има предвид предупредувањето на умниот хрватски претседател Милановиќ до Македонија: дека таа како држава не треба да трпи никакви уцени и изнудувања, ниту ние да бидеме жртва, во замена за членството во ЕУ!

(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена објективна политиколошка анализа, кои немаат никаква поврзаност со ставови на која било политичка партија, ниту со уредувачка ориентација на ниеден медиум од Република Македонија)

Најнови вести од: Колумни

Како некои Македонци говорат „маканглиски јазик“ и се откажуваат од духот на прадедовците и „единствената целосна татковина“!

Кога мало дете од 4 години – роден говорител на македонски јазик ќе каже „мало шипче“, наместо „мала овчичка“ (од англиски „sheep“ – овца), кога на родителите ќе им возврати со „уат?!“, наместо „што?!“, кога и зборовите за боите од англискиот јазик „грин“ („зелено“), „јелоу“ („жолто“) „ред“ („црвено“) ќе му излегуваат од устата попрво одошто соодветните македонски зборови  – примери што ги има чуено авторот на овие редови во говорната пракса во Македонија во последно време – тогаш на денешниов 5 мај, Денот на македонскиот јазик, најотворено и најискрено на себеси како македонски народ мора да си го поставиме прашањето: дали не само децата, туку и ние повозрасните започнуваме да говориме еден вид „маканглиски јазик“? А кога ќе го придодадеме кон претходните примери, кои ги има бездруго и многу повеќе, уште и фактот дека на детските родендени во Македонија многу повеќе се пее и се слуша „хепи брд ту ју, мај диар…“, одошто „среќен ти роденден, мое драго…), тогаш се отвора на овој празничен ден и второто длабоко вознемирувачко и алармантно прашање: кај ни оди нашиот мајчин македонски јазик, што се случува со него?!

Утврдувањето на македонската азбука на 3 мај 1945 – чин од немерливо значење за „бетонирањето“ на идентитетот и јазикот на македонскиот народ во светот

На денешен ден, на  3 мај 1945 година се случи еден од вајважните моменти во поновата политичко-национална и културно-јазична историја на македонскиот народ, со немерливо значење за затврдувањето на македонскиот јазик и идентитет на македонскиот народ во Балканот, во Европа и светот. Народната влада на Федеративна Македонија донесе решение за утврдување на македонската азбука која има 31 буква. Министерскиот совет на НР Македонија, по повеќемесечната работа на неколку комисии, врз основа на Резолуцијата на последната Комисија за јазик и правопис при Министерството за народна просвета, ја усвои македонската азбука, заснована врз фонетскиот принцип. Фонетскиот принцип значи дека за секој одделен глас во јазикот има буква во азбуката. На 5 мај азбуката се официјализира со Решение на Народната влада на Федерална Република Македонија. По два месеца  Министерството за просвета го озакони првиот правопис на македонскиот јазик.

Трифун Хаџијанев, прекалениот деец за македонската кауза и организатор на работнички штрајкови во Воденско, стрелан од германските окупатори на 1 мај 1944

На денешен ден, на 1 мај во 1944 година е убиен прекалениот деец за македонската национална кауза и револуционер Трифун Хаџијанев од страна на германските окупаторски власти во злогласниот затвор „Хајдари“ во близина на Атина. Заедно со група од 200 македонски и грчки антифашисти Хаџијанев е стрелан во знак на одмазда за убиството на еден германски генерал од страна на грчките сили на отпорот. Има силна симболика во фактот што македонскиот патриот-антифашист  Хаџијанев бил ликвидиран случајно токму на 1 мај, на меѓународниот Ден на трудот, посветен на борбата за зачувување и унапредување на правата на работниците: тој бил борец не само за националната, туку и за социјалната слобода и социјалните права на македонскиот народ во Воденско, во Егејска Македонија, денес во Грција. Во дваесеттите и 30-тите години од минатиот век Трифун Хаџи Јанев како синдикален функционер бил организатор и водач на повеќе работнички штрајкови во Воден. Денешната 82-ра годишнина од неговата смрт е соодветен повод за чествување и навраќање на животот и револуционерната дејност на овој македонски патриот и борец за слободата и идентитетот на македонскиот народ во Егејскиот дел на Македонија, денес во Грција.

Шатев: Солунските атентатори се највишата пројава на човечкиот индивидуализам, што ги крои судбината и цврстината на наредните македонски поколенија!

Под мотото „Чествување за бесмртните“ Општина Велес денеска ја одбележа 123 годишнината од Солунските атентати и саможртвата на гемиџиите за Македонија. Со серијата бомбашки напади, изведени од 28 април до 1 мај 1903 година во Солун, младите интелектуалци, повеќемината велешани, сакаа да ѝ го свртат вниманието на Европа кон Македонија, поробена од Турците. Павел Шатев, единствениот преживеан од сите нив, во своите „Спомени“ ќе запише: „Таму, во урнатините на македонската столица Солун, Гемиџиите сакаа да ги збришат и своето месо и своите имиња, оставајќи ги да живеат над нивните останки македонскиот дух за слобода и благосостојба и копнежите за светли дни… Солунските атентатори се највишата пројава на човечкиот индивидуализам, којшто ја крои судбината, но и цврстината на наредните македонски поколенија“.

„Географијата на економското, животното и политичкото незадоволство“ создава голем отпор кон проширувањето на ЕУ и е закана за нејзиното постоење!

ЕУ се обидува да го унапреди проширувањето како „геополитички императив“, мотивирана главно од желбата да ја прими Украина во своите редови по секоја цена и затоа му дава на проширувањето третман на „геополитичка неопходност“. Но ЕУ се соочува со длабок внатрешен отпор кон проширувањето, поттикнат од „географијата на незадоволство“ во постојните земји-членки. Експертите истакнуваат дека европските региони, што доживуваат долгорочен индустриски пад, висока невработеност, низок квалитет на јавните услуги и на здравството и јавниот транспорт, се главните носители на евроскептицизмот и противници на европската интеграција. Тие европски региони искажуваат негативно расположение против „далечните елити во Брисел“, но и и против приемот на нови држави во ЕУ. Според експертите, „географијата на незадоволство“ многу ги отежнува плановите за проширувањето на ЕУ со Украина, Молдавија и од Западниот Балкан, меѓу кои и Македонија. Taa „географија на економско незадоволство“ веќе се претвора и во масовна „географија на животно и политичко незадоволство“ низ целата Европска унија и европскиот континент.

Егејска Македонија меѓу „неважните места“ во Грција и чувство на „етничка исклученост“ кај Македонците од грчките економски политики

Концептот на „географијата на економско незадоволство“ на д-р Андрес Родригез-Позе, професор по економска географија во Лондонската школа за економија и политички науки, надополнет од други експерти и со „географија на политичко незадоволство“, во овие месеци од 2026 година е јасно видлив во редица региони и градови во Грција. Во оваа држава има зголемени територијални нееднаквости на регионите во нивниот економски развој. Кажано со терминологијата на Позе, во Грција тоа се „места кои не се важни“, „заборавени од далечните елити“ и упаднати во „развојна стапица“, што означува оневозможеност на развојот за односните региони.. Народски кажано, ваквите во значителна, или во голема мера „забаталени места“ се наоѓаат во северниот дел на Грција, во нејзините периферни, пригранични административно – управни региони Западна Македонија, Централна Македонија и Источна Македонија и Тракија. Станува збор за градовите и селата во регионите на: Лерин (Флорина), Костур (Касторија) Воден (Едеса), Кукуш (Килкис), Сер (Серес), Пазар (Јаница), Саботско (Аридеа) и Драма (Драма). Дали е „случајно“, или не е, тоа што овие „неважни места“ се, поправо, Егејскиот дел на некогашната етногеографска Македонија, но и тоа што, во нив, покрај други, живее и македонско население во поголема, или помала мера?!

На собирот во Милано европските десничари ја нарекоа ЕК „Марсовци од ЕУ“ и порачаа: Ќе им ја суспендираме политиката на погрешен курс и приоритети!

„Европската комисија и Меѓународниот монетарен фонд се раководени од Марсовци и тие се злонамерна двојка, но ние ќе ги симнеме назад долу, на планетата Земја!“ – остро порача од собирот во Милано изминатата сабота Матео Салвини, лидерот на италијанската десничарско-суверенистичка партија Лига, кој е и вицепремиер и министер за инфраструктура во актуелната италијанска влада. На овој собир на европските суверенисти Салвини го кажа ова како негова реакција кон препораките за штедење на енергијата во семејствата во Европа, означувајќи ги функционерите од Европската комисија и од Меѓународниот монетарен фонд како „луѓе, кои не се во допир со европската реалност“.

Ацо Шопов и неговиот тестаментален „завет кон татковината Македонија и слободата како многу поголеми од сопствениот живот“

Денеска, на 20 април, 2026 година се навршуваат 44 години од смртта на Ацо Шопов, на великиот поет на македонските борби и страданија, на македонските стремежи и идеали. Ова е нова пригода за осврнување, но и за соодветно чествување на неговата личност и неговото творештво како еден од основоположниците на современата македонска поезија и воопшто на современата македонска книжевност. „Од дамни дамнини расте ова дрво на сува рида без вода … но во него шуркаат сите живи сокови на светот. … Ветришта диви го сардисуваат и сеништа темни, … суши змијарници му ги смукаат корењата земни, но тоа од пркос зазеленува и расте … дрвото опстојува и останува.“ – напишал Шопов во 1980 година во својата последна песна и истоимена стихозбирка „Дрво на животот“, кое поетски го симболизира со Македонија. Во оваа бележита песна тој му оставил моќно тестаментално завештание на својот македонски народ, кое бездруго уште посилно одекнува денес: во овие мигови кога од сите страни многумина од петни сили се устремиле да ја урнисаат Македонија во бездната на непостоењето, Македонците треба да ги зачуваат „корените на македонското дрво на животот“. Дека треба да ја зачуваат и да ја извишат својата татковина на врвот на планината на постоењето, каде што опстојува дрвото на нејзиниот живот, со своите корења, длабоко проникнати во сите векови и епохи на постоењето низ историјата!

To top