Колумни

Гоце Делчев е Македонија, но треба и Македонија и Македонците да бидат Гоце Делчев, не само еден ден!

Пишува: Свето Тоевски Пред 122 години на денешен ден, на 4 мај 1903 година, во селото Баница престана да чука срцето на Гоце Делчев, најголемиот водач на револуционерната борба на македонскиот народ за извојување слобода и создавање своја самостојна држава Македонија. Но, тогаш не престана да чука срцето на револуционерна Македонија. Овој највелик Македонец, како величествена […]

6 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

Пред 122 години на денешен ден, на 4 мај 1903 година, во селото Баница престана да чука срцето на Гоце Делчев, најголемиот водач на револуционерната борба на македонскиот народ за извојување слобода и создавање своја самостојна држава Македонија. Но, тогаш не престана да чука срцето на револуционерна Македонија. Овој највелик Македонец, како величествена пројава на еден индивидуален бунтовен дух, го одрази во целина бунтовниот дух и на народот македонски, од кого поникна. Многу историчари, многу други народни и револуционерни дејци рекле дека Гоце Делчев е Македонија, но треба да се запрашаме денес, во овие мигови на сеќавања за неговата херојска смрт: дали и Македонија е Гоце Делчев? Колку неговите пораки навистина одекнуваат и се задржуваат дејствително во свеста на македонскиот народ не само повремено, на одбележувањата на денот на неговото загинување, како и на денот на неговото раѓање, туку и потоа, во другите денови од годината?

Зашто, македонската илинденско-асномска револуција во 1944/1945 година беше крунисана со слобода и со конституирање на македонската држава, иако само на едното парче на македонската етнојазична територија, на вардарска Македонија. Но, „Преспанскиот договор“ ја урна асномска Македонија, а „добрососедскиот договор“ со Бугарија се стреми да го доврши разнебитувањето на другите најбитни елементи на идентитетскиот комплекс на македонскиот народ, покрај тоа што му беше одземено името Македонија и идентитетската одредница „македонски“. Оттука, се наложува потребата да се пристапи кон возобновувањето на илинденско-асномските темели на Република Македонија како Република Македонија и на националниот, јазичен, културен и историски идентитет на македонскиот народ, оспорени од двата „добрососедски договора“.

Политичката идеологија и револуционерното кредо – „вјерују“ на Гоце Делчев, што е најчистата суштина на македонизмот, сфатен како филозофија на слободата, се најдобриот пат и денес, по 122 години, во која насока треба да се реализираат новите мирновременски активности за возобновувањето и опстојот на Македонија како држава, но и на животот и просперитетот на македонскиот народ како засебен етнос во Балканот и светот.

Бележито место во колективното национално помнење на македонскиот народ зазема знаменитото истапување на Гоце Делчев во февруари 1896 година пред бугарскиот врховистички генерал Данаил Николаев: „Ние, селаните, македонското население, народот, нема да им дозволиме на други да прават политика со Македонија, ниту ќе им дозволиме на други да решаваат дали да живееме или да умреме и кога… Ние не бараме покровители, а уште помалку господари.” Со други зборови кажано, Македонците треба да бидат самите господари на својата судбина и самите да водат своја, македонска политика за себе, да не дозволуваат други во оваа нова геополитичка ера на 21-иот век да прават „европска“ и „бугарска политика“ со нив, во интерес на официјална Софија.

Во овој контекст потсетување на уште еден важен настан и реакција на Делчев, поврзана со него. Бугарите сакале по секоја цена да го запрат процесот на Македонското национално ослободително движење, за да можат територијално да ја заземат Македонија. Дури, во 1902 година, со оглед на мешањето на Бугарија, бил предизвикан инцидент, односно било кренато, поради провокација на Бугарите, така нареченото Горноџумајско востание. Кога Делчев разбрал за ова бесно изреагирал: „Зарем не гледате дека на Бугарите им пречи тоа дека сме Македонци? Бугарите не нѐ сакаат нас, Македонците. Тие да нѐ сакаа немаше да ни дадат пушки без муниција. Тие ја сакааат само територијата на Мајка Македонија.“

Но, апостолот на револуционерна Македонија и искажал и вонвременската порака „Јас го разбирам светот како поле за културен натпревар меѓу народите“, со што ја искажал сета благородност, величенственост и етика на македонизмот дека народите треба да живеат заедно, да се почитуваат и да соработуваат. Вдахнати од личноста и делото на својот водач Делчев, Македонците треба да иницираат активности, со кои светот и посебно Балканот би можеле да се претворат повеќе во поле на културен и цивилизациски натпревар, во кое ќе бидат избришани двата споменати „добрососедски договора“, а наместо негирања, омраза и непријателства, би се створил простор за вистински добрососедства, за заемно признавање, почитување и соработка меѓу македонскиот, бугарскиот, грчкиот, албанскиот и на сите други народи.

Покрај тоа што бил идеолог и организатор на Македонската револуционерна организација, водач на македонското револуционерно националноослободително движење кон крајот на 19 и почетокот на 20 век, Гоце Делчев бил и политичар, кажано со денешен речник, кој изнел многу мудрости, со што ја предочил македонската идеологија и иднина и на денешново и следните македонски поколенија. Издвојуваме дел од тие други визионерски и вонвременски мудрости и пораки на Гоце Делчев. „Јас не познавам друг народ, кој повеќе страдал од предавствата на своите синови – изроди како македонскиот. Историјата не памети друг таков пример кога еден ист народ по традиција, јазик и вера се разделува на разни спротивни страни, една од друга потуѓа.“ „Труд и постојамство, тоа е силата, со помош на која човек станува највелик при секоја иницијатива.“

„Делото на ослободувањето на еден народ, е пред се, негово сопствено дело, на неговите сопствени раце.“ „Дали може да има друго место за еден Македонец, освен Македонија? Дали има народ понесреќен од македонскиот? И дали има некаде пошироко поле за работа, отколку во Македонија?“ „Внатрешната организација не се стреми само да им дава оружје на луѓето, ами и да го разбие нивниот ропски дух.“ „Ние се бориме за слободна и независна Македонија со широки права на сиромашното население.“

„Ослободувањето на Македонија се крие во внатрешното востание. Кој мисли инаку да се ослободи Македонија, тој се лаже и себеси и другите.“ „Македонија има свои интереси и своја политика.Тие им припаѓаат на сите Македонци. Оној што сака да работи на присоединувањето на Македонија кон Бугарија, Грција или Србија, тој може да се смета како добар Бугарин, Грк или Србин, но не и како добар Македонец.“

Дали согледуваме и по 122 години колку се свежи овие ставови на Делчев, анализирани и од денешна гледна точка, небаре како да го слушаме токму денес да говори на плоштадот „Македонија“ среде Скопје во врска со моментните внатрешно-политички  и меѓународно-политички околности, во кои се наоѓа и живее македонскиот народ?! Овие мисли на Гоце Делчев ќе одекнуваат секогаш низ времињата како вонвременски пораки и завет до секое, па и до ова денешно македонско поколение, секогаш да ја штити својата колективна и индивидуална македонска национална свест, да не се мири со неправдите, угнетувањата и националните понижувања, како завет за секој Македонец да го чувствува за својата татковина Македонија она истото, што го чувствуваше и Гоце Делчев.

(Авторот изнесува во оваа колумна согледувања од сопствена објективна историско-политиколошка анализа, кои немаат никаква поврзаност со ставови на која било политичка партија, ниту со уредувачка ориентација на ниеден медиум од Република Македонија)

Поврзани теми:

ВМРО|Македонија|Гоце|Гоце Делчев

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Колумни

Штепан до Македонците: Бугарите говорат македонски јазик, а не бугарски, сакаат да ви го украдат и идентитетот, а зад „играта ‘влегување во ЕУ“ се крие Голема Бугарија! (3)

Сегашните агресивни обиди да се вметнат „државотворните Бугари“ во највисокиот правно-политички акт на македонската држава се нова сериозна индикација дека бугарскиот народ можеби сѐ уште нема свој целосно искристализиран национален идентитет, бидејќи ферментацијата, созревањето на слоевите на националниот идентитет трае многу векови. Согледувајќи ја оваа „идентитетска дупка“,  германскиот дипломат и историчар Ханс Лотар Штепан, потпирајќи се на многубројните свои истражувања на дипломатските архиви на германското министерство за надворешни работи  и на други историски факти, ќе нагласи дури во категорична форма дека бугарскиот јазик е поправо македонски јазик, а оти Бугарите се обидуваат да им го украдат на Македонците македонскиот идентитет. Штепан предупредува дека Бугарија ги крие овие свои стремежи, како што нагласува зад „играта наречена влегување во ЕУ“!

Не може никој Македонецот да го престори Бугарин од „бугарско тесто“, ниту Бугаринот „идентитетски да се стокми“ со крадење македонски белези! (2)

Македонците, македонската историја, идентитет и јазик немаат никаква врска со Бугарите, кои се, спооред најнеутралните и најобјективни научни сознанија, „мешани етнолингвистички луѓе“. Сегашните агресивни обиди да се вметнат „државотворните Бугари“ во највисокиот правно-политички акт на македонската држава се нова индикација дека бугарскиот народ можеби сѐ уште нема свој целосно искристализиран национален идентитет, бидејќи ферментацијата, созревањето на слоевите на националниот идентитет трае многу векови. Прилози кон ваквата претпоставка се многубројните научни трудови и студии на највисоки бугарски научници и академици, кои продолжуваат интензивни научни расправи за потеклото и корените на денешната бугарска нација. Светски угледната „Енциклопедија британика“ нагласува: „Бугарите се народ, кој е сѐ уште предмет на академски спор во однос на нивното потекло (турско или индоевропско), како и за нивното влијание врз етничката мешавина и јазикот на денешна Бугарија“. Угледниот австриски историчар д-р Улф Брунбауер изнесува научни аргументи дека во обидите да ги бугаризира македонскиот народ, јазик и историја Софија ја киднапира македонската евроинтеграција со таа агенда, која нема никаква врска со ЕУ!

Бугарите, етнојазичната копија на македонскиот оригинал, сакаат со Македонците да ги пополнат своите „идентитетски и демографски дупки“! (1)

Стануваат  не само апсолутно неприфатливи, туку и веќе зачудувачки сѐ поагресивните настојувања на Бугарија и бугарските политичари и „научници“ на секакви начини да успее операцијата „Бугари во македонскиот устав“. Дали  Бугарија цели да добие, всушност, „македонски идентитетски материјал“, за да ги пополни големите „дупки“ во бугарскиот идентитет, во колективната етнојазична сѐ уште неосознаеност на Бугарите кои се и што се по потекло?! Бугарскиот историчар-археолог д-р Николај Овчаров во своја колумна има напишано уште во 2025 година, како што нагласил самиот, за „сензационалните резултати од научната експедиција на тим на бугарски и монголски научници во потрагата по корените и потеклото на Бугарите, спроведена во 2025 година во Монголија“… Бугарите трагаат непрестајно по своите корени и потекло, а ги негираат автентичните корени и потекло на македонскиот народ. Поточно сакаат да ги прикажат како свои и да ги присвојат, за да прекинат конечно со таа своја идентитетско-историска потрага. Но, покрај обидите да се украдат и да се бугаризираат македонската етничка и идентитетска засебност, фолклор, јазик, историја и другите етноидентитетски обележја, дали ѝ се потребни Македонците на официјална Софија и како „нов човечки и демографски материјал“, за да ги пополнат огромните „демографски дупки“ во бројот на бугарското население, кое се намалува катадневно, од година в година?! Зашто, последицата на „Бугари во Устав“ е најдиректно претворање на сите Македонци во „штотуку разбудени и благонадежни Б’лгари“, со кои би се амортизирала колку толку и демографската катастрофа, што ѝ се случува на Бугарија. 

„Не“ за „евроинтегрирање“ ала „бугарски ластик“, ниту за „бугарски чевли“, што водат во „Санстефанска Бугарија“ во 1878!

Наместо ефтини провокации со „севернизирање“ на македонскиот национален идентитет, наместо тврдења дека „македонскиот јазик не постои“, или оти е „расипан западен дијалект на бугарскиот јазик, „научниците“ од Бугарија и нејзините највисоки државни и политички претставници треба да го прочитаат „Македонскиот речник од 16 век“ и да се осведочат во еден од најважните документи за постоењето и самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик. Тоа е студија на италијанскиот лингвист Ќиро Ѓанели и францускиот славист-македонист Андре Вајан за македонскиот ракопис со 300 изворни македонски народни зборови, забележани во Костурско, во Егејскиот дел на Македонија – четири века  пред да тврди политичка и лажнонаучна Софија дека „македонските зборови се бугарски зборови“, оти „македонскиот јазик е регионална норма“, или „регионален дијалект на бугарскиот јазик“! Од една страна, дел од овие „научници“ си дозволуваат да се впуштаат во неодржливи фалсификати и негирања на јазикот македонски, чии говори во Суха, Висока и Зарово, кај Солун, ја дадоа основата на севкупната словенска писменост и основата на европската цивилизација преку мисионерското дело на браќата-Македонци Кирил и Методиј, македонските и сесловенски просветители. Од друга страна, некои од тие исти „научници“ гордо ги огласуваат на сите ѕвона своите „научни наоди“ дека и „Дракула говорел на чист бугарски јазик“!

Предупредата на Гане Тодоровски да не ја раздадеме одново Македонија, туку да ја домакедончиме!

„Требат тони грижи на појќе поколенија / за да се истријат тие петна / на срам од себеси, од себепремолчување. … /И ако така уште постоиме,  / не ќе постоиме! … / Толку се страхувам, некоја јанѕа ме јаде / да не би одново да Те раздадеме!“ – напиша Гане Тодоровски во својата монументална песна „Македонски монолог“ како негова пророчка предупреда до македонскиот народ уште во 1969 година. Уште тогаш тој кажа визионерски дека „не ќе постоиме, ако така уште постоиме, со себепремолчувања“ на сѐ што ни се случувало и што ќе ни се случува допрва. Тодоровски ни ги остава во завештание своето страхување и јанѕа дека треба и ние, денешните Македонци, силно да се страхуваме, јанѕа да нѐ јаде и нас, за да не ја раздадеме одново Македонија во име на „светлите европски перспективи“, кои ни ги нудат некои од надвор. Под услов да се откажеме овојпат трајно од своето колективно македонско „јас“, од својот идентитет, јазик, историја и култура.  Со секој свој стих, со секоја своја песна Гане Тодоровски се потврдува како еден од столбовите на македонската национална самосвест. На 22 мај 2026 година се навршија 16 години од неговото заминување од овој свет. Оваа годишнина е пригода за ново вдахновување со неговите поетски аманети до македонскиот народ, кому тој му го посвети својот живот и својата поезија, со која се извиши во блескавите врвови на македонската книжевност и култура. Овој великан на македонскиот национален идентитет, на македонската духовност, им остави на Македонците творештво и и вонвременски посланија, кои моќно извираат од него. Со ова Гане се впишува во колективната македонска меморија и како еден од поетско-духовните и национални светилници за македонската сегашност и иднина.

Францускиот „Манифест на македонизмот“ на Анри Барбис ја зрачи сто години вистината за самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик во Европа

 „Навистина станува збор за една нација. Нација која има свој оригинален етнички карактер, свои традиции, свои стремежи, своја единствена и специфична личност.  Овој народ, на самата почва каде што се развил и опстојувал… се третира како збир на робови и злосторници.“ – има напишано големиот француски писател Анри Барбис во својата прочуена статија „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ („La question macédonienne est-elle si complexe que cela?“), која е објавена во списанието „Балканска федерација“ на 1 ноември 1926 година. Во неа Барбис нагласил дека македонското население историски било вкоренето во Македонија, но му биле одземени основните национални права. Бугарите и Грците денес со фалсификати тврдат дека Македонците се „народ без историски корени“, а Барбис пред еден век јасно го кажал сосема обратното. Уште пред сто години тој зборува експлицитно за Македонците како посебна нација, а не како дел од друга балканска нација. Анри Барбис, големиот пријател на македонскиот народ, е роден на 17 мај 1873 година во Париз, а починал на 30 август 1935 година во Москва. Оваа статија е потсетување, но и чествување на неговата личност и промакедонско дело, кое одекнало силно во неговото време во срцето на интелектуална и политичка Европа и во Балканот. Но, делото на Барбис зрачи од пред еден век како своевиден француски „Манифест на македонизмот“ силно и денес во прилог на вистината за Македонија, за самобитноста на македонскиот народ, македонскиот идентитет, јазик, култура и историја.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top