Цените на нафтата денеска бележат нов пораст од околу три отсто, поттикнати од ескалацијата на војната меѓу Соединетите Американски Држави и Израел против Иран, која ги прекина испораките на сурова нафта од Блискиот Исток.
Сепак, темпото на раст се забави во споредба со претходните трговски сесии, откако претседателот Доналд Трамп најави можност американската морнарица да ги придружува танкерските бродови низ Ормутскиот теснец.
Брентската нафта порасна за 2,67 долари, или 3,3 отсто, достигнувајќи 84,07 долари за барел во 6:59 часот по Гринич.
Ова ниво следи по највисоката точка од јануари 2025 година, забележана во вторникот. Американската сурова нафта WTI, пак, се зголеми за 2,24 долари, односно три отсто, на 76,8 долари за барел, откако претходно се искачи на највисоко ниво од јуни.
Во последните две сесии, двата главни референтни показатели забележаа пораст од околу пет отсто или повеќе.
„Главен двигател на цените на нафтата на краток рок останува конфликтот меѓу САД и Иран“, истакна вишиот аналитичар на пазарот на OANDA, Келвин Вонг. „Во оваа фаза, само јасни знаци за деескалација би можеле да го ублажат или свртат сегашниот биковски тренд за WTI, а такви сигнали во моментов недостасуваат.“
Израелските и американските сили во вторникот извршија напади врз цели низ Иран, што предизвика ирански контранапади насочени кон енергетската инфраструктура во регионот што учествува со нешто помалку од една третина од светското производство на нафта.
Ирак, вториот најголем производител во ОПЕК, го намали производството за речиси 1,5 милиони барели дневно – околу половина од своето вкупно производство – поради проблеми со складирањето и блокирани извозни патишта.
Официјални лица изјавија за Ројтерс дека земјата може да биде принудена целосно да го запре производството од речиси три милиони барели дневно во рок од неколку дена, доколку извозот не се обнови.
Иран, од своја страна, изврши напади врз танкери во Ормутскиот теснец – теснец низ кој поминува околу една петтина од глобалниот проток на нафта и течен природен гас. Сообраќајот низ теснецот е практично парализиран.
Во одговор на кризата, претседателот Трамп изјави дека американската морнарица би можела да започне со придружба на танкерите за нафта низ теснецот доколку е потребно.
Тој, исто така, нареди на Американската меѓународна финансиска корпорација за развој да обезбеди осигурување од политички ризик и финансиски гаранции за поморската трговија во Заливот.
„Ова е добредојдена вест, но очигледно нема да се случи преку ноќ. Морнаричките придружби би биле од помош, но повторно, овој напор ќе потрае“, велат аналитичарите на ING во својата белешка.
Сепак, некои експерти остануваат скептични дали овие мерки ќе го запрат долгорочното зголемување на цените.
„Мерките за ублажување на Трамп за да го задржи Ормутскиот теснец отворен се чини дека не предизвикаа промена во тековниот биковски тренд на цените на нафтата“, додаде Вонг од OANDA.
Суровата нафта WTI, притоа, успеа да го задржи клучното краткорочно ниво на поддршка од 73,40 до 70,70 долари за барел.
Земјите и компаниите веќе почнаа да бараат алтернативни рути и извори на снабдување. Индија и Индонезија најавија дека ќе се насочат кон други енергетски резерви, додека некои кинески рафинерии ги намалуваат или одложуваат производството поради планирано одржување.
Во САД, пак, залихите на сурова нафта минатата недела се зголемиле за 5,6 милиони барели, според податоците од Американскиот институт за нафта – значително над очекуваните 2,3 милиони барели.