Колумни

„Географијата на економското, животното и политичкото незадоволство“ создава голем отпор кон проширувањето на ЕУ и е закана за нејзиното постоење!

ЕУ се обидува да го унапреди проширувањето како „геополитички императив“, мотивирана главно од желбата да ја прими Украина во своите редови по секоја цена и затоа му дава на проширувањето третман на „геополитичка неопходност“. Но ЕУ се соочува со длабок внатрешен отпор кон проширувањето, поттикнат од „географијата на незадоволство“ во постојните земји-членки. Експертите истакнуваат дека европските региони, што доживуваат долгорочен индустриски пад, висока невработеност, низок квалитет на јавните услуги и на здравството и јавниот транспорт, се главните носители на евроскептицизмот и противници на европската интеграција. Тие европски региони искажуваат негативно расположение против „далечните елити во Брисел“, но и и против приемот на нови држави во ЕУ. Според експертите, „географијата на незадоволство“ многу ги отежнува плановите за проширувањето на ЕУ со Украина, Молдавија и од Западниот Балкан, меѓу кои и Македонија. Taa „географија на економско незадоволство“ веќе се претвора и во масовна „географија на животно и политичко незадоволство“ низ целата Европска унија и европскиот континент.

4 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

Повеќе од десет години се шири сѐ повеќе низ целата Европска унија појавата, која експертите ја означуваат како „географија на економското незадоволство“, предизвикана од големиот пад во економските активности и развојот на многу региони во сите 28 држави-членки на ЕУ, но и поради политиките на „европската влада“ – на Европската комисија. Експертите, предводени од влијателни личности како професорот по економска географија Андрес Родригез-Позе од Лондонската школа за економија и политички науки, го дефинираат концептот „географија на незадоволство“ како израз на фрустрација и незадоволство кога системот ги „заборава“ односните региони како „места што не се важни“ и ги „отфрла“ нивните жители. Соодветно на ова, и тие жители се чувствуваат како „заборавени“ и „неважни“.

Исто така, и Егејска Македонија, денес во Грција, и Пиринска Македонија, денес во Бугарија, се дел од „развојно заборавените региони“ во овие две држави.

Тоа кај тамошните Македонци предизвикува и чувство на „етничка исклученост“ од грчките и бугарските национални економски и развојни политики.

Д-р Ѓовани Перука и д-р Камила Ленци, професори по регионална економија од Политекнико – јавниот универзитет за инженерство и технолошки науки од Милано, Италија, се дел од сѐ поголемата група европски експерти, кои говорат не само за „географија на економското незадоволство“, туку сѐ повеќе и за „географија на животното и политичко незадоволство во Европа“. Според Перука и Ленци, ваквото тројно незадоволство, економско, политичко и животно,  постои веќе цели две децении во регионите на Европа. Перука и Ленци спровеле научно  истражување „Корените на географијата на животното и политичко незадоволство“, кое опфатило 351 илјада жители на низа различни региони во Европа, засновано врз 16 анкети на „Евробарометар“ од 2013 заклучно со 2023 година. Резултатите од ова нивно истражување, објавено на 18 јуни 2025 година, покажале дека „географијата на животното и политичкото незадоволство во Европа и ЕУ“ е директна причина за поддршката на луѓето од „заборавените региони“ за евроскептичните партии, кои се противат на натамошната интеграција на други држави во Европската унија.  

Во обемната научна студија „Географијата на незадоволството од ЕУ“, објавена на 24 септември 2019 година, Позе заедно со уште д-р Луис Дикстра, и Хуго Поелман предупреди дека е „во пораст гласањето против ЕУ и европската интеграција, односно против натамошното проширување на ЕУ“. „Во многуте региони силната поддршка за партиите, што се спротивставуваат на интеграцијата во ЕУ бргу се зголемува. Бранови на незадоволство ја зафаќаат целата ЕУ. Порастот на гласањето против естаблишментот во сопствената држава, но и против Брисел, ги загрозува европската интеграција, проширувањето на Унијата.“ – наведоа овие тројца автори во својата студија, која има многу голема научна тежина, бидејќи ја истражува и ја мапира „географијата на незадоволството од ЕУ“ во повеќе од 63 илјади изборни единици во сите 28 држави членки на ЕУ! Д-р Дикстра е експерт за градско и територијално планирање од Центарот за градска и територијална анализа на Европската комисија. Хуго Поелман е специјалист за територијален развој во Генералниот директорат за регионална и градска политика на Европската комисија.

Предупредувањата на Позе  беа алармантни уште пред 7 години, а што да се каже пак за ситуацијата денес?! Најновите моменти на овој план укажуваат дека колку подлабоко станува економското заостанување и колку подолго односниот европски регион „заглавува“ во застојот со развојот, толку посилен станува отпорот кон европската интеграција, односно кон натамошното проширување на ЕУ со нови членки! Географијата на животното, економското и политичкото незадоволство“ забрзано и во сѐ поголема мера ѝ се заканува на Европската унија. Во својата научна статија „Незадоволството е главната закана за Европа“, објавена во април 2025 година, Андрес Родригез-Посе Посе заклучува: „Ако продолжат маршот на евроскептицизмот и неконтролираниот економски пад на регионите низ Европа, тогаш политичките последици ќе бидат сеизмички, како земјотрес. Ова повеќе не е расправа за економија. Станува збор за опстанокот на ЕУ!“

Најновите моменти од нараснатата „географија на незадоволството“ во ЕУ и од самата ЕУ многу добро можат да е согледаат и од анализата „Стравот од популистите ги тера владите да се спротивстават на проширувањето на ЕУ“, која ја објави бриселски „Политико“ на 14 април 2026 година. „Визијата на Урсула фон дер Лајен за значително проширена Европска Унија, што ја вклучува Украина, наидува на тешка пречка: многу сегашни членки не сакаат да зборуваат за тоа. Постои неподготвеност за проширувањето во неколку престолнини на ЕУ. Дипломат од земја од ЕУ со средна големина ги пренесува гласовите на противниците на проширувањето: ‘Кои се овие луѓе? Што ќе прават во нашиот клуб? Дали ќе дојдат да ни ги земат работните места?’ Висок дипломат од голема европска земја укажува: ‘Големото мнозинство од земјите-членки на ЕУ немаат желба за дебата за проширувањето во овој момент.“ – пишува, покрај другото, во оваа анализа на „Политико“.

(Авторот изнесува во колумната согледувања од сопствена економско-политиколошка анализа, кои не одразуваат ставови на ниедна политичка партија во Република Македонија, ниту на редакцијата на порталот „Експрес“)

„Нова Македонија“

 

Поврзани теми:

топ|избор|Македонија|проширување на ЕУ|„географија на животно|економско и политичко незадоволство“ во ЕУ

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Колумни

„Не“ за „евроинтегрирање“ ала „бугарски ластик“, ниту за „бугарски чевли“, што водат во „Санстефанска Бугарија“ во 1878!

Наместо ефтини провокации со „севернизирање“ на македонскиот национален идентитет, наместо тврдења дека „македонскиот јазик не постои“, или оти е „расипан западен дијалект на бугарскиот јазик, „научниците“ од Бугарија и нејзините највисоки државни и политички претставници треба да го прочитаат „Македонскиот речник од 16 век“ и да се осведочат во еден од најважните документи за постоењето и самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик. Тоа е студија на италијанскиот лингвист Ќиро Ѓанели и францускиот славист-македонист Андре Вајан за македонскиот ракопис со 300 изворни македонски народни зборови, забележани во Костурско, во Егејскиот дел на Македонија – четири века  пред да тврди политичка и лажнонаучна Софија дека „македонските зборови се бугарски зборови“, оти „македонскиот јазик е регионална норма“, или „регионален дијалект на бугарскиот јазик“! Од една страна, дел од овие „научници“ си дозволуваат да се впуштаат во неодржливи фалсификати и негирања на јазикот македонски, чии говори во Суха, Висока и Зарово, кај Солун, ја дадоа основата на севкупната словенска писменост и основата на европската цивилизација преку мисионерското дело на браќата-Македонци Кирил и Методиј, македонските и сесловенски просветители. Од друга страна, некои од тие исти „научници“ гордо ги огласуваат на сите ѕвона своите „научни наоди“ дека и „Дракула говорел на чист бугарски јазик“!

Предупредата на Гане Тодоровски да не ја раздадеме одново Македонија, туку да ја домакедончиме!

„Требат тони грижи на појќе поколенија / за да се истријат тие петна / на срам од себеси, од себепремолчување. … /И ако така уште постоиме,  / не ќе постоиме! … / Толку се страхувам, некоја јанѕа ме јаде / да не би одново да Те раздадеме!“ – напиша Гане Тодоровски во својата монументална песна „Македонски монолог“ како негова пророчка предупреда до македонскиот народ уште во 1969 година. Уште тогаш тој кажа визионерски дека „не ќе постоиме, ако така уште постоиме, со себепремолчувања“ на сѐ што ни се случувало и што ќе ни се случува допрва. Тодоровски ни ги остава во завештание своето страхување и јанѕа дека треба и ние, денешните Македонци, силно да се страхуваме, јанѕа да нѐ јаде и нас, за да не ја раздадеме одново Македонија во име на „светлите европски перспективи“, кои ни ги нудат некои од надвор. Под услов да се откажеме овојпат трајно од своето колективно македонско „јас“, од својот идентитет, јазик, историја и култура.  Со секој свој стих, со секоја своја песна Гане Тодоровски се потврдува како еден од столбовите на македонската национална самосвест. На 22 мај 2026 година се навршија 16 години од неговото заминување од овој свет. Оваа годишнина е пригода за ново вдахновување со неговите поетски аманети до македонскиот народ, кому тој му го посвети својот живот и својата поезија, со која се извиши во блескавите врвови на македонската книжевност и култура. Овој великан на македонскиот национален идентитет, на македонската духовност, им остави на Македонците творештво и и вонвременски посланија, кои моќно извираат од него. Со ова Гане се впишува во колективната македонска меморија и како еден од поетско-духовните и национални светилници за македонската сегашност и иднина.

Францускиот „Манифест на македонизмот“ на Анри Барбис ја зрачи сто години вистината за самобитноста на македонскиот народ, идентитет и јазик во Европа

 „Навистина станува збор за една нација. Нација која има свој оригинален етнички карактер, свои традиции, свои стремежи, своја единствена и специфична личност.  Овој народ, на самата почва каде што се развил и опстојувал… се третира како збир на робови и злосторници.“ – има напишано големиот француски писател Анри Барбис во својата прочуена статија „Дали македонското прашање е навистина толку сложено?“ („La question macédonienne est-elle si complexe que cela?“), која е објавена во списанието „Балканска федерација“ на 1 ноември 1926 година. Во неа Барбис нагласил дека македонското население историски било вкоренето во Македонија, но му биле одземени основните национални права. Бугарите и Грците денес со фалсификати тврдат дека Македонците се „народ без историски корени“, а Барбис пред еден век јасно го кажал сосема обратното. Уште пред сто години тој зборува експлицитно за Македонците како посебна нација, а не како дел од друга балканска нација. Анри Барбис, големиот пријател на македонскиот народ, е роден на 17 мај 1873 година во Париз, а починал на 30 август 1935 година во Москва. Оваа статија е потсетување, но и чествување на неговата личност и промакедонско дело, кое одекнало силно во неговото време во срцето на интелектуална и политичка Европа и во Балканот. Но, делото на Барбис зрачи од пред еден век како своевиден француски „Манифест на македонизмот“ силно и денес во прилог на вистината за Македонија, за самобитноста на македонскиот народ, македонскиот идентитет, јазик, култура и историја.

Како некои Македонци говорат „маканглиски јазик“ и се откажуваат од духот на прадедовците и „единствената целосна татковина“!

Кога мало дете од 4 години – роден говорител на македонски јазик ќе каже „мало шипче“, наместо „мала овчичка“ (од англиски „sheep“ – овца), кога на родителите ќе им возврати со „уат?!“, наместо „што?!“, кога и зборовите за боите од англискиот јазик „грин“ („зелено“), „јелоу“ („жолто“) „ред“ („црвено“) ќе му излегуваат од устата попрво одошто соодветните македонски зборови  – примери што ги има чуено авторот на овие редови во говорната пракса во Македонија во последно време – тогаш на денешниов 5 мај, Денот на македонскиот јазик, најотворено и најискрено на себеси како македонски народ мора да си го поставиме прашањето: дали не само децата, туку и ние повозрасните започнуваме да говориме еден вид „маканглиски јазик“? А кога ќе го придодадеме кон претходните примери, кои ги има бездруго и многу повеќе, уште и фактот дека на детските родендени во Македонија многу повеќе се пее и се слуша „хепи брд ту ју, мај диар…“, одошто „среќен ти роденден, мое драго…), тогаш се отвора на овој празничен ден и второто длабоко вознемирувачко и алармантно прашање: кај ни оди нашиот мајчин македонски јазик, што се случува со него?!

Утврдувањето на македонската азбука на 3 мај 1945 – чин од немерливо значење за „бетонирањето“ на идентитетот и јазикот на македонскиот народ во светот

На денешен ден, на  3 мај 1945 година се случи еден од вајважните моменти во поновата политичко-национална и културно-јазична историја на македонскиот народ, со немерливо значење за затврдувањето на македонскиот јазик и идентитет на македонскиот народ во Балканот, во Европа и светот. Народната влада на Федеративна Македонија донесе решение за утврдување на македонската азбука која има 31 буква. Министерскиот совет на НР Македонија, по повеќемесечната работа на неколку комисии, врз основа на Резолуцијата на последната Комисија за јазик и правопис при Министерството за народна просвета, ја усвои македонската азбука, заснована врз фонетскиот принцип. Фонетскиот принцип значи дека за секој одделен глас во јазикот има буква во азбуката. На 5 мај азбуката се официјализира со Решение на Народната влада на Федерална Република Македонија. По два месеца  Министерството за просвета го озакони првиот правопис на македонскиот јазик.

Трифун Хаџијанев, прекалениот деец за македонската кауза и организатор на работнички штрајкови во Воденско, стрелан од германските окупатори на 1 мај 1944

На денешен ден, на 1 мај во 1944 година е убиен прекалениот деец за македонската национална кауза и револуционер Трифун Хаџијанев од страна на германските окупаторски власти во злогласниот затвор „Хајдари“ во близина на Атина. Заедно со група од 200 македонски и грчки антифашисти Хаџијанев е стрелан во знак на одмазда за убиството на еден германски генерал од страна на грчките сили на отпорот. Има силна симболика во фактот што македонскиот патриот-антифашист  Хаџијанев бил ликвидиран случајно токму на 1 мај, на меѓународниот Ден на трудот, посветен на борбата за зачувување и унапредување на правата на работниците: тој бил борец не само за националната, туку и за социјалната слобода и социјалните права на македонскиот народ во Воденско, во Егејска Македонија, денес во Грција. Во дваесеттите и 30-тите години од минатиот век Трифун Хаџи Јанев како синдикален функционер бил организатор и водач на повеќе работнички штрајкови во Воден. Денешната 82-ра годишнина од неговата смрт е соодветен повод за чествување и навраќање на животот и револуционерната дејност на овој македонски патриот и борец за слободата и идентитетот на македонскиот народ во Егејскиот дел на Македонија, денес во Грција.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top