Колумни

„Географијата на економското, животното и политичкото незадоволство“ создава голем отпор кон проширувањето на ЕУ и е закана за нејзиното постоење!

ЕУ се обидува да го унапреди проширувањето како „геополитички императив“, мотивирана главно од желбата да ја прими Украина во своите редови по секоја цена и затоа му дава на проширувањето третман на „геополитичка неопходност“. Но ЕУ се соочува со длабок внатрешен отпор кон проширувањето, поттикнат од „географијата на незадоволство“ во постојните земји-членки. Експертите истакнуваат дека европските региони, што доживуваат долгорочен индустриски пад, висока невработеност, низок квалитет на јавните услуги и на здравството и јавниот транспорт, се главните носители на евроскептицизмот и противници на европската интеграција. Тие европски региони искажуваат негативно расположение против „далечните елити во Брисел“, но и и против приемот на нови држави во ЕУ. Според експертите, „географијата на незадоволство“ многу ги отежнува плановите за проширувањето на ЕУ со Украина, Молдавија и од Западниот Балкан, меѓу кои и Македонија. Taa „географија на економско незадоволство“ веќе се претвора и во масовна „географија на животно и политичко незадоволство“ низ целата Европска унија и европскиот континент.

4 минути за читање

Пишува: Свето Тоевски

Повеќе од десет години се шири сѐ повеќе низ целата Европска унија појавата, која експертите ја означуваат како „географија на економското незадоволство“, предизвикана од големиот пад во економските активности и развојот на многу региони во сите 28 држави-членки на ЕУ, но и поради политиките на „европската влада“ – на Европската комисија. Експертите, предводени од влијателни личности како професорот по економска географија Андрес Родригез-Позе од Лондонската школа за економија и политички науки, го дефинираат концептот „географија на незадоволство“ како израз на фрустрација и незадоволство кога системот ги „заборава“ односните региони како „места што не се важни“ и ги „отфрла“ нивните жители. Соодветно на ова, и тие жители се чувствуваат како „заборавени“ и „неважни“.

Исто така, и Егејска Македонија, денес во Грција, и Пиринска Македонија, денес во Бугарија, се дел од „развојно заборавените региони“ во овие две држави.

Тоа кај тамошните Македонци предизвикува и чувство на „етничка исклученост“ од грчките и бугарските национални економски и развојни политики.

Д-р Ѓовани Перука и д-р Камила Ленци, професори по регионална економија од Политекнико – јавниот универзитет за инженерство и технолошки науки од Милано, Италија, се дел од сѐ поголемата група европски експерти, кои говорат не само за „географија на економското незадоволство“, туку сѐ повеќе и за „географија на животното и политичко незадоволство во Европа“. Според Перука и Ленци, ваквото тројно незадоволство, економско, политичко и животно,  постои веќе цели две децении во регионите на Европа. Перука и Ленци спровеле научно  истражување „Корените на географијата на животното и политичко незадоволство“, кое опфатило 351 илјада жители на низа различни региони во Европа, засновано врз 16 анкети на „Евробарометар“ од 2013 заклучно со 2023 година. Резултатите од ова нивно истражување, објавено на 18 јуни 2025 година, покажале дека „географијата на животното и политичкото незадоволство во Европа и ЕУ“ е директна причина за поддршката на луѓето од „заборавените региони“ за евроскептичните партии, кои се противат на натамошната интеграција на други држави во Европската унија.  

Во обемната научна студија „Географијата на незадоволството од ЕУ“, објавена на 24 септември 2019 година, Позе заедно со уште д-р Луис Дикстра, и Хуго Поелман предупреди дека е „во пораст гласањето против ЕУ и европската интеграција, односно против натамошното проширување на ЕУ“. „Во многуте региони силната поддршка за партиите, што се спротивставуваат на интеграцијата во ЕУ бргу се зголемува. Бранови на незадоволство ја зафаќаат целата ЕУ. Порастот на гласањето против естаблишментот во сопствената држава, но и против Брисел, ги загрозува европската интеграција, проширувањето на Унијата.“ – наведоа овие тројца автори во својата студија, која има многу голема научна тежина, бидејќи ја истражува и ја мапира „географијата на незадоволството од ЕУ“ во повеќе од 63 илјади изборни единици во сите 28 држави членки на ЕУ! Д-р Дикстра е експерт за градско и територијално планирање од Центарот за градска и територијална анализа на Европската комисија. Хуго Поелман е специјалист за територијален развој во Генералниот директорат за регионална и градска политика на Европската комисија.

Предупредувањата на Позе  беа алармантни уште пред 7 години, а што да се каже пак за ситуацијата денес?! Најновите моменти на овој план укажуваат дека колку подлабоко станува економското заостанување и колку подолго односниот европски регион „заглавува“ во застојот со развојот, толку посилен станува отпорот кон европската интеграција, односно кон натамошното проширување на ЕУ со нови членки! Географијата на животното, економското и политичкото незадоволство“ забрзано и во сѐ поголема мера ѝ се заканува на Европската унија. Во својата научна статија „Незадоволството е главната закана за Европа“, објавена во април 2025 година, Андрес Родригез-Посе Посе заклучува: „Ако продолжат маршот на евроскептицизмот и неконтролираниот економски пад на регионите низ Европа, тогаш политичките последици ќе бидат сеизмички, како земјотрес. Ова повеќе не е расправа за економија. Станува збор за опстанокот на ЕУ!“

Најновите моменти од нараснатата „географија на незадоволството“ во ЕУ и од самата ЕУ многу добро можат да е согледаат и од анализата „Стравот од популистите ги тера владите да се спротивстават на проширувањето на ЕУ“, која ја објави бриселски „Политико“ на 14 април 2026 година. „Визијата на Урсула фон дер Лајен за значително проширена Европска Унија, што ја вклучува Украина, наидува на тешка пречка: многу сегашни членки не сакаат да зборуваат за тоа. Постои неподготвеност за проширувањето во неколку престолнини на ЕУ. Дипломат од земја од ЕУ со средна големина ги пренесува гласовите на противниците на проширувањето: ‘Кои се овие луѓе? Што ќе прават во нашиот клуб? Дали ќе дојдат да ни ги земат работните места?’ Висок дипломат од голема европска земја укажува: ‘Големото мнозинство од земјите-членки на ЕУ немаат желба за дебата за проширувањето во овој момент.“ – пишува, покрај другото, во оваа анализа на „Политико“.

(Авторот изнесува во колумната согледувања од сопствена економско-политиколошка анализа, кои не одразуваат ставови на ниедна политичка партија во Република Македонија, ниту на редакцијата на порталот „Експрес“)

„Нова Македонија“

 

Поврзани теми:

топ|избор|Македонија|проширување на ЕУ|„географија на животно|економско и политичко незадоволство“ во ЕУ

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Колумни

Лант, водечкиот светски македонист и автор на македонската граматика од 1952, ја „бетонира“ вистината за самобитноста на македонскиот јазик и народ!

Уште пред седум децении американскиот македонист Хорас Лант целосно ги поби сите негаторски тези дека некој го „измислил македонскиот јазик во 1944/1945 година“ по своја „милост“, како што „трубат“ Бугарите денес низ Европа. Во текот на својот научен престој во Македонија и врз основа на систематската анализа на фонологијата, морфологијата и синтаксата на македонскиот јазик Лант потоа ја пишува својата знаменита „Граматика на македонскиот книжевен јазик („A Grammar of the Macedonian Literary Language“), која е објавена во Скопје во 1952 година. Ова дело претставува прва целосна научна граматика на современиот македонски литературен јазик, напишана според западни лингвистички стандарди и наменета за меѓународната научна јавност. Оваа граматика го разгоре гневот на бугарските националисти, кои го сметаа македонскиот јазик како „западен дијалект на бугарскиот јазик“. Лант почина на 11 август 2010 година. Денешното навршување на 16-тата годишнина од неговата смрт е соодветна пригода за должно осврнување кон неговото македонистичко дело, кое е од исклучително значење за македонскиот народ.

Народниот херој Михајло Апостолски, генералот, кој се бореше со оружје и наука против бугарскиот окупатор и великобугарскиот шовинизам кон Македонија

„Срцевината на бугарската политика се барањето Македонија да се присоедини со Бугарија и непризнавањето на македонската нација. Таа теорија со таканаречени ‘научни методи’ денес ја разработуваат бугарските историчари. Тие се обидуваат да докажат дека Македонија е Бугарија, односно дека Македонците се Бугари. Тоа е смешно. Тоа не е историја! Како може некому му да се промени нацијата со политикантски декрет? Националното чувство не може да се промени.“ – нагласи генералот Михајло Апостолски во интервју дадено за белградскиот часопис „Дуга“ број 261 од 25 февруари 1984 година. Тоа е народниот херој, човекот што командуваше во Втората светска војна со Главниот штаб на народноослободителната војска на Македонија и првиот претседател на Македонската академија на науки и уметности. Изворните сведоштва и забелешки на Апостолски за бугарската окупација и историските манипулации на Бугарија, оставени во неговите дела, интервјуа и историски документи, се од првокласно значење за политичката и и севкупна национална историја на македонскиот народ. Денес, на 7 август 2026 година се навршуваат 39 години од неговата смрт и ова е пригода за повторно сеќавање за животот и делото на Михајло Апостолски, една од клучните личности на генерацијата, која со оружје ја извојува слободата и ја втемели државноста на македонскиот народ, а со перо и наука ја ширеше и ја бранеше македонската национална и јазична самобитност ширум Европа и светот.

Ватрослав Јагиќ, светскиот афирматор на посебноста на македонскиот народ, идентитет и јазик, наспроти сите оспорувања на неговото постоење!

На денешен ден, на 5 август 1923 година починал хрватскиот јазичар Ватрослав Јагиќ, славист со огромно значење за македонскиот јазик и македонистиката. Тој има непроценливо, пионерско значење за македонскиот народ и јазик. Како еден од најголемите светски слависти во XIX и почетокот на XX век, тој со својот научен авторитет ги извлече македонскиот јазик и македонистиката од сенката на соседните пропаганди и ги  постави на рамноправно рамниште во светската наука. Јагиќ му даде на македонскиот јазик научен легитимитет на меѓународната сцена уште пред да биде кодификуван во 1944 / 1945 година. Од непроценливо значење е широката и голема меѓународна афирмација на македонскиот јазичен идентитет, која ја вршел со своите научни активности овој хрватски и европски јазичар. Иако дејствувал во време кога македонскиот јазик немал официјален статус, Јагиќ во своите научни студии јасно го издвојувал македонскиот јазичен и дијалектен простор како посебен и специфичен во рамките на јужнословенската јазична група. Улогата на Ватрослав Јагиќ во одбраната на македонскиот национален и етнојазичен идентитет била првенствено научна: дејствувајќи како силен штит против асимилаторските пропаганди на соседните балкански држави во XIX век. Во време кога македонскиот народ немал своја држава, ниту политичка моќ, Јагиќ го користел својот авторитет како водечки светски славист, за да ја докаже научната вистина за Македонија. И денес, 103 години по својата смрт, Јагиќ продолжува жестоко да ги негира сите негирања на македонскиот народ, идентитет и јазик, во прв ред „епохалните вистини“, кои ги пласираат Бугарската академија на науки и грчките „научници“ за „непостоењето“ на македонскиот јазик и на Македонците како народ.

Ѓорѓи Абаџиев, писателот на „светлосната згорнина“ на македонскиот народ: Секој треба да си го плати долгот кон татковината!

„Навлегуваше во неговиот ум јаснина како да излегол од хаосен мрак на светлосна згорнина… Другарите, кои загинаа, го исполнија својот долг. Треба и ние да го исполниме нашиот долг… Да се свртиме кон себеси, кон нашата положба… Вистинската смисла на човечкото живеење е во непрекинливата акција, во волјата на човекот да дејствува.“ – напиша големиот македонски писател Ѓорѓи Абаџиев во својот бележит историско-психолошки роман „Пустина“ за времето непосредно пред Илинденското востание, пролетта 1903, и за солунските атентатори — гемиџиите. Абаџиев ја вградува во него пораката дека секој на свој начин треба да си го плати долгот кон својата татковина. Вчера, на 2 август се навршија 63 години од неговата смрт. Овој знаменит македонски книжевен деец како да зрачи и денес со пораките од „Пустина“ дека македонскиот народ треба токму денес да се извиши кон „светлосна згорнина“ од „хаосниот мрак“ во кој го туркаат, оти треба „да се сврти кон себе и кон положбата, во која се наоѓа“, барајќи ја „смислата на своето постоење во непрекинливата акција, во својата волја да дејствува“.

Бугарија потпиша меѓународен „Бледски договор“ во 1947 и го раскина еднострано во 1949, а сега бара примена на Вториот протокол – неусвоен записник и промена на устав!

По преговорите на 30 и 31 јули 1947 година претседателот на Југославија Јосип Броз Тито и премиерот на Бугарија Георги Димитров потпишуваат на 1 август 1947 година меѓудржавен договор познат како „Бледски договор“. Тој има  исклучително значење за македонскиот народ, бидејќи е прво официјално државно признавање на македонскиот национален идентитет и јазик од страна на Бугарија. „Бледскиот договор“ меѓу двете држави има карактер на меѓународен договор и претставува меѓународно-правен пример, кој докажува дека историските  спорови меѓу двете земји веќе биле решени во согласност со Повелбата на Организацијата на Обединетите Нации. Но, на 1 октомври 1949 година бугарската влада еднострано го раскинала „Бледскиот договор“. Денес се случува парадокс и апсурд, обединето во едно. Бугарија се откажала, поради свои национални интереси, од еден меѓународен договор со тогашна Југославија, која ги претставувала во полна мера и Македонија и македонскиот народ народ со неговите национални интереси. А денес Бугарија бара од Македонија целосно да го спроведува Вториот протокол кон „Добрососедскиот договор“ – протокол кој претставува најобичен технички документ, односно записник, кој не е ниту усвоен во Собранието на Македонија, па затоа не содржи обврска за негово спроведување. Бугарија раскинала еднострано меѓународен договор, а денес инсистира на спроведување технички документ, кој нема врска со меѓународен договор, иако ЕУ му дала „европски печат“, вметнувајќи го во Преговарачката рамка со сите во него протнати обврски за промена на устав и за „Бугари во устав“, за промена на учебници, споменици, за целосна бугаризација на сѐ што е македонско! Од аспект на меѓународното право, „Бледскиот договор“ воопшто не е „прелиминарен“ договор без никакво значење, туку претставува правно – специфичен, историски и политички важен документ, формално потпишан од Јосип Броз Тито во име на Југославија, која ја застапуваше полноважно Македонија, и од Георги Димитров во име на Бугарија.

Мисирков е интелектуалниот архитект на македонизмот, а „За македонцките работи“ е светилник за македонскиот народ и платформа за неговото битисување (3)

Севкупното дело на Крсте Петков Мисирков е платформа на македонизмот, на македонството. Би се рекло, и повеќе: тоа дело, а особено „За македонцките работи“ е светилник на македонизмот и македонскиот народ

„За македонцките работи“ на Мисирков и денес моќен бедем против сите негирања и напади врз македонскиот идентитет, националната свест и јазикот (2)

Денес, на 26 јули 2026 година се навршуваат 100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков – еден од највеликите Македонци во сета национална, јазична и државно-политичка историја на македонскиот народ. Оваа годишнина е пригода за ново навраќање кон врутоците на неговата генијална мисла како набележување на сѐ она, што треба да го чиниме, заради нашиот опстој во сегашниве драматично разбранувани и геополитички вителни мигови во Балканот, Европа и во светот. Идеите и пораките на Мисирков, особено во неговата капитална политичко-јазична студија „За македонцките работи“, се животно важни патокази за претстојниот развој на македонската нација и на македонската држава во полза на сите нејзини граѓани.

Повикот на Мисирков за безгранична љубов кон Македонија и постојано работење за нејзините интереси – најсилно оружје за зачувување на македонскиот идентитет и јазик (1)

Денес, на 26 јули 2026 година се навршуваат 100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков – еден од највеликите Македонци во сета национална, јазична и државно-политичка историја на македонскиот народ. Оваа годишнина е пригода за ново навраќање кон врутоците на неговата генијална мисла како набележување на сѐ она, што треба да го чиниме како народ, заради нашиот опстој во сегашниве геополитички вителни и драматично разбранувани мигови во Балканот, Европа и во светот. Идеите и пораките на Мисирков, особено во неговата капитална политичко-јазична студија „За македонцките работи“, се животно важни патокази за опстојот и идниот развој на македонската нација и на македонската држава во полза на сите нејзини граѓани.
Сите вести од Колумни

Најнови вести

To top