Колумни

„Журнал“: Дали е несериозна РСМ околу прифаќањето на условот за влез во ЕУ дека македонскиот јазик е норма на бугарскиот, a Tито ги создал Македонците?!

„Постојат некои услови, што мора да ги исполни секоја земја, која е заинтересирана да стане дел од големото европско семејство. Дали зборуваме за услови, кои се исполнуваат тешко, или за несериозност од страна на земјите-кандидатки воопшто, а особено од нашата земја? Ова се дискутабилни прашања. Официјална Софија бара од Скопјe да ги прифати бугарските барања […]

„Постојат некои услови, што мора да ги исполни секоја земја, која е заинтересирана да стане дел од големото европско семејство. Дали зборуваме за услови, кои се исполнуваат тешко, или за несериозност од страна на земјите-кандидатки воопшто, а особено од нашата земја? Ова се дискутабилни прашања. Официјална Софија бара од Скопјe да ги прифати бугарските барања дека македонскиот јазик е норма на бугарскиот јазик и оти македонскиот народ е создаден од Јосип Броз Тито, но и бугарскиот народ да биде вклучен како составен дел од Уставот на С.Македонија. Заради ова се бара РСМ да го промени уставот, но тоа не може да се направи, бидејќи се потребни две третини од гласовите на пратениците во Собранието.“ – нагласува информативната агенција на албански јазик Журнал во својата редакциска анализа со наслов „Се прослави Денот на Европа, но кога ќе се прослави и почетокот на преговорите со ЕУ?“.

„Журнал“ пишува: Денот на Европа, 9 мај, е датум кога се  одбележуваат мирот, единството и визијата за заедничка европска иднина. С.Македонија, како земја која се стреми кон членство во ЕУ, го славеше овој ден со надеж дека тој ќе има наскоро значење и практична смисла. Го славевме денес овој празник, но кога ќе се прослави и почетокот на преговорите со ЕУ?

Патот на С.Македонија кон Европската Унија

Денот на Европа, 9 мај, е не само симбол на единството на европскиот континент, туку и точка на размислување за земјите, кои продолжуваат да веруваат и да работат, за да станат дел од овој сојуз. Нашата земја ја изразуваи уште еднаш својата посветеност да биде дел од европското семејство.

За С.Македонија, патот кон ЕУ станува долг и честопати тежок. Сепак, посветеноста на реформите, почитувањето на европските вредности и институционалната стабилност покажуваат дека земјата е подготвена за следниот чекор, почеток на вистински преговори за членство. Ова останува заеднички сон на граѓаните и институциите, кој заслужува да стане реалност. Сепак, институциите ја сносат одговорноста да го остварат овој сон.

На овој Ден на Европа, се поставува и прашањето: кога ќе дојде моментот С.Македонија официјално да го прослави почетокот на преговорите со ЕУ? Ова е момент, кој припаѓа не само на историјата на нашата земја, туку и на вербата во Европа, која ги одржува своите ветувања и ја поддржува нашата заедничка иднина. Дотогаш останува непоколеблива вербата дека нашата земја ќе го заземе своето заслужено место на рамноправната маса на европските држави.

Полноправното членство во ЕУ останува да биде следен предизвик за РСМ

Дали апликацијата и интересот на една земја сами по себе се неопходни, или доволни за пристапување во ЕУ? Секако дека не. Постојат некои услови, што мора да ги исполни секоја земја, која е заинтересирана да стане дел од големото европско семејство. Сепак, за какви услови зборуваме? Дали зборуваме за услови, кои се исполнуваат тешко, или за несериозност од страна на земјите-кандидатки воопшто, а особено од нашата земја? Ова се дискутабилни прашања.

Најголемата пречка за недобивање датум за почеток на преговорите со ЕУ за С.Македонија е бугарската држава. С.Македонија и Бугарија имаат напнати односи, поради историски спорови. Официјална Софија бара од Скопјe да ги прифати бугарските барања дека македонскиот јазик е норма на бугарскиот јазик и оти македонскиот народ е создаден од Јосип Броз Тито, но и бугарскиот народ да биде вклучен како составен дел од Уставот на С.Македонија. Заради ова се бара РСМ да го промени уставот, но тоа не може да се направи, бидејќи се потребни две третини од гласовите на пратениците во Собранието. – наведува „Журнал“ во својата редакциска анализа.

Најнови вести од: Колумни

„Непостојниот“ македонски јазик и идентитет во концепцијата на Антоан Меје за „новата Европа“ – 26 години пред АСНОМ и кодификацијата (2)

Од денешна перспектива, придонесот на Меје може да се оцени на неколку нивоа. На балканско ниво неговото дело претставува аргументиран научен отпор кон обидите македонските говори целосно да се подведат под српскиот, или бугарскиот јазичен концепт. На европско ниво неговото значење произлегува од фактот што оваа анализа ја објавува еден од најугледните европски лингвисти, во Париз, во дело посветено на јазичната карта на Европа. Македонија  и македонскиот јазик на тој начин стануваат предмет на разгледување во поширока европска научна дискусија за јазиците, нациите и државите.

Придонесот на Антоан Меје за светското признавање и афирмација на македонскиот јазик како белег на македонскиот идентитет уште пред 108 години!

„Дијалектите на Македонија се дел од јужнословенската група. Заправо тие не се ниту српски, ниту бугарски, особено ако се мисли на пишаниот бугарски јазик, кој се засновува врз дијалекти, доста оддалечени од македонските дијалекти.“ – нагласил Антоан Меје во својата знаменита научна студија „Јазиците во Нова Европа“, објавена во Париз во 1918 година. „Дијалекти на Македонија“ и „македонски дијалекти“ вели овој јазичар 26 години пред да биде македонскиот јазик „измислен од Тито и искован врз основа на бугарски корени“. Денес се навршуваат 160 години од раѓањето на овој врвен европски и светски јазичар. Ова е соодветен повод за ново навраќање кон неговиот научен придонес кон одбраната и афирмацијата на македонската јазична и идентитетска самобитност на европскиот континент и во светски рамки.

Делото на Видоески наспрема „Бугарскиот договор“: дали е време во 2026 Македонија да постапи како Бугарија со „Бледскиот договор“ во 1949?! (2)

Грандиозното научно дело на дијалектологот Божидар Видоески не само што ги урива сегашните бугарско-грчки фалсификати и оспорувања на македонскиот јазично-идентитетски комплекс, туку и отвора сериозен простор за дилема: дали нема, или можеби и има право Република Македонија, согласно и со меѓународното право и неговиот врховен принцип „јус когенс“ да постапи денес со „Бугарскиот договор“ еднакво како што постапи Бугарија со „Бледскиот договор“ во 1949 година – како Бугарија согласно со нејзините „бугарски државни и национални интереси’, така и Македонија согласно со своите државно-национални интереси?! Зашто, великанот на македонската дијалектологија аргументирано докажа дека македонскиот јазик е столб на македонскиот идентитет и сиот свој живот го бранеше тој идентитетски столб, кој е денес загрозен со бугарските евроинтеграциски уцени и ултиматуми.

Студиите на Божидар Видоески ги кршат на парчиња грчко-бугарските шовинистички негирања на македонските дијалекти во Егејска и Пиринска Македонија (1)

Со своето големо научно дело за македонската дијалектологија професорот и академик Божидар Видоески му изгради траен паметник на македонскиот народ за неговиот мајчин македонски јазик и неговите дијалекти, на македонскиот идентитет. Зашто во дијалектите на македонскиот јазик се вградени сета негова историја, сето зборовно богатство, културата, обичаите, народните традиции, песните. Вчера, на 8 ноември 2026 година, се навршија 106 години од раѓањето на Видоески, основоположникот на современата македонска дијалектологија. Тој остави зад себе остави огромно дело од повеќе од 300 библиографски единици – дијалектолошки студии, монографии, статии, документи и др., објавувани во домашни и видни странски списанија и зборници. Истражувањата и студиите на овој македонист, славист и дијалектолог жестоко ги побиваат сите антимакедонски и ненаучни фалсификати и оспорувања на македонскиот народ, јазик и идентитет, кои се вградени во „Договорот за добрососедство“ со Бугарија, односно „Бугарскиот договор“, како и во „Преспанскиот договор“.

Наде Проева – жестокиот научен борец против обидите на Грците и Бугарите да им го одземат Македонското сонце-македонскиот идентитет на Македонците!

Во ерата кога историјата повторно се користи како геополитичко оружје, а македонскиот национален, јазичен и културен идентитет е подложен на координиран оспорувачки притисок од соседите, научната оставнина на проф. д-р Наде Проева (1949–2024) светли како незгаслив светилник на македонската вистина ширум Балканот и Европа. Како еден од најголемите македонски експерти за историјата на Античка Македонија со меѓународен углед, Проева во своето капитално дело „Триптих за македонскиот идентитет“ изнесува сериозна, научно втемелена и методолошки беспрекорна одбрана на македонската посебност. На 6 номври 2026 се навршуваат две години од нејзината смрт. Ова е соодветна пригода за повторно навраќање кон научното творештво на оваа голема македонска научничка, која на „добрите балкански соседи“ и на политичка Европа со силата на научните аргументи им покажа и им докажа дека никој нема право да му ги оспорува на македонскиот народ неговото исконско, древно македонско национално самосознание и идентитет во име на некакви „повисоки геополитички цели“. Проева остави траен и нескршлив научен аргумент во рацете на идните поколенија за одбрана на правото на македонскиот народ да биде она што е – македонски, свој на своето, на македонското.

Ѓуров и Јотова бараат примена на „Францускиот предлог“, што е негирање на македонскиот јазик и Македонците, кои во 1890 бараа од Цариград негова употреба!

На 29 октомври во завршната дебата на Бугарската национална телевизија пред одржувањето на вториот круг на претседателските избори во Бугарија на 1 ноември 2026 година Андреј Ѓуров и Илијана Јотова, двата кандидата за претседател на Бугарија, го повторуваат барањето да се внесат Бугарите во уставот на Македонија. Едновремено тие бараат и „целосна примена“ на злогласниот „француски предлог“ и „Вториот протокол“, со кои во најдиректна смисла официјална Софија бара Македонија „да признае и да прифати“ дека „македонскиот народ и јазик имаат бугарски корени“. Јотова уште сево ова го нарекува „европска политика. И Ѓуров и Јотова се во жесток судир со реалноста и со историјата. На 30 октомври 1890 година Македонците од Охрид испраќаат официјална молба до Високата порта во Цариград. Во оваа молба, македонските првенци експлицитно бараат дозвола за основање македонски училишта во Охрид и околината, во кои наставата ќе се изведува на македонски јазик. Ова е еден од најважните документирани јавни прогласи од XIX век каде што јасно се дефинира засебноста и автентичноста на македонскиот јазик, независно од пропагандите на соседните држави.

Димитрија Чуповски, народниот трибун и градител на македонската национална самосвест – 86 години од смртта (2)

На 29 октомври 1940 година во Ленинград, во Русија засекогаш ги затвори своите будни и неуморни очи Димитрија Чуповски, најистакнатиот и најдоследен организатор и афирматор на македонската национална мисла и акција, македонскиот општественик, револуционер, политичар и дипломат, публицист и поет, истражувач на македонското минато и култура, картограф на етничка Македонија. Чуповски беше најблизок истомисленик и идеен соборец со Крсте Мисирков во раководството на Македонското научно-литературно другарство во Санкт Петербург. Денес се навршуваат 86 години од неговата смрт. Неуморниот борец за македонската кауза остави зад себе богато научно, публицистичко и национално наследство. Од тоа наследство засекогаш ќе зрачи вонвременската порака дека македонскиот народ не треба никогаш да очекува од никого од Балканот и Европа милост дека ќе се грижи за неговата судбина, туку оти самиот треба да ги земе своите работи во свои раце, самиот да ги уредува својот живот и својата татковина.

To top